Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--arrow-down Icon--chevron-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop Icon--girl Icon--boy Icon--cross

Ik had schoon genoeg van ikke ikke ikke

in Geloven

Hij is een luis in de pels voor bedrijven. Met veel ambitie strijdt Eelco Fortuijn al jaren voor eerlijke koffie en slaafvrije spijkerbroeken. "In de Bijbel lees ik dat houden van God altijd verweven is met de zorg voor je naaste."

Jonge kinderen die onze spijkerbroeken maken in vreselijke omstandigheden. Koffieboeren die worden uitgebuit omdat wij per se goedkope koffie willen. Erg natuurlijk, maar wat kun je er als individu aan doen? Bewust boodschappen doen misschien? Maar dat is toch slechts een druppel op de bekende gloeiende plaat?
"Absoluut," beaamt Eelco Fortuijn, omdat hij als geen ander weet dat één mens niet alle oneerlijkheid uit de wereld kan bannen. Maar hij weet óók dat veel revoluties in het verleden begonnen bij één persoon met een missie.

Enthousiast

Zonder hem op een voetstuk te plaatsen – daar zou hij zelf toch snel afstappen – mag je Eelco zo'n pionier noemen. Hij zet zich al jaren in om het monster van oneerlijke handel aan te pakken. Dat betekent dat hij bijvoorbeeld kledingketens ter verantwoording roept over hun productienormen, studenten toespreekt, of altijd even enthousiast in debat gaat in Dit is de Dag. In dat EO-radioprogramma komt hij op voor zijn door de Bijbel geïnspireerde eerlijke kijk op de wereld. Díe visie ontwikkelde hij grotendeels op eigen houtje. Zijn ideaal? "Er komt een tijd dat bedrijven er niet meer mee wegkomen dat ze zich verrijken over de ruggen van anderen. Dat moet afgelopen zijn! En het kan. De slavernij is toch ook afgeschaft?"

Onbevredigend

De kiem voor zijn strijd werd gelegd tijdens een stage in Ethiopië bij de christelijke hulporganisatie ZOA. "Er kwamen twee dingen bij elkaar. Ten eerste trof de armoede me diep. Ten tweede leerde ik in mijn studententijd de Bijbel heel anders kennen. Zo ontdekte ik dat je relatie met God vaak via de naaste gaat, en dat hoorde ik nergens in de toch wel consumerende christelijke wereld. Tot dan toe draaide mijn leventje met God dus ook onbewust alleen om míj, terwijl dat ten diepste niet bevredigde. Eigenlijk had ik schoon genoeg van ikke ikke ikke. Want leuk als ik God ervaar in een mooie dienst, maar wat koopt een ongelovige, laat staan een arm iemand daarvoor?"

Vrijzinnig

Voor Eelco werd het steeds meer een raadsel hoe mensen de Bijbel kunnen lezen zonder de vlag van 'zorg voor het zwakke' boven alles uit te zien steken. Toch reageerde zijn omgeving niet positief op dit 'gouden ei'. "Ik kom uit de gereformeerde bond – de bevindelijke hoek dus – en daar ben ik serieus gewaarschuwd. Het draait immers bovenal om de relatie met God, terwijl ik het steeds meer over het aardse begon te hebben. In hun beleving was ik keihard op weg om vrijzinnig te worden, nee erger, om zelfs mijn geloof te verliezen."

Kerkelijke vormpjes

Het tegenovergestelde gebeurde. Wel bleek dat Eelco liever links wil als de massa rechts gaat. Dat was in zijn jeugd al niet anders. "Als puber was ik echt een enorm kind van God, maar tegelijk een buitenbeentje. Ik begreep al die kerkelijke vormpjes niet zo goed. Want neem nou de verplichte catechisatie. Als jochie van 15 vond ik er – plat gezegd – geen zak aan. De taal en cultuur in de kerk sloten niet aan bij mijn belevingswereld."
Toch schopte Eelco nooit enorm tegen zijn conservatieve omgeving en de oprechtheid waarmee zijn ouders hem het geloof voorleefden. Maar hij bleef niet stil staan en trok zijn eigen spoor.

Pindakaas

Zo lanceerde hij in 1993 zijn eerste project: de Happietaria, een tijdelijk studentenrestaurant voor het goede doel. Het werd een doorslaand succes. In 2002 richtte hij lobbyorganisatie Fairfood op om meer eerlijke producten in de supermarkt te krijgen. "En het werkt, hoewel het de eerste jaren erg aanmodderde. Pas in 2006 kwam er schot in de zaak toen we op internet bijvoorbeeld alle potjes pindakaas onderling gingen vergelijken op duurzaamheid. Datzelfde doe ik nu via consumentenbond GoedeWaar.nl, waar ik eind 2009 directeur werd. We doen onderzoek om consumenten in staat te stellen een bewuste en eerlijke keuze te maken (zie kader mobiele Kledingchecker)."

Groene fundamentalist

Duidelijk is dat Eelco barst van de ideeën om de wereld een stuk eerlijker te maken. Toch hoor je hem nooit over schuldgevoelens of activisme. Hij vindt dat je geen groene fundamentalist moet worden. Zelfs hij heeft wel eens een 'foute' trui of broek aan. "De échte oplossing voor uitbuiting en kinderarbeid ligt op het terrein van de wetgeving. Als consument kun je hooguit de klantenservice van Mexx of Cool Cat eens bellen, puur om een signaal af te geven. Of vraag eens in de supermarkt naar meer biologische producten."

Zwanger

In de 'eerlijke' geloofsbeleving van Eelco draait het vooral om 'wij' en 'de ander'. Je kunt je afvragen welke rol zijn persoonlijke relatie met God dan nog speelt. "Het grappige is dat ik daar geen spanning tussen ervaar. God is er, al voel ik dat de ene keer meer dan de andere keer. Concreet? Twee jaar geleden zaten mijn vrouw en ik een heftige periode. Er was spanning in onze familie, gedoe met een buurman, een dreigend juridisch conflict met een bedrijf en daarnaast hadden wij veel moeite om zwanger te raken. Dat was heel zwaar, en ik liet steeds meer steken vallen. Ik wist het echt even niet meer en riep het uit naar God.
Nu terugkijkend, zie ik dat er daarna bijzondere dingen gebeurden. Want ineens stond er een vrijwilliger op de stoep om mij bij mijn werk te helpen, ging de rechtszaak niet door en raakte mijn vrouw tóch in verwachting van ons zoontje, die inmiddels zeven maanden is. Hoewel ik best voorzichtig ben om Gods hand te claimen in allerlei persoonlijke gebeurtenissen, ging dit mijn verstand te boven. Blijkbaar is God er écht en maakt Hij Zich ook nog druk om mij. Hoe gaaf is dat!"

Tekst: Maarten Nota
Beeld: Ruben Timman

Kledingchecker

Eelco heeft met zijn stichting GoedeWaar.nl recent een mobiele ‘Kledingchecker’ gelanceerd. Zo kun je met deze app tijdens het winkelen al zien of dat truitje of die broek van een bekend kledingmerk wel eerlijk is geproduceerd.

 

Eelco

Eelco (1970) groeide op als oudste in een gezin met vier kinderen. Na zijn studie bedrijfskunde richtte hij in 2002 Fairfood op, een lobbyorganisatie die zich inzet voor eerlijkere voedselproducten. Inmiddels is dit een internationale organisatie met kantoren in onder andere Amsterdam, New Delhi en Johannesburg. Eelco vertrok er in 2008 en werd in 2009 directeur van GoedeWaar, een consumentenbond gericht op duurzaamheid en eerlijke handel. Hij woont in Amsterdam, is getrouwd en heeft een zoon. Op zaterdag bezoekt hij de Joodse Messiasbelijdende gemeente Beth Yeshua.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

'Schoneklerenexpert' Tara Scally enthousiast over 'Genaaid'

duurzaamheid| 'Schoneklerenexpert' Tara Scally enthousiast over 'Genaaid'

Iedere woensdag, 20.25 uur, NPO 3

Bart van Delen

28 November 2018
'Genaaid' met Jennifer Hoffman: waar komt je kleding vandaan?

televisie| 'Genaaid' met Jennifer Hoffman: waar komt je kleding vandaan?

Jonge fashionista's naar Myanmar, woensdag, 20.25 uur, NPO 3

Bart van Delen

14 November 2018
Zwerfinator Dirk Groot

Justice Conference| Dirk raapt afval: 'Niet van een ander, maar vóór een ander'

Zwerfinator Dirk gaat de plastic soep eigenhandig te lijf

Arianne Ramaker