Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

BLOG Reinier Sonneveld | Leidt religie tot geweld?

Reinier probeert een antwoord te vinden op deze actuele vraag

Het zijn niet alleen de schermutselingen bij de Gazastrook. Ook andere gebeurtenissen uit onze geschiedenis leveren altijd weer de vraag op: ligt het soms gewoon aan dat geloof? Is religie vooral je eigen gelijk willen halen en leidt het uiteindelijk telkens weer tot oorlog?

Daar komt nog bij, dat kerst er aan komt. Dat is toch een feest van vrede? Wat moeten al die bommen en granaten in de buurt van zo’n feest? En betekent dat ‘salem’ in de naam Jeruzalem niet ook ‘vrede’?

Omdat hier van alles wordt geroepen, lijkt het me goed naar feiten te kijken. Harde cijfers zelfs. Ik vergelijk de drie meest gewelddadige episodes uit het christendom met die van het atheïsme. Alle cijfers zijn schattingen, maar ik noem de aantallen slachtoffers die het meest in de literatuur worden genoemd.

Dit zijn de zwartste bladzijdes uit de kerkgeschiedenis, met daarachter het aantal doden:

* Kruistochten – 300 duizend (en 1,2 miljoen aan eigen kant)

* Heksenjachten – 60 duizend

* Ketterijbestrijding – 10 duizend

 

En dit die van het atheïsme:

* Mao Zedong – 58 miljoen

* Joseph Stalin – 30 miljoen

* Pol Pot – 1,4 miljoen 

 

Nu lijkt dit al voor zich te spreken. De atheïstische misdaden lopen in de miljoenen, de christelijke ‘slechts’ in de duizenden. Maar het ingewikkelde is natuurlijk, dat in de 20ste eeuw er meer mensen waren, zodat het relatief gezien minder zwaar weegt. Daar staat weer tegenover, dat de christelijke zwarte bladzijdes over een langere tijd verspreid waren en op die manier weer relatief meevallen.

Als je deze twee factoren meetelt (het totale aantal inwoners en over hoe lange tijd het speelde) dan komt er uit, dat atheïstische regimes ongeveer 100 keer zoveel slachtoffers hebben gemaakt, dan christelijke.

Daar valt van alles van af te doen. Niet al die misdaden onder het bewind van Zedong, Stalin en Pol Pot waren rechtstreeks gemotiveerd door hun atheïsme. Maar dat geldt natuurlijk evenzeer voor die christelijke wandaden: veel historici zien de kruistochten tegenwoordig als gewone verdedigingsoorlogen, de heksenjachten werden vaak door de staat uitgevoerd en door de kerk juist tegengewerkt, en veel ketters werden gezien als staatsgevaarlijk en werden daarom omgebracht, niet om religieuze redenen.

Het lijkt me dus het eerlijkste om, als je het toch wilt vergelijken, de factor levensbeschouwing in beide gevallen even zwaar te wegen. En in dat geval komt er dus uit dat atheïsme 100 keer gevaarlijker is.

Geschreven door:

Reinier Sonneveld

Theoloog en schrijver

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons