Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Alles in de kerk veranderen voor tieners?

Mijn kind gelooft wel, maar voelt zich niet thuis in de kerk

in Nieuws

Ik hoor steeds meer ouders die worstelen dat hun kinderen niet meer mee willen naar de kerk. Tegelijk zie ik duizenden tieners vol enthousiasme naar de EO-Jongerendag gaan. Deze waarnemingen zijn voor mij het startpunt om aandacht te vragen voor tieners tijdens onze erediensten.

Door Anko Oussoren, adviseur Kinderen en Jongeren bij Praktijkcentrum.org

De afgelopen zomervakantie heb ik mij wat verdiept in mijn eigen jeugd en dat is toch al weer even geleden. Wat ik opvallend vond, is dat wat er toen over jongeren geschreven werd, vaak nog steeds opgeschreven wordt, hooguit verschillen enkele accenten. Ook het commentaar op de kerkdienst verschilt nauwelijks met wat ik er nu over lees. 

Belevingscultuur
Met uitzondering van de digitale revolutie is er nog niet veel veranderd. Wel is onze samenleving steeds meer een belevingscultuur geworden. Een kenmerk hiervan is dat er een verschuiving optreedt van schuld naar schaamte. We voelen ons eerder slachtoffer dan dader en ‘het gevoel’ is belangrijker geworden dan ‘de waarheid’. Daarnaast speelt voor tieners in de puberteit de zoektocht naar zichzelf, de ander en naar God. De zoektocht naar bevestiging, aanvaarding, autonomie. Los van hoe we dit waarderen, moeten we beseffen dat dit invloed heeft op de relevantie van het evangelie en de manier waarop we een kerkdienst beleven. Is er ruimte voor deze verschuiving en de daarachter liggende vragen van tieners en realiseren we ons dat tieners zich in de kerkdiensten vaak niet gekend weten? Maar als we eerlijk zijn: vinden we het überhaupt belangrijk hoe jongeren de eredienst beleven?

Speciale jeugddiensten
Er zijn sinds mijn jeugd veel dingen gebeurd en waarschijnlijk kun je je de jeugdkerken die als paddenstoelen uit de grond schoten nog wel herinneren. Ze hadden een enorme aantrekkingskracht op tieners, maar hielden uiteindelijk bijna allemaal op te bestaan omdat bezoekersaantallen afnamen en er geen nieuwe leiders waren die de organisatie op zich wilde nemen. Ook wordt gezegd dat bestaande kerken geleerd hebben van de jeugdkerken en dat kerken die manier van samenkomen geïntegreerd hebben in hun eigen samenkomsten. Ik ben hiervan niet overtuigd en zie dat er over het algemeen weinig is veranderd, al worden er wel door verschillende kerken speciale jeugddiensten belegd.
Mijn ervaring is dat degenen die zich uitspreken en gaan voor veranderingen vaak geen tieners zijn. Sterker nog, ik merk eerder dat niet in eerste instantie de belangen van tieners worden behartigd, maar veel meer eigen verlangens over de kerkdiensten geprojecteerd worden! Ik adviseer dan ook om het gesprek met tieners hierover aan te gaan.

Wat vinden tieners?
In mijn thuisgemeente (de Bron GKv Hardinxveld-Giessendam) hebben we recentelijk tieners bevraagd naar wat zij van de kerkdienst vinden. Hieronder enkele conclusies:

  • Een krappe meerderheid gaat graag naar kerkdiensten. Ze komen ook bijna altijd (waarbij jongens in meerderheid niet graag gaan).
  • Een meerderheid zegt van hun ouders mee te moeten naar de kerk, maar zou ook blijven komen als ze helemaal zelf mochten kiezen (vrienden!).
  • Gemiddeld één keer in de maand gaan ze naar een dienst van een andere kerk of gemeente.
  • Een meerderheid geeft aan dat de inhoud, indeling en liederen en muziek van de kerkdiensten hen niet aanspreekt.
  • Vooral meiden willen graag dat er speciale jeugddiensten of samenkomsten komen. Waarbij een meerderheid aangeeft niet bij de invulling daarvan betrokken te willen worden.
  • Een meerderheid zegt dat door de kerkdiensten hun geloof in God sterker wordt.

Niets aan de hand?
Hoe lees je deze observaties en wat moeten we er mee? Aan de ene kant zie ik dat tieners zich niet thuis voelen, de vorm en inhoud hen niet aanspreekt en een deel gaat omdat het moet. Tegelijk zie ik ook juist het positieve dat er in door klinkt. Ze onderzoeken verschillende gezichtspunten en respecteren die ook. Dit verklaart het thuis voelen en aan de andere kant dat de indeling van de kerkdiensten en de liederen en muziek hen niet aanspreekt.

Skillet
Ik ben er daarom wel van overtuigd dat er veel meer aandacht en ruimte moet zijn voor tieners tijdens de kerkdienst. Daarvan kunnen we van de jeugdkerk Studio1 in Ede (die de hype overleefde), maar ook van de EO-Jongerendag of een opkomende ‘mega kerk’ als de Doorbrekers het een en ander leren. Daar lukt het om tieners (niet alleen overigens) enthousiast te maken voor hun geloof.
Uiteindelijk draait het dus om geloof en elkaar vast houden. Wordt dit zichtbaar in onze kerkdiensten? Juist dat is iets wat ik kenmerkend vind voor bijvoorbeeld de EO-Jongerendag. De EO weet aansluiting te vinden bij de tieners. De muziek, de persoonlijke getuigenissen, het samen vieren en delen van verhalen. Daar draait het om de onderlinge ontmoeting, het idee dat je niet de enige bent die gelooft. Maar ook het ervaren van God. Het is een ervaring waarin tieners worden bemoedigd om te blijven geloven. Dat was destijds de reden dat ik ging. Dat er ook toespraken (preken) zijn, is goed voor de afwisseling, maar het is de beleving en de ontmoeting waar ik voor ging en dat zie en hoor ik nog steeds als ik er met tieners over spreek. Droomde ik ervan dat Skillet twintig jaar geleden kwam spelen op de EO-Jongerendag, nu hoor ik mijn neefje compleet uit zijn dak gaan op Skillet en denk ik wat een herrie produceren die lui!

Samen vieren
De meeste kerken kunnen niet wat de EO doet en dat hoeft ook niet. Je hoeft niet per se een flitsende show neer te zetten, maar moet er wel ruimte zijn voor persoonlijke verhalen en onderlinge ontmoeting waarbij jong en oud elkaar ontmoeten en hun (on)geloof kunnen delen. Momenten waarin jonge en oude gemeenteleden vertellen over welke moeite of juist kracht zij ervaren in het geloof.

(Dit is een samenvatting. Het hele artikel vind je hier) 

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons