Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

BLOG | Lak aan de wetenschap?

Blog van Reinier Sonneveld: geloof vs. wetenschap, een middeleeuws conflict!

in Geloven

Onno van Schayck is een van de grootsten in zijn vakgebied, de preventieve geneeskunde. En hij is christen. Hij gelooft bijvoorbeeld dat God soms mensen geneest. Mag dat nog in Nederland? Of moet hij zwijgen over zijn geloof? De Volkskrant heeft het liefst van wel.

Het begon allemaal met een interview met Van Schayck, waarin hij vertelde over een wonder dat hij in de jaren ‘80 had meegemaakt. Een patiënt van hem had veel gebeden en zijn ene been was iets langer geworden, zodat hij nu weer goed kon lopen. Van Schayck vond het destijds onvermijdelijk een wonder; hij zag het verschil op de röntgenfoto’s.

Het laatste bastion
Wat gebeurt er vervolgens in ons koude kikkerlandje, het laatste bastion der seculieren? Men schreeuwt moord en brand. Een wetenschapper moet ‘neutraal’ zijn – wat betekent dat hij niet ingaat tegen de mening van de schreeuwende meerderheid, want o, wat schrikken die ervan als iemand het niet met hen eens is. Zo schreef een naïeve Volkskrant-journalist heel stoer: ‘Christenen als Van Schayck hebben lak aan de wetenschap.’ Van Schayck is een van de grootsten in zijn vakgebied, maar de Volkskrant weet het natuurlijk beter.  

Terecht dat vervolgens 27 christelijke topwetenschappers het in een open brief voor Van Schayck opnamen. Wetenschappers zijn, behalve experts in hun vakgebied, ook mensen, met opinies over andere aspecten van het leven, zoals politiek, geloof, literatuur, enzovoorts. Het zou absurd zijn als ze die niet gewoon mogen uiten. Zie Ronald Plasterk, de bioloog die ook over van alles een privé-mening had. Van Schayck doet niets anders dan Plasterk.

De fout die de critici van Van Schayck maken, is dat ze nog steeds menen dat er een conflict is tussen geloof en wetenschap. Dat is een middeleeuws concept van wetenschap, maar er zijn een paar luidruchtige atheïsten die erin geloven. Sommige christenen nemen dat vervolgens over en worden bang voor wetenschap. Dat is niet nodig.

Bidden
Wetenschappelijk onderzoek Neem bijvoorbeeld dat bidden. Bidden kun je onmogelijk wetenschappelijk onderzoeken. Verzin een testopstelling, waarbij 50 vrijwilligers gaat bidden voor de ene groep kankerpatiënten, maar niet voor de andere groep. Vervolgens wacht je af welke groep langer in leven blijft. Dit is tientallen keren gedaan, en in sommige gevallen zie je verschil tussen beide groepen, in andere gevallen niet, en sporadisch werkte bidden zelfs averechts.

Leuk voor een krantenkop in de Volkskrant, maar wetenschappelijk is zoiets flauwekul. Zoals Van Schayck zelf al zegt: ‘Een medisch wetenschappelijk bewijs dient niet alleen falsifieerbaar, maar ook herhaalbaar te zijn, daar waar mogelijk, in een gecontroleerd gerandomiseerd dubbelblind experiment. Daar is hier geen sprake van.’ Want inderdaad, die beenverlenging was een uniek geval. Zoals trouwens al die kankerpatiënten unieke gevallen zijn en hun leven niet opnieuw gedaan kan worden.

Het probleem is ook dat ‘gecontroleerd’. Als het gaat om bidden, heb je totaal geen controle over de situatie. Er kunnen wel een miljoen anderen meebidden, voor beide groepen, waar je als onderzoeker niet het flauwste benul van hebt. Dat geeft zoveel ‘ruis’ in je resultaten, dat je die meteen in de prullenbak kunt gooien.

Geen automaat
En dan dat ‘dubbelblind’ (de kankerpatiënten zelf én de onderzoekers weten niet voor wie die 50 vrijwilligers bidden, zodat ze niet onbewust kunnen gaan beïnvloeden). Het punt is natuurlijk dat God niet blind is. God is de grootste onzekere factor. Hij is degene die de gebeden moet verhoren, maar niemand weet precies wat zijn plannen zijn en waarom hij wel of niet een gebed verhoort. Hij is geen automaat die extra of sneller verhoord als er 50 vrijwilligers gaan bidden.

 

foto: Bertini: fresco of Galileo Galilei and Doge of Venice

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons