Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

GAMEBLOG | Gelovige gamer wordt topcrimineel

Grand Theft Auto: de context van geweld in games

in Geloven

De promofilmpjes gonzen al een poosje over het web. De fans maken zich klaar om weer een stad met mooie auto's en locaties te beleven, vol missies van dubieuze aard. Na de zomer verschijnt de nieuwste en vijfde editie van het spel Grand Theft Auto (GTA). Deze game is onder andere bekend vanwege zijn gewelddadige karakter. Het spelen van een slechterik in zijn carrière als crimineel roept vragen op.

De eerste editie van het GTA-spel stamt nog uit de jaren '90. Daar draait het vooral om het stelen van auto's, waarbij je met een topview (vogelperspectief, red.) op de stad kijkt. In 2001 lanceren de makers de derde versie: een volledige 3D-metropool, inclusief auto's, voetgangers en allerlei missies om de hoofdpersoon tot absolute topcrimineel te maken. Missies zoals drugshandel, liquidaties, intimidatie en seksueel getinte situaties. Daarom is deze game dan ook een 18+ game, niet bedoeld voor onze jeugdige spelers.

Deze game is destijds een nieuwe mijlpaal in de gamewereld. Het is anders dan de lineaire games, waarbij de speler net als in een verhaal langs een zorgvuldig gepland pad gaat. Nee, in dit spel krijgt de speler het gevoel zijn eigen plan te kunnen trekken, ook wel 'free roaming' of 'open world' games genoemd. Op dit punt hebben de makers hoog gescoord, want het gevoel van vrijheid en het idee dat er achter elke hoek een avontuur ligt, is overweldigend. 

GTA3 is zo'n succes dat mensen bij lancering van de opvolger GTA4 in de rij staan en zelfs de gelijktijdige premiere van de nieuwe Batman-film massaal negeren. De aangekondigde vijfde versie zal wederom een grote hit worden, gezien de beloftes die de trailers maken.

Gelovige gamer
Ik kan deze 'open world game' als 3D-wereld bouwer in het begin van mijn carrière erg waarderen. Echter als gelovige gamer kwam ik mezelf een beetje tegen terwijl ik een eerdere editie van dit spel speelde. 

Het willekeurig stelen van allerlei mooie auto's tijdens een tochtje door de stad had zeker zijn kwajongensachtige charme en er was veel te zien en te doen in de gedetailleerde wereld. Maar toen ik me op de missies wierp die me verder zouden brengen van kleine slechterik naar grote slechterik, begonnen bepaalde missies mij dwars te zitten. Het afrekenen met andere slechteriken die in drugs en verderf handelden was nog tot daar aan toe, maar op een gegeven moment kreeg ik de opdracht de vrouw van een concurrerende crimineel te laten verongelukken door haar van de weg te rijden. Ze reed nietsvermoedend rond in naar cabriolet, wat het extra cru maakte. Ook al was het maar een digitaal poppetje in een virtuele stad; het was geen opdracht waarin ik me kon vinden. Dit soort opdrachten zorgden er voor dat ik me niet meer kon identificeren met de hoofdpersoon en zijn missie.

Context
Was ik nu een agent geweest die de stad moet vrijwaren van levensgevaarlijk gespuis, dan had ik me contextueel beter gevoeld als een soort legitieme held die geweld gebruikt als noodzakelijk kwaad. Of een geallieerde die het veroverde Europa moet vrijmaken van de bezetters voor het fenomeen vrijheid. Maar om urenlang omwille van geldzucht en machtswellust allerlei asociale missies uit te voeren, geeft mij een onbevredigend gevoel. 

Velen zullen hier niet mee zitten, ben ik bang. Toch vind ik het jammer dat je in deze kwalitatief goed gebouwde gamewereld geen andere rol als speler kan aanmeten. Waarschijnlijk is het spelen van de schurk juist het aantrekkelijke wat deze game succesvol maakt. 

Bevrijdend
Is het omdat je in het spel dingen mag doen die je toch niet in het echt gaat doen? In mijn vorige leven als gamebouwer werkte ik aan straatracegames, waarbij je alleen kon winnen door 'shortcuts' (een kortere weg, red.) over de stoep te nemen. Het is een kick om te doen in de game, maar ik zou het nooit doen in het echt. Laat staan racen met iemand op de openbare weg. Wel zou je af en toe iemand die voor je rijdt met een snelheid van 34 in een 50 kilometerzone rechts willen inhalen, puur om een punt te maken. In een game kan dat wel en dat werkt bevrijdend. 

Nobelere missie
Er blijft echter een verschil tussen opgerekte burgerlijke ongehoorzaamheid binnen een racegame en opzettelijk hard, grof en asociaal gedrag als hoofdmoot van de opdrachten, in de context van meer bezit en macht vergaren.

Het talentvolle bedrijf achter deze games blijft de lat hoger leggen qua details en interactiemogelijkheden. Nu is het wachten op iemand die hun eens aftroeft met een even mooie gamewereld, inclusief een nobelere missie als spelersdoel.

Auteur: JP van Seventer

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons