Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Recensie: ‘God bewijzen’ van Stefan Paas en Rik Peels

“Met dit boek heeft het ‘nieuwe atheïsme’ er een probleem bij”

Atheïsten beroepen zich op argumenten om aan te tonen dat God niet bestaat. Een uitstekend nieuw boek van de frisse denkers Stefan Paas en Rik Peels toont aan dat er aan deze argumenten nogal wat mankeert.

Een jaar of zes geleden was er een korte hype van de zogeheten ‘nieuwe atheïsten’. Het begon met ‘God als misvatting’ van Richard Dawkins, een venijnig boek waarin hij alle religies afdoet als levensgevaarlijke fantasieën. Het werd razendsnel opgepikt en de media namen het boek reuze serieus.

Inmiddels is de hype van de nieuwe atheïsten weer overgewaaid. Dat komt grotendeels omdat de argumenten niet standhielden. Het waren verrassend genoeg in eerste instantie vooral andere atheïsten die daarop wezen: ze vonden de boeken van Dawkins nogal plat en gemakzuchtig. Laat hem gewoon bioloog blijven, was de teneur van hun kritiek, daarin is hij tenminste kenner, maar zodra het over religie gaat, lijkt hij z’n verstand te verliezen. Je proeft een gêne bij deze mede-atheïsten; ze zien Dawins meer als een clown dan als een serieuze gesprekspartner.

Gelovige denkers
Nu is er ook een grote collectie diepzinnige reacties van gelovige denkers, zoals ‘The Dawkins Delusion’, ‘Atheist Delusions’ en ‘Why There Almost Certainly is a God’. In het Nederlands taalgebied bleef het vooralsnog vrij stil. Maar inmiddels zijn de filosofen Jeroen de Ridder en Emanuel Rutten met een boek bezig met tien rationele argumenten voor het bestaan van God, en nu al is er een prachtig boek van Stefan Paas en Rik Peels.

Paas en Peels beginnen hun betoog met het misverstand dat geloven ongezond zou zijn (bijna alle onderzoeken wijzen uit dat je er juist gelukkiger van wordt) en dat er bewijzen tegen zijn (deze argumenten weerleggen niet een God, maar hooguit een godje). Vervolgens komen ze met enkele stellingen tegen het atheïsme (dat bijvoorbeeld nauwelijks een samenhangende ethiek kan opbouwen) en stevige argumenten vóór het bestaan van God (waarom zou alles er anders zo mooi uitzien?).

De toon van Paas en Peels is kalm, helder en zelfverzekerd. En terecht. Ze hebben een verdraaid sterk verhaal, dat diep geworteld is in filosofische analyses die nog lang meekunnen. Ze winnen het debat niet alleen op inhoud, maar ook op toon. Het venijn van Dawkins en aanhang is in zichzelf al een argument tegen zijn positie; blijkbaar heeft hij iets te verbergen als hij zijn argumenten moet bekleden met zoveel lege retorica.

Slinkende bedoening
Met dit boek van Paas en Peels heeft het nieuwe atheïsme in Nederland er een flink probleem bij. Dat merkte je al met de Nederlandse Atheïsmedag, die sinds een paar jaar wordt gehouden, maar wat een vrij kneuterige en nu alweer slinkende bedoening is van een paar honderd oude heren. Niks principieel tegen kneuterige en slinkende bedoeningen van oude heren – sommige kerken zijn dat ook, hoewel er daar vooral oudere dames zijn – maar erg levend komt het niet over. Vergelijk dat met een gemiddelde EO-Jongerendag en je voelt het verschil. Pas als het atheïsme een Arena vol krijgt met tienduizenden jongeren, ga ik me zorgen maken.

 
Auteur: Reinier Sonneveld

Geschreven door:

Reinier Sonneveld

Theoloog en schrijver

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons