Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Shaine Claiborne, de moderne kerkhervormer

in Geloven

31 oktober: Hervormingsdag. De dag waarop in protestantse kringen wordt herdacht dat Maarten Luther in 1517 zijn 95 stellingen op de deuren van de Slotkerk in Wittenberg spijkerde. Ook anno 2012 zijn ze er nog: heuse kerkhervormers. Shane Claiborne bijvoorbeeld.

Als zoon van een militair groeide Claiborne op in een uiterst conservatief milieu in het zuiden van Amerika. Vandaag de dag is hij een activistische pacifist, met dreadlocks en gehuld in tweedehands kleding. Als we Claiborne op die persoonlijke hervorming wijzen, begint hij te lachen. “Als je het zo stelt, lijkt het inderdaad heel wat. Hoe die verandering tot stand kwam? In een notendop: op een bepaald moment in mijn leven begon ik de evangeliën echt te lezen en vroeg ik me af: wat als Jezus dit echt meende? Wat gebeurt er met mij als ik mijn vijanden echt ga liefhebben? Wat als God de armen en vredestichters echt zegent? Waarom zou ik dan andere zaken nastreven?”

Racistisch en seksistisch

Claiborne ging steeds meer vragen stellen over het christendom, waarbij hij vooral moeite kreeg met de grote evangelische beweging in Amerika. “Ik las een onderzoek waaruit bleek dat hoe kerkelijker iemand is, hoe groter de kans dat hij racistisch, seksistisch, vóór oorlog en de doodstraf, en tégen homo's is. Dat schokte me. Wat is er gebeurd?
Ik wilde terug naar het beeld van de kerk dat Jezus ons leerde. En daarvoor moest ik bij mezelf beginnen. Ghandi leerde ons: ‘Wees de verandering die je in de wereld wilt zien.’ Daar ben ik sinds twintig jaar mee bezig.”

Je besloot in een leefgemeenschap te gaan wonen, The Simple Way in Philadelphia. Waarom?
“Het is me overkomen. Vijftien jaar geleden zocht ik een huis op een plek waar ik echt van betekenis kon zijn voor de buurt. Samen met vijf studiegenoten besloot ik in de wijk Kensington in Philadelphia te gaan wonen. Een van de slechtste wijken van de stad, waar we echt iets konden betekenen voor de arme, vrijwel geheel zwarte bewoners. Daar is The Simple Way uit voortgekomen. Ik vind het fijn om op een plek te wonen waar mensen me kennen, waar je als buurman verschil kunt maken, en waar je echt samenleeft met anderen omdat je hen te eten geeft, samen de wijk schoonhoudt en kinderen huiswerkbegeleiding biedt.
Ik zie overigens overal ter wereld nieuwe kerkexperimenten ontstaan; mensen die weer samen gaan leven. De honger om onderdeel te zijn van een groep, leeft volgens mij in bijna ieder mens. Zelf ben ik enorm geïnspireerd door Franciscus van Assisi. Toen we met The Simple Way begonnen, wist ik niet eens wie hij was, maar juist hij hoorde in een heel rijke en roerige tijd van God dat het tijd was om de kerk te repareren.”

Waarom zou de kerk nu gerepareerd moeten worden?
“Mijn probleem met het christendom is dat het vaak in niets op Jezus lijkt. We zijn met de verkeerde zaken bezig. Neem Mattheus 15. Daarin vraag Hij niet naar de juiste theologie, maar of we Hem te eten gaven toen Hij honger had. Of we Hem kleedden toen Hij naakt was. Dat zijn de vragen waar het om draait. Dat is het Evangelie van het Koninkrijk van God.
Daar komt bij: de kerk is vaak zo bezig met de hemel, dat het de problemen hier op aarde vergeet. Het geloof zien veel christenen als entreebewijs voor de hemel, en een vergunning om de hel, de ellende om ons heen, te negeren. Maar dat is niet wat Jezus bedoelde. De kerk zegt: ‘Het gaat om geloof.’ Maar de Bijbel zegt: ‘Je kunt geloof hebben dat bergen verzet, maar zonder de liefde is het leeg.’ Zonder liefde stelt het niets voor. Geloof en werken horen samen.”

Hoe repareer je dan die kerk?

“Ik geloof dat er plek moet zijn voor heilige woede. Dat we ons druk moeten maken om het onrecht dat in onze kerken plaatsvindt. Voldoet de kerk nog aan haar roeping om zorg te dragen voor de armen, de weduwen en de wezen? Komt zij nog op voor minderheden? Vragen die onrust oproepen. En dat is goed, de kerk heeft onze ontevredenheid nodig. Niet om haar vast te ketenen, maar om haar te bevrijden, zoals grote reformatoren als Maarten Luther het ook gedaan hebben. Om nog maar eens Franciscus van Assisi aan te halen: in zijn reformatie bleef hij trouw aan de kerk. Veranderingen hoeven niet altijd buiten de kerk plaats te vinden. Je moet de nederigheid hebben om toe te geven dat je niet kerk wilt zijn zonder de kerk.”

Dat klinkt mooi, maar hoe haalbaar is zo'n verandering in deze tijd?
“Dat is precies het punt. Als het haalbaar was volgens onze eigen logica, zouden we God niet nodig hebben. God vraagt ons dingen te doen die we niet alleen kunnen. Je vijanden liefhebben gaat ons niet gemakkelijk af, daar hebben we Gods genade en liefde voor nodig. Dat is het Evangelie. Jezus vraagt ons anderen lief te hebben. Dat moeten we samen doen. Als gemeenschap, als kerk, samen met God. Dat betekent voor de één een dakloze aan tafel uitnodigen, maar voor iemand anders is een dakloze aanspreken op straat al een grote stap. Zo zetten we allemaal onze eigen stappen. Dat is onze roeping. Dus laten we dat gaan doen; aan de slag!”

Tekst: Miranda van Holland en Remko den Boef
Beeld: Ruben Timman

Shane Claiborne kort

Shane Claiborne (1975) is schrijver en activist, en een van de oprichters van The Simple Way, een leefgemeenschap in de achterbuurten van Philadelphia. Hij liep stage bij Moeder Teresa in Calcutta en bracht tijdens de Irak-oorlog een bezoek aan Bagdad om getroffen families en medechristenen te bemoedigden. Hij schreef onder meer Jesus For President, Becoming the Answer to Our Prayers en Follow Me To Freedom.
Thesimpleway.org.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons