Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Almatine Leene: 'Ik bid dat de ambten opengaan voor vrouwen'

in Nieuws

Mogen vrouwen in de christelijke gemeente als predikant, ouderling of diaken dienen? In deze vaak zeer emotionele discussie staat de jonge theologe Almatine Leene haar mannetje. "Soms voel ik me wel een soort wandelende schietschijf voor critici, ja."

Nee, bij het woord theoloog denk je niet direct aan een jonge, laat staan knappe vrouw. Toch is Almatine Leene (29) gepromoveerd godgeleerde. Zij woont en werkt het grootste gedeelte van het jaar in Zuid-Afrika, waar ze studeerde en haar man heeft leren kennen. Nu is ze enkele weken in Nederland om op allerlei plekken te spreken over de plaats van mannen én vrouwen in de kerk. In haar vorig jaar verschenen proefschrift besteedde ze uitgebreid aandacht aan dit hete hangijzer en afgelopen najaar rolde een populaire bewerking van de drukpers: Samen dansen in de kerk.

Na jarenlange discussies hakt jouw kerkverband, de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, komend voorjaar een knoop door rond 'de vrouw in het ambt'. Een spannend jaar voor je?
Almatine vouwt de handen onder haar kin, denkt even na en zegt: "Niet echt spannend, maar wel bijzonder dat er nu een beslissing zal vallen. Ik ben vooral heel benieuwd wat de synode gaat doen."

Wat is jouw inschatting?
"Ik verwacht niet dat het er direct door zal komen. Ik hóóp het. Sterker, het is mijn gebed dat de ambten opengaan voor vrouwen. In ieder geval wordt het onderwerp volop besproken en bediscussieerd – dat is al winst."

Raakt het je dat het ambt tot nu toe gesloten is voor vrouwen, terwijl jij op grond van de Bijbel gelooft dat dit niet zo zou moeten zijn?
"Natuurlijk. Althans, raken... Ik heb het geluk dat ik het grootste deel van het jaar in Zuid-Afrika woon, en daar aangesloten ben bij een kerk waar vrouwen wél in het ambt mogen dienen. Dus daar voel ik me geaccepteerd in mijn roeping. En in Nederland heb ik genoeg dingen te doen – meer dan genoeg – waarin ik mijn gaven en roeping ook kan uitleven. God gaat Zijn weg met mij."

Ooit gedacht: 'Was ik maar een man, dan was het zoveel simpeler dan nu...'?
Glimlachend: "In ieder geval zou mijn leven er absoluut heel anders hebben uitgezien. Dan was ik in 2004 vermoedelijk niet naar Zuid-Afrika gegaan – daar ging ik juist heen omdat ik daar wél zou mogen preken – en zou ik er nooit mijn echtgenoot hebben ontmoet. Als ik een man was, zou ik waarschijnlijk predikant zijn geworden en nu een eigen gemeente hebben. Maar ik had ook nooit gedacht dat ik zou promoveren; überhaupt niet gedacht dat mijn leven zo verrassend zou lopen. Daar zie ik Gods hand in. Het zou inderdaad makkelijker zijn geweest, maar veel minder interessant en avontuurlijk."

Theologische troef

De discussie over de vrouw in het ambt draait vaak om een beperkt aantal teksten uit met name het Nieuwe Testament, stelt Almatine. De 'theologische troef' die zij in haar proefschrift en in Samen dansen in de kerk op tafel legt, is nadruk leggen op de mens als beeld van de Drie-enige God. "Door het vraagstuk veel breder – vanuit de hele Bijbel – te benaderen, wil ik nieuw licht werpen op de bijbelse gegevens en de slepende discussie verder helpen."

Voel jij je een wandelende schietschijf voor critici, binnen en buiten je eigen kerkverband, nu je – als vrouwelijke theoloog – een lans breekt vóór de vrouw in het ambt?
"Soms wel, ja. Ik reis het hele land door en houd overal lezingen. Veel mensen zijn blij met wat ik doe en zeg, ook binnen mijn eigen kerkverband. Maar ik krijg inderdaad ook wel behoorlijke kritiek."

Welke kritiek raakt jou het meest?
"Persoonlijke kritiek op mij als theoloog, als christen en als vrouw. Ik zou niet wedergeboren zijn, en noem maar op... Zulke kritiek, waar ik weinig mee kan, onderstreept slechts hoe enorm emotioneel dit debat is. Gelukkig is het Gód Die over mij oordeelt. Over inhoudelijke kritiek denk ik hard na. Mijn denken over dit thema staat trouwens niet stil; kritische vragen dagen me uit om te blijven studeren."

Vuist op tafel

"Het is niet zo dat ik nu hét antwoord heb; ik blijf ook maar een mens en dit is 'een' perspectief," zegt ze er direct achteraan. "Het is belangrijk dat mensen er ook vanuit dit gezichtspunt over nadenken, waarbij veel meer de Bijbel als geheel wordt benaderd, en er niet zozeer op basis van losse teksten wordt gediscussieerd, zoals de beroemde – en beruchte – 'zwijgteksten' van Paulus. Ik geloof dat dit ons echt verder kan helpen."

Niet hét antwoord: het lijkt wel of je het plotseling sterk relativeert.
"Ik wil niet suggereren dat ik opeens hét antwoord heb gevonden. In dit debat merk ik vaak dat mensen heel stellig, met de vuist op tafel, zeggen: 'Het mag niet!' Zo wil ik omgekeerd niet roepen: 'Het mag wél.' Daarmee komen we namelijk niet verder. Bij een geopende Bijbel – die neem ik volstrekt serieus, van Genesis tot Openbaring – wil ik er samen over nadenken."

Is het voor jouzelf wél het antwoord?
"Ja. Ik ben ervan overtuigd dat het beter zou zijn als mannen en vrouwen samen in de ambten zouden dienen en zo het beeld van God weerspiegelen, omdat Hij ons heeft bedoeld om op alle gebieden samen te werken. Maar het is een complex debat, met zoveel kanten – dat wordt niet genoeg beseft. Er wordt te veel op emoties afgegaan en primair gereageerd. Er spelen allerlei aspecten mee rond dit vraagstuk: geschiedenis, cultuur, psychologie, biologie, bijbelinterpretatie, de vraag Wie God is, enzovoort. Al die perspectieven zijn belangrijk; er is altijd nóg een kant. Of het nu voor- of tegenstanders zijn, mensen baseren hun standpunt vaak op te beperkte argumenten. Het is veel complexer dan we doorgaans denken."

Het tegenovergestelde gebeurde

Doen we de Heilige Geest tekort als we vrouwen niet toelaten tot de ambten? Aarzelend: "Het gaat misschien érg ver om het zo te zeggen. Wel denk ik dat we de gaven die Hij aan vrouwen geeft, links laten liggen als zij niet in de ambten mogen dienen. Sowieso doen we hen daarmee tekort, en de kerk, en in die zin... misschien ook God."

Stel, God zegt later tegen je: 'Almatine, je hebt heel hard gestudeerd, maar je zat er toch echt naast met je conclusie over de vrouw in het ambt.'
"Dat vind ik een lastige... Voordat ik de eerste keer de kansel opging om te preken, heb ik de Heilige Geest gevraagd: 'Overtuigt U me alstublieft als dit verkeerd is.' Het tegenovergestelde gebeurde. Op verschillende manieren – onder andere door mensen, de Geest en de Schrift – werd ik bevestigd dat God mij juist op die manier wil gebruiken.
Weet je, ik kan het me eigenlijk niet voorstellen. Natuurlijk is God de Enige die precies weet wat er is bedoeld. Maar, om één voorbeeld te noemen, in Genesis 1:28 staat dat we als mannen en vrouwen samen gezag moeten uitoefenen. Als vrouwen echt geen gezag mochten dragen, zoals tegenstanders van de vrouw in het ambt vaak zeggen, waarom stáát dit er dan?"


Tekst: Gert-Jan Schaap
Beeld: Wilma Breunissen
Bron: Visie 201, nr. 4

Mede n.a.v. 'Samen dansen in de kerk – Als mannen en vrouwen op God lijken',
Almatine Leene,
Buijten & Schipperheijn,
120 blz.
€ 12,50

Almatine Leene

• In 1984 geboren in Lelystad.
• Won in 2008 een mede door het Nederlands Dagblad georganiseerde preekwedstrijd voor studenten.
• Werkte van 2008 tot 2012 in Zuid-Afrika aan haar proefschrift.
• Is getrouwd met chemisch ingenieur Frederik; dit voorjaar verwachten zij hun eerste kindje.
• Woont afwisselend in Nederland (waar ze parttime dogmatiek doceert in Zwolle) en Zuid-Afrika (waar ze onderzoeker is aan de universiteit van Stellenbosch).
• Nam van 2008 tot 2011 deel aan het vrijgemaakte deputaatschap 'mannen en vrouwen in de kerk'.
• Was te zien in diverse online Denkstof-filmpjes van de EO, waarin zij prikkelende geloofsthema’s behandelde.

Website: Almatine.nl

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Voorganger schrijft 'open brief aan kerktwijfelaars'

Voorganger schrijft 'open brief aan kerktwijfelaars'

‘Val op zondag gewoon eens binnen’

Mirjam Hollebrandse

geloofsvragen 18 juni 2018
Kerk op vakantie

Kerk op vakantie

Zoek een kerkdienst vlak bij je vakantieoord (in binnen- en buitenland)

kerk 15 juni 2018
Wanneer ben je een goede burger?

Wanneer ben je een goede burger?

Blog van Tijs van den Brink

Tijs van den Brink

Zij scheidden 50 jaar geleden en trouwden onlangs opnieuw

‘Oma die met opa trouwt, dat klinkt wel een beetje gek’