Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Zit God tussen onze oren?

‘Neurobiologisch onverklaarbaar, maar Hij heeft mij gegrepen met Zijn Geest’

in Geloven

Hebben we nog een vrije wil? Wat moeten we met bijna-doodervaringen? Zit God tussen onze oren? Op vrijdag 15 november gaan neurowetenschappers, filosofen en psychiaters in debat over dit soort vragen. Het debat wordt georganiseerd door ForumC en Brein in Beeld en vindt plaats in De Rode Hoed in Amsterdam. Iemand die veel met deze breindiscussie te maken heeft, is neuroloog Frank Visscher. Ondanks zijn wetenschappelijke beroep is hij een overtuigd christen. Hoe kan hij zijn geloof uiten binnen een milieu waarin God als onverklaarbaar wordt gezien?

“Het boek ‘Wij zijn ons brein’ van prof. Dick Swaab is inmiddels duizenden keren verkocht. Maandenlang stond het in de top tien van best verkochte boeken. Zaken als bewustzijn, geheugen en de vrije wil, maar ook religie krijgen ruime aandacht. Eigenlijk komt het er in al die hoofdstukken op neer dat wij als mens bepaald worden door onze hersenen, die op zich weer louter materie zijn. We zijn willoze slaven van onze impulsen, die ontstaan door reacties tussen de miljarden hersencellen. Die reacties zijn weer het gevolg van aanleg (DNA),  van uitwendige factoren tijdens de hersenontwikkeling (bijv. alcohol tijdens de zwangerschap) en van evolutionair voordeel dat sommige reactiemechanismen in de loop der miljoenen jaren hebben opgeleverd.
 
Vrije wil bestaat dus niet en straf als vergelding is onzin. Je bent immers het slachtoffer van je elektrische impulsen en je hersensappen, waar je zelf ook niets aan kan doen. Een leven na de dood is biologisch gezien onmogelijk en geloof hierin is verklaarbaar omdat daarmee doodsangst kan verminderen. Bert Keizer, verpleeghuisarts, ongelovig en ook geen domme jongen, beaamt deze materialistische benadering. Toch verbaast hij zich over het feit dat zijn hersensappen geen moeite hebben met het gooien van een blok hout op het vuur, maar wel als het zijn dode kat betreft.
 
Zoete wijn
Nu is deze discussie al jaren aan de gang. Zelf heb ik veel gehad aan het boek van prof. Van den Beukel, als natuurkundige in Delft ook al geen domme jongen, met de titel: ‘De dingen hebben hun geheim’. Hij breekt een lans voor het christelijk geloof door te stellen dat niet alles verklaarbaar is vanuit moleculen en materie. Er is een werkelijkheid boven deze werkelijkheid. Als christenen geloven we toch ook dat er krachten zijn die geen materie zijn en tóch bestaan.
 
Het is inderdaad een zaak van geloof. De ongelovigen in de eerste eeuw na Christus dreven de spot met de uitstorting van de Heilige Geest: “die gelovigen hebben teveel zoete wijn gedronken” (Hand. 2). En zo hoor je professor Swaab en de zijnen al tweeduizend jaar geleden hun stem verheffen.
 
Heilige Geest
Ongeloof is van alle tijden. De werking van de Heilige Geest is biologisch onverklaarbaar. Een leven na de dood eveneens. Toch houden miljoenen christenen zich vast aan de beloften van het Evangelie, het geloof ontstijgt immers de wetten van de kille materie. Hier raken we wel aan het mysterie van het geloof: waarom is de één wel christen en de ander niet, zelfs binnen één gezin? Ik kan het niet verklaren vanuit neurobiologisch opzicht. God heeft mij gegrepen met Zijn Geest en doet dit nog dagelijks en wekelijks met Zijn Woord. Mijn universitair opgeleide collega’s staren me glazig aan als ik er eens wat over zeg. Welwillend, maar begrijpen doen ze het niet. Ik ook niet trouwens.”


Frank Visscher, neuroloog te Goes

 

+ Meer informatie over het debat 'Vrije Geesten'

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons