Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Kan je kind ook teveel bidden?

Veel bidden net zo neurotisch als dwangmatig handenwassen?

in Geloven

Als ouder ben je blij als je kind het geloof aanneemt en uit zichzelf gaat bidden en Bijbellezen. Toch schuilt hier volgens het Amerikaanse blad TIME een gevaar: psychologen waarschuwen dat kinderen hier ook in door kunnen slaan. Als je kind voortdurend bidt, is het misschien een toegewijd christen, maar het kan ook neurotisch gedrag zijn. “Zulk ritueel gedrag hoeft in werkelijkheid niet geestelijker te zijn dan dwangmatig handenwassen,” aldus een psychiater in TIME. Wat nu? Moet je je als ouder zorgen gaan maken als je kind te ‘vroom’ gedrag vertoont? Orthopedagoog Bert Reinds geeft opvoedadvies.

Het Time-artikel heeft een discussie ontketend in de VS. De opvoedwaarschuwing schiet een aantal christenen in het verkeerde keelgat. “Ik vraag me af hoe lang het nog duurt tot religie wordt gezien als een geestesziekte,” reageert blogger Matthew Archbold op de site van National Catholic Reporter. “Als mijn ouders dit artikel hadden gelezen toen ik christen was geworden, hadden ze waarschijnlijk geconcludeerd dat het over mij ging,” vult columnist Jim Denison aan op de christelijke nieuwssite Christian Post.

“Gepikeerde reacties,” vindt orthopedagoog Bert Reinds. “De bloggers suggereren dat het artikel een aanval op het christelijk geloof is. Alsof je je christen-zijn niet meer in het dagelijks leven mag toepassen. Maar die indruk krijg ik niet uit het artikel van Time.” Toch herkent Reinds wel aspecten van de christelijke reacties: “Wat is nu precies afwijkend gedrag? Wie bepaalt dat gedrag raar is? Een christelijk kind zal in bepaalde opzichten afwijken van zijn ongelovige klasgenootjes. Denk bijvoorbeeld aan het overblijven en het al dan niet bidden voor het eten. Maar dat is toch prima?”

Wetticisme
Kinderen die neurotisch religieus gedrag vertonen komt hij in zijn praktijk nauwelijks tegen. Wel ontmoet Reinds mensen die te kampen hebben met gevolgen van ‘wetticisme’ - overigens onder alle christelijke groeperingen. “Ze scheppen voorwaarden om een kind van God te mogen zijn, of een ‘beroep’ te mogen doen op zijn liefde. Daarbij hebben ze allerlei soorten regels in het leven geroepen. Maar gezond leven met God is niet gebaseerd op ‘moeten’, maar veel meer op ‘mogen’.”

Hoe ontwikkelt een kind dit soort ‘voorwaardelijke aannames’? Volgens Reinds is het karakter van het kind slechts één van de oorzaken voor het leven vanuit een wettisch geloof. “Het heeft meer te maken met de brenger van de geloofsoverdracht. Wat is je boodschap als opvoeder en hoe stem je dat op je kind af?”

Overtuiging
Op het gebied van de geloofsopvoeding is het van belang dat een ouder betekenis geeft aan aangeleerde geloofszaken. “De kwaliteit van je overtuiging bepaalt de mate van geloofwaardigheid. Die overtuiging wordt ‘volledig’ wanneer je als ouder ook de priesterlijke taak op je neemt, je kind dagelijks bij de hand neemt en hem leert te ontdekken wie Jezus persoonlijk voor hem wil zijn.”

Afstemming
Maar een enthousiaste overtuigde ouder die geen rekening houdt met het kind, z’n karakter en de fase van zijn ontwikkeling, kan de plank ook misslaan. “Daarom is afstemming op het kind ook een punt van aandacht. Voor een jong kind staat het beleven van het geloof centraal; een puber is op zoek naar echtheid en betekenis. Als een puber ervoor kiest stelselmatig elke ochtend stille tijd te houden, kan dat in het licht van het Time-artikel klinken als dwangmatig. Maar dat hoeft niet: “Als hij er emotioneel en relationeel geen schade onder lijdt,  is het geen probleem. Het wordt wel problematisch wanneer hij gebukt gaat onder schuldgevoel als het een week niet gelukt is. Voor opvoeders is het dan van belang dat ze het kind herinneren aan het gegeven dat God nog steeds van hem houdt. Stille tijd - omgang met God - doe je omdat je van Hem houdt en niet omdat je bang bent dat Hij niet meer van je houdt.  

Gezonde geloofsoverdracht
Opvoeders moeten geen kerk of religie (ofwel wetticisme) verkondigen, maar een liefdesrelatie met een Persoon: de Here God. Voor Reinds bewijst dat steeds opnieuw hoe belangrijk gezonde geloofsoverdracht is. “Plan momenten in de kerkelijke gemeenschap om met elkaar te praten over het hoe en wat van geloofsoverdracht. Dat maakt de kans op excessen veel kleiner. Als we elkaar minder gaan be- en veroordelen in de kerk, kunnen we opener naar elkaar worden. Dan is het mogelijk om elkaar te corrigeren vanuit liefde en is de weg open tot herstel en groei.”


Bert Reinds is orthopedagoog, coach, spreker en auteur van onder andere ‘We hebben allemaal wat’ en ‘Vader zijn met hart en handen’.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons