Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Recensie | ‘Samen dansen in de kerk’

Oók vrouwen in leidinggevende posities in de kerk

Nee, dit is geen boekje over de kerk die een disco moet worden. Almatine Leene schrijft hoe mannen en vrouwen kunnen samenwerken. En als dat écht samenwerken is, lijkt dat wel op dansen.

Almatine Leene groeide op in een traditionele kerk waar vrouwen weliswaar alle beroepen uitoefenen en ook als gelijkwaardig aan mannen worden gezien, maar binnen het kerkgebouw geen leiding mogen geven. Ze vond dat vrij vanzelfsprekend, tot ze zelf geroepen werd om theologie te gaan studeren en tot haar doordrong dat ze dan bijvoorbeeld in haar eigen kerk niet zou mogen preken.


Vrouwen mogen preken
Ze dook in het onderwerp, wat resulteerde in een lijvige studie en nu een vlot en prettig leesbaar boekje. Haar fascinatie heeft al de eerste vruchten afgeworpen: een studiecommissie van deze kerk, waar ook Leene jaren bij betrokken was, heeft onlangs voorgesteld dat ook vrouwen voortaan mogen preken.

Het is voor mij lastig om Samen dansen in de kerk enigszins neutraal te recenseren, omdat mijn eigen positie overduidelijk is. Ik ben het ronduit eens met haar conclusies: het is schadelijk en onjuist vrouwen te weren uit leidinggevende posities. Maar een paar stappen die Leene maakt op weg naar deze conclusie, maak ik niet helemaal mee en ik zal uitleggen waarom.


De Bijbel over vrouwelijke leiders
Het grootste verwijt van de ‘vrouw-weerders’ aan de ‘vrouw-toelaters’, is dat ze de Bijbel niet serieus zouden nemen. Het klopt dat, vooral in de jaren ’70 en ’80, soms vrouwelijke kerkelijke leiders werden verwelkomd met het argument dat de Bijbelse teksten hierover ‘verouderd’ zouden zijn.

Dit verwijt valt Leene allerminst te maken. Ze neemt de Bijbel juist zeer serieus en relativeert geen enkele passage. Het blijkt heel goed mogelijk om de Bijbel heel letterlijk te lezen en juist daarom vrouwen in alle kerkelijke functies te verwelkomen.

Zo blijkt bijvoorbeeld dat dit in de vroege kerk ook al de gewoonte was: er zijn vrouwelijke studenten, profeten, leidinggevenden als Lydia, Prisca, Febe en Junia, die ook tijdens samenkomsten het woord kregen. Je weet daarom al van tevoren dat je de twee teksten die anders suggereren (1 Korintiërs 14:34-35 en 1 Timoteüs 2:11-15), anders moet uitleggen. Deze moeten wel op specifieke uitzonderingssituaties slaan.


Mensen zijn het beeld van God
Leene wijst er ook op dat we gelijkwaardig zijn geschapen en vrouwen niet minder talenten hebben gekregen om leiding te geven dan mannen. Ook dit lijkt me niet te ontkennen. Het is overduidelijk dat de heilige Geest sommige vrouwen gaven geeft om bijvoorbeeld te preken en het is een zonde zulke gaven te onderdrukken.

Hierin gaat Leene nog wel een stap verder, en daar volg ik haar niet helemaal meer. Ze gaat uit van een vrij specifieke visie op de Drie-eenheid, waarin de Vader, de Zoon en de heilige Geest in een soort rondedans met elkaar verbonden zijn en voortdurend elkaar dienen. En omdat mensen het beeld van déze God zijn, zo redeneert Leene verder, daarom moeten wij ook zo met elkaar omgaan en elkaar dienen.

Dat is me te speculatief. Het zou wel zo kúnnen zijn, maar we kunnen niet zo diep in Gods geheimen doordringen om vrij stellig dit soort denkstappen te kunnen maken. Maar goed, ze zijn vernieuwend en alleen daarom al interessant. De rest van Leenes boekje is juist prijzenswaardig ‘ouderwets’: gewoon degelijk bijbel lezen, de teksten extreem serieus nemen, en daaruit conclusies trekken, hoe lastig die ook mogen zijn.


Auteur: Reinier Sonneveld

Geschreven door:

Reinier Sonneveld

Theoloog en schrijver

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons