Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Arnold Karskens: 'In iedere oorlog zit de dood je op de hielen'

in Geloven

Hoewel de dood hem vaak op de hielen zit, hoopt Arnold Karskens als een oude man te sterven. "Op hoge leeftijd, als het kan in mijn slaap, maar desnoods liever in het harnas dan dat ik in Amsterdam onder een tram loop," vertelt de oorlogsverslaggever.

"Tijdens de Rwandese Burgeroorlog kwam ik aan bij een klooster waar alle geestelijken waren vermoord. Hun lijken lagen in een kuil, die nooit helemaal dicht was gegooid, waarna mensen uit de buurt de plek als afvalput in gebruik hadden genomen." Aangrijpende woorden van oorlogsverslaggever Arnold Karskens (58), tegenwoordig werkzaam voor de digitale krant De Nieuwe Pers, die illustreren hoe 'gewoon' de dood kan worden. "Zo gaan mensen er dan mee om, omdat ze het anders niet volhouden. Je kunt het ze niet kwalijk nemen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zag je hetzelfde gebeuren.”

Missie

Karskens, die uit een verzetsfamilie komt, is naar eigen zeggen “opgegroeid met oorlog” en heeft geleerd hoe je je daarin moet gedragen. Voor hem was de stap van zijn opvoeding naar zijn vak eigenlijk niet zo groot. "Onze regering was in mei 1940 vertrokken en mijn ouders beseften dat de nazi's niet in onze rechtsstaat thuishoorden! Als je dat hebt meegekregen, zie je later ook veel beter het verschil zien tussen goed en kwaad in andere oorlogen." Net als zijn familieleden vroeger, voelt Karskens zich geroepen om in actie te komen, wat in een oorlog nooit zonder risico is. "In iedere oorlog zit de dood je op de hielen. Een 'ongevaarlijke oorlog' kan fataal zijn als je precies op het verkeerde moment op de verkeerde plek bent."

Mazzel

"Ik zorg altijd dat ik goede mensen bij me heb, maar je moet soms ook mazzel hebben." Zoals tijdens de Irakoorlog in 2003. Het was net na de val van Bagdad. "Onverwachts stuitten we op aanhangers van Saddam Hoessein, die mij uit de auto sleurden om eindelijk wraak te kunnen nemen op een westerling. De chauffeur en gids hebben me gered door zich ertussen te gooien en te roepen dat ik een goede man was die ze moesten laten leven. Daar heb ik later wel nachtmerries van gehad. Het gevoel dat je doodgaat, is erger dan de dood zelf."
Bijna was Karskens in het harnas gestorven, iets waar hij absoluut niet op zit te wachten. "Ik leef bewust heel gezond en hoop als een oude man te sterven, het liefst in mijn slaap. Wel kom ik liever om in een oorlog, dan dat ik in Amsterdam onder de tram loop – dan ga ik maar in stijl!"

Lakeien

Een goede oorlogsverslaggever gaat volgens Karskens vroeg naar bed, werkt onafhankelijk en schrijft ook nog boeken om iets na te laten. Hij heeft kritiek op zijn collega's, die vaak embedded (met een legeronderdeel) op pad gaan en zich als 'lakeien' gedragen. Dat hij zichzelf ook nog eens de beste oorlogsverslaggever noemt, nemen zijn vakgenoten hem niet in dank af. Het deert Karskens niet. "Ik vind dat je in mijn vak de moed moet hebben om de beste te willen zijn, en niet bij het eerste schot rechtsomkeert te maken; dat ben je verplicht aan de slachtoffers. Alleen lafaards hebben er moeite mee dat ik in mijn vak een held wil zijn."
Bij het zien van zoveel dood en verderf is het vaak zijn 'redding' dat hij zich op zijn werk kan concentreren. Zo wordt het nooit zíjn ellende. Veel moeilijker spreekt hij over het overlijden van zijn zus, die verdronk toen hij 5 was. Gevoelig ligt ook de dood van zijn zoontje, aan wie hij zijn boek Berichten van het front opdroeg. "Mijn leed is altijd belangrijker dan 'dein' leed; dat is de natuur." Zijn ervaringen helpen hem wel om zich in het leed van anderen te verplaatsen. In elk geval blijft hij het proberen, vertelt hij woensdag in De Kist. "Misschien is mijn hele leven wel een zoektocht naar hoe andere mensen met de dood omgaan."

EO.nl/dekist

Tekst: Bart van Delen
Beeld: Dik Nicolai en Nachtzon Media

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons