Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

BLOG Reinier Sonneveld | Atheïsten met religiestress

Zijn atheïsten wel zo neutraal als zij beweren?

Nederlandse leiders lijden aan ‘religiestress’ [interne link]. Ze denken bij religie meteen aan problemen en willen het zoveel mogelijk uit de publieke ruimte weren.

En met religiestress krijg je van die maffe voorstellen, als dat weigerambtenaren niet meer worden getolereerd en dat de kleine levensbeschouwelijke omroepjes maar weg moeten. Dit onder het mom van bezuinigingen. Wat een absurde mom is, want kleine omroepjes zijn – je raadt het al – klein.

Ook die nieuwe voorstellen dat de grote omroepen op ‘kwaliteit’ moeten worden beoordeeld, hebben als effect dat er straks nog minder religie op tv komt. Die zogenaamde kwaliteit zal namelijk gemeten worden door types uit het ‘old boys network’ en die bestaan in Hilversum nu eenmaal voornamelijk uit anti- en areligieuzen. Terwijl nog steeds 51% van de Nederlanders zich christen noemt, is dat percentage onder de media-elite veel kleiner.

Een groot achterliggend misverstand is dat er zoiets als ‘neutraal’ bestaat. Een elite denkt altijd dat zij zelf onbevooroordeeld is. Dat komt omdat ze in een afgesloten omgeving verkeren waarin iedereen zo ongeveer hetzelfde vindt. Dan ga je vanzelf denken dat je zelf normaal bent. Mensen die niet uit de elite komen, ontmoeten veel meer diverse types en zullen dan ook eerder aan zichzelf gaan twijfelen.

Maar niemand is neutraal. Er bestaan geen mensen zonder geloof. De ratio bepaalt maar een klein deel van onze overtuigingen.

Dat merk je nog het meest aan atheïsten. Atheïsten claimen vaak dat ze slechts iets ontkennen, namelijk dat God bestaat. Hun atheïsme zou dus geen geloof zijn, maar alleen het bestrijden van een geloof.

Dat is kolder. Het valt me bijvoorbeeld op dat op internet (onder filmpjes, bij blogs, op forums) het voornamelijk de atheïsten zijn die enorm schelden. Vergelijk maar eens de toonzetting en het taalgebruik op het religieuze Goedgelovig en het antireligieuze GeenStijl. Dat verraadt toch enige emotie. Schelden is lastig rationeel te noemen.

Ook merk je dat atheïsten wel degelijk een aantal overtuigingen delen. Ze vertrouwen op hun zintuigen, de rede, de wetenschap; ze proberen een moraal en een politiek daaruit op te bouwen; ze verklaren allerlei bovennatuurlijke verschijnselen als natuurlijk; ze denken dat hersenen niets meer dan hersenen zijn, enzovoorts.

Je kunt ze ook betrappen op hun eigen dogma’s. Het valt op dat atheïsten in discussies weinig origineel zijn in hun vergelijkingen en redeneringen. Google maar eens op ‘het vliegende spaghettimonster’. Overal kom je die weer tegen. Het is even cliché als een religieus gedichtje als ‘Voetsporen in het zand’.

Er zijn zelfs atheïsten die hun eigen rituelen opzetten. Alain de Botton organiseert bijvoorbeeld atheïstische kerkdiensten en wil een atheïstische kerk bouwen. Hoezo geen geloof?

Natuurlijk is het atheïsme een geloof. Dat atheïsten dat standaard ontkennen, komt omdat ze teveel hun soortgenoten opzoeken en zo steeds bevestigd worden in hun eigen wanen, en ze bovendien niet doorhebben hoe weinig ook hun opinies worden gevormd door hun ratio.

Reageer! Wat denk jij? Is atheïsme een geloof of niet? En wat zijn je redenen daarvoor?

Geschreven door:

Reinier Sonneveld

Theoloog en schrijver

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Atheïsme neemt in rap tempo af in Oost-Europa

Atheïsme neemt in rap tempo af in Oost-Europa

Geloof weer onderdeel identiteit Oost-Europeanen

Dit is 'Rot op met je religie'

Dit is 'Rot op met je religie'

Preview van de spanningen in nieuwe serie

Helft Nederlanders: geloof niet openbaar uitdragen

Helft Nederlanders: geloof niet openbaar uitdragen

Een op de drie Nederlanders heeft last van stress die veroorzaakt wordt door spanning tussen gelovigen en ongelovigen. Dit blijkt uit onderzoek van...