Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

BLOG | De koningin is een cadeautje

Blog van Johan Snel

in Nieuws

Nu de lof van koningin Beatrix in alle toonaarden wordt bezongen, horen we maar één argument dat tegen haar pleit. ‘Principieel’ zou het anders moeten. Want: ze is niet democratisch gekozen.

Regentesk

Zo willen republikeinen al sinds jaar en dag “het Nederlandse volk bewust te maken van het ondemocratische karakter van de monarchie”. Aan principiële republikeinen hangt vaak een luchtje. Het doorsnee republikeinse genootschap toont immers als een clubje regenteske mannen uit wier mond de liefde voor het volk nou niet erg geloofwaardig klinkt. Daar zit dus wat achter, denkt het volk terecht, en in overweldigende meerderheid – 80 tot 90 procent wel – staat het pal achter het koningshuis.

Achterkamertjes

Het volk heeft dan ook goede redenen. Want wie worden er eigenlijk gekozen? In elk geval geen bestuurders: geen enkele minister of commissaris is ooit gekozen. Trouwens, internationaal worden ook veel presidenten (zoals die van Duitsland en Italië) helemaal niet gekozen. We kiezen alleen volksvertegenwoordigers. Zodra het om de macht gaat, worden de banen letterlijk in achterkamertjes verdeeld. Aan de benoeming van Rutte of Asscher is geen kiezer te pas gekomen. Blijkbaar werkt het dus anders, de democratie. 

Rechtsstaat

Inderdaad: de democratie is een onderdeel van de rechtsstaat. Dat je volksvertegenwoordigers kunt aanwijzen die de macht van de staat in toom houden, is een belangrijk onderdeel. Maar net zo belangrijk zijn een vrije grondwet, onafhankelijke rechters, vrije media en zoveel andere checks and balances. Wat we gemakshalve vaak ‘democratie’ noemen, slaat dus vaak op de rechtsstaat. En nu komt de grap. Sinds de koning geen macht meer heeft, is het koningschap steeds meer uitgegroeid tot het symbool van de rechtsstaat. Terecht herkent de overgrote meerderheid koningin Beatrix als de pleitbezorger van het ‘hele volk’, zoals dat zo mooi in de grondwet heet. Burgers voelen op hun klompen aan, dat bestuurders er vaak zitten voor eigen belangen, maar dat de koningin er is voor iedereen. 

Geschenk

Ons vrije land, de rechtstaat, is niet iets dat we kiezen. Het is eerder iets dat we cadeau krijgen, van de generaties voor ons, vaak al eeuwenlang. Onze grondwet dateert al van 1815, net als ons koningshuis. En als je wilt kun je voor beide helemaal terug naar Willem van Oranje. Hetzelfde geldt voor bijna alle vormen van vrijheid die we genieten: die kiezen we niet, die krijgen we cadeau. Het is niet toevallig dat christenen vaak – maar niet allemaal natuurlijk – ‘iets met het koningshuis’ hebben. Dan gaat het er niet om, dat de koningin zelf christen is. Het gaat erom dat ze een cadeautje is, een geschenk van generaties her. Voor christenen is het hele leven een cadeau. We kiezen het niet, en genieten er des te meer van. Daarom is het niet moeilijk de democratie, een zorgvuldig opgebouwde rechtsstaat en de koningin ook allemaal te aanvaarden als cadeautjes, die ver uitstijgen boven ons vermogen om ze “zelf te kiezen”. 

Kostbaar

De meeste Nederlanders denken er net zo over. Een koningin die steeds weer haar verantwoordelijkheid neemt en er is voor alle burgers, is een kostbaar cadeautje dat je niet even om ‘principiële’ redenen weggooit. Dus tel uit je winst. 

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Meer over