Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

BLOG | Soms moet je ongehoorzaam zijn

Antonie Fountain over burgerlijke ongehoorzaamheid

De afgelopen tijd schreef ik een aantal blogs over wat je als ‘gewoon’ mens kan doen tegen onrecht. In het kort komt het op vijf categorieën neer: protesteren, je geld (uit)geven, burgerlijk ongehoorzaam zijn, de dialoog aangaan, en zorg bieden. In een serie blogs zal ik elke week één van de vijf punten verder uitdiepen.

Deze week: deel 2. Over burgerlijke ongehoorzaamheid, of hoe je met gezag omgaat.

(Deel 1: Protest. Of wat je met je woorden doet lees je hier)

Rosa Parks
Op 1 december 1955 stapte een vrouw van 42 een bus in. Ze nam plaats op een lege stoel. Na een paar haltes was de bus zo vol dat sommige mensen vooraan geen zitplek meer hadden. En toen begon het gedonder. De vrouw was zwart. De mensen zonder plaats waren wit. Het was het Diepe Zuiden van de VS. En deze vrouw, Rosa Parks, weigerde haar stoel af te staan aan iemand om het enkele feit dat die wit was. De politie werd erbij gehaald. Parks werd gearresteerd. De zwarte bevolking van Montgomery, Alabama, die al een tijd de discriminatie in het openbaar vervoer zat was, besloot uit protest de bussen en masse te boycotten. Het officieuze startschot van de Civil Rights beweging in Amerika was gelost. Veel meer daden van burgerlijke ongehoorzaamheid zouden volgen. Uiteindelijk zou rassenscheiding - officieel althans - niet meer gangbaar zijn in de Verenigde Staten.

Ploegscharen beweging
Oud en Nieuw, 1989. Kees Koning en Co van Melle staan bij de omheining van de luchtmacht basis in Woensdrecht. Binnen, aan de andere kant van het hek, staan straaljagers. Oude vliegtuigen die de Nederlandse overheid wil verkopen aan Turkije. Koning en Van Melle maken zich ernstig zorgen dat deze gebruikt gaan worden om daar de Koerdische minderheid te bombarderen. Na het hek door te knippen, sluipen ze naar binnen. Ze komen tot aan de vliegtuigen, en met een bijl slaan ze symbolisch op de vliegtuigen. Ook besprenkelen ze de straaljagers met hun eigen bloed. Koning en Van Melle zijn onderdeel van de ploegscharen beweging, een groep internationale pacifisten die tegen oorlog zijn. Zowel Koning als Van Melle worden tot gevangenisstraf veroordeeld.

Kerk kraken
Het is 2 december 2012. De Amsterdamse politie heeft twee dagen ervoor een groep van 130 asielzoekers op straat gezet. Het vriest, maar sommigen van deze groep zijn zonder schoeisel of jas de ijzige kou in gestuurd. Het is overheidsbeleid om de straat als 'beleidsinstrument' te gebruiken. Een afschrikkende werking, zo hoopt Den Haag. Een groep voornamelijk jongeren bekommert zich om de groep. Twee dagen lang worden de Afrikanen door middel van busjes door de stad gereden, van plek tot plek. Ondertussen beramen een aantal mensen een kraak op een leegstaande voormalige kerk. 's Avonds wordt de deur open gebroken, en als de kerk gekraakt is, worden de asielzoekers uitgenodigd om daar naar binnen te komen. Zelf zit ik op dat moment een paar kilometer verderop met een aantal mensen te vergaderen over wat te doen met de groep. Dan wordt de kraak als 'oplossing' aangeboden. Een aanwezige politicus maakt zich zorgen: "Dit is toch illegaal"? Ja, kraken is illegaal. Maar wat zijn de andere opties?


Woorden zijn daden, zoals ik in deel 1 schreef. Maar soms zijn woorden niet genoeg. In Nederland zit onrecht nog altijd op sommige fronten zo diep, dat ik ervan overtuigd ben dat burgerlijke ongehoorzaamheid soms het enige redelijke antwoord is. Zoals Daniel, die de bevelen van Nebukadnezar weigerde op te volgen, zijn er zaken die zó wezenlijk zijn, dat we niet anders kunnen dan ongehoorzaam zijn. Bijvoorbeeld tegen de strafbaarstelling van illegaliteit, of het ontzeggen van ‘bad, bed en brood’ als beleidsmiddel. 

Soms is onrecht zo ingebakken in het systeem dat je gewoonweg ongehoorzaam moet zijn.

Foto: ANP

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Albino in Afrika

‘Albino’s in Afrika sterven niet – ze verdwijnen’

Jantina Boelaars beklimt de Kilimanjaro om ze een stem te geven

Arianne Ramaker

20 september 2018
Buurtdominee Jan Wolsheimer: 'Tijd is het nieuwe goud'

Buurtdominee Jan Wolsheimer: 'Tijd is het nieuwe goud'

Wat Jan leerde in een Amsterdams buurthuis

Willemijn de Jong strijdt tegen prostitutie

Willemijn strijdt tegen prostitutie

'Ik houd niet op totdat het stopt'

Maarten Vermeulen

Zo verduurzaam je je kledingkast

11 leuke en makkelijke tips om mee aan de slag te gaan