Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Gert van der Vijver: 'Mijn trots moest ik op het altaar leggen'

in Mediatips

Grofweg één op de miljard aardbewoners verdient z’n boterham à la Gert van der Vijver: als zandkunstenaar. In Nederland is hij vooralsnog de enige. "Toen ik in 2006 voor het eerst met deze kunstvorm kennismaakte, was ik diep ontroerd – zó mooi vond ik het."

Geef hem vogeltjeszand en een lichtbak, en Gert is zo blij als een kind. Strooiend, schuivend en vegend maakt hij in sneltreinvaart de ene fascinerende zandschildering na de andere. Gordon was vorig jaar zwaar onder de indruk van zijn kunsten in het EO-programma Gordon zoekt God, waarna Marco Borsato hem strikte voor een concertreeks. "Dat het zó'n hoge vlucht zou nemen, had ik een paar jaar terug nooit durven dromen." 

Droog brood

"Wat voor kind ik was?" Gert, die in 2010 optrad tijdens de Nederland Zingt-dag, haalt z'n handen door zijn riante haardos en lacht. "Ik had rood, vlassig haar en sproeten. Ik voelde me daardoor 'anders' en was verlegen. Maar ik had veel fantasie en op de kleuterschool tekende ik vaak papegaaien. Toen mijn klasgenootjes vroegen of ik ook voor hen zo'n tekening wilde maken, merkte ik dat je met beelden kunt communiceren."

Als tiener wilde hij naar de kunstacademie. Het was vooral de boekhouder van zijn ouders die daar een stokje voor stak: hij waarschuwde dat daar geen droog brood mee te verdienen viel. "Mijn ouders ontraadden het me daarom ook. Ik luisterde naar hen en was er niet lang rouwig om. Snel flink gaan verdienen, leek me ook wel wat – ik wilde graag een Porsche 911."

Krulhaar

Gert ging aan de slag in de bloemengroothandel van zijn vader, waardoor het tekenen wat naar de achtergrond verdween. Wel ontdekte hij een nieuwe passie: mime. Gert bleek een natuurtalent. "Ooit zat ik, tijdens een cursusweek mime in Dalfsen, met zo'n driehonderd man in de zaal. De spreker – die mij niet kende – vertelde dat hij een boodschap van God voor iemand had. Zijn ogen speurden de rijen af. 'Jongeman met dat rode krulhaar,' zei hij tegen mij, 'God wil dat je met mime en dans Zijn grootheid tentoonspreidt, ook buiten Nederland. Maar vooraf moet je bepaalde dingen op het altaar leggen.'" 

Fiasco

Gert piekerde zich suf wát hij op het altaar moest leggen – hij had geen idee. Inmiddels wist hij al wel dat de zakenwereld niets voor hem was. Hij studeerde een blauwe maandag aan een bijbelschool. Ook dat was geen succes ("mij te theoretisch"). Een baantje als groepsleider volgde, maar mime was inmiddels zijn grootste passie en hij besloot daarom voor een driejarige masteropleiding naar Amerika te gaan. "Ik durfde God alleen niet om toestemming te vragen; stel je voor dat Hij 'nee' zou zeggen..."

Het avontuur werd een fiasco. De douane in Detroit pikte de jongeman met zijn ongeschoren kaken en leren jas uit de rij voor een pittig verhoor. "Ik vloog via Amsterdam, wat me 'extra verdacht' maakte. Ze vuurden allerlei vragen op me af, onder andere hoe lang ik dacht te blijven. Mijn naïeve antwoord – drie jaar –correspondeerde niet met de geldigheidsduur van mijn visum: drie maanden. Na die termijn moest ik terug naar Nederland. Ik schaamde me naar."

Wat hij op het altaar moest leggen, wist hij inmiddels: "Mijn trots en het God voor de voeten lopen. Ik was héél sterk gefocust op mijzelf. Ik leerde te wachten op Gods tijd en vroeg vergeving. 'Hoe kan ik ooit iets van U laten zien als ik mijzelf ervoor schuif?'" 

Lichtbak

In 2006 was Gert – inmiddels regisseur van de Bethelgemeente in Drachten – opnieuw in Amerika. Nu als deelnemer aan een multimediaconferentie. "De openingsact verraste me. Er stond een zwarte bak op het donkere podium. Opeens ging de lichtbak aan; een man begon met iets – meel, zout? – te strooien en te vegen. Op twee grote schermen verschenen beelden van de schepping. Ik zag de tekeningen uit mijn kindertijd weer, voelde de emotie die ik kende van het mimespelen, en was diep ontroerd. Nooit gedacht dat dit met zand mogelijk was! Anderen uit onze groep zeiden later: 'Dat kun jij ook.' Voorzichtig vroegen we God of dit misschien ook iets voor mij zou zijn."

Verwondering

Datzelfde jaar trok Gert de stoute schoenen aan. Vlak voor de kerstdienst in de Bethelgemeente leerde hij zichzelf in enkele dagen zandschilderen. De 'toevallig' aanwezige journaalverslaggever Robert Schinkel was diep onder de indruk. "Hij wilde voor zichzelf beginnen, vertelde hij, en zag opeens mogelijkheden voor een kinderprogramma. Zo werd de 13-delige KRO-serie De zandtovenaar geboren, die nog steeds hier én in het buitenland te zien is. Dit werd de springplank voor mijn carrière als zandkunstenaar."

Dat deze kunstvorm velen fascineert, heeft volgens Gert met verwondering te maken. "Het doet iets met mensen. Dat zag je heel sterk bij Gordon zoekt God. De beelden, waarvan ik geloof dat de Vader ze ter plekke aan mij gaf, emotioneerden hem enorm." Recent nog maakte Gert mee dat een jongen die nooit emoties toonde, spontaan begon te huilen toen hij hem in een kerk aan het werk zag, waarna hij zijn leven aan God gaf. En onlangs begon een meisje dat volgens haar begeleiders nooit sprak, te praten na het zien van zijn zandschilderingen. "Zulke kleine verhalen hebben voor mij grote betekenis."

Kruis

Als Gert een zandtekening van zijn eigen leven moest maken, hoe zou die eruitzien? "Mooie vraag! Pffoeh... Sowieso handen en bewegingen – een mozaïek van mijn uitdrukkingsvormen, denk ik. En uiteindelijk zou ik Christus tekenen, met uitnodigend geopende handen. Wat ik van Hem ontvangen heb, mag ik doorgeven. Onlangs tekende ik Jezus aan het kruis. Het was alsof Hij uit het zand omhoogkwam, me aankeek en vroeg: 'Heb je Mij nog steeds lief, Gert?' Ik kon niet verder; de tranen stroomden van m'n wangen. Maar toen wist ik het weer: ik doe dit voor Hém – daar kan geen Porsche 911 tegenop."

Tekst: Gert-Jan Schaap
Beeld: Sjaak Verboom

Gert

De creatieve duizendpoot Gert van der Vijver (Rijnsburg, 1966) speelt mime, zingt, acteert en danst. Tegenwoordig staat hij vooral als zandkunstenaar in de schijnwerpers. Gert geeft geregeld optredens in kerken, op christelijke scholen en in bedrijven. Hij is getrouwd met Wia, heeft twee dochters en twee zoons en woont in Drachten.
Zandkunstenaar.nl

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons