Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Praten met mijn kind? Was dat maar waar!

in Geloven

Het lijkt een standaardadvies voor de omgang met je lastige puber: blijf praten! Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Want wat moet je als je nukkige kind helemaal niet wíl praten?

Of het nu gaat om het drugsgebruik van je tiener, of om verkeerde vriendjes: blijf praten! Slechte cijfers op school? Blijf praten! Maar wat als je tiener met jou geen woord wil wisselen? Dat is toch om moedeloos van te worden? Orthopedagoog en traumatherapeut Elly Donswijk begrijpt dat goed. Via haar christelijke hulpverleningspraktijk De Vlinder ontmoet ze geregeld ouders van wie hun kind het gesprek uit de weg probeert te gaan. "Pubers zijn heel speciale mensen," weet de moeder van drie inmiddels volwassen kinderen. "Jammer genoeg vinden opvoeders het vaak lastig om met hen om te gaan. Veel pubers op hun beurt willen best wel praten, maar ervaren het gepraat van vader en moeder als gepreek en daar zitten ze helemaal niet op te wachten."

Snauw

De goedbedoelende ouder die graag wil weten wat er in het hoofd van zijn kind omgaat, terwijl die op zijn beurt de luiken zoveel mogelijk gesloten houdt. Probeer dan nog maar eens een normaal gesprek te voeren. Een snauw kun je krijgen!
Donswijk: "Als je kind een periode dit gedrag vertoont, hoeft dat niet direct een probleem te zijn. Het hoort bij het proces naar volwassenheid, waarin ze hun eigen mening gaan vormen en zelf keuzes willen maken. Dat is juist een gezond proces. Geef ze daarin de ruimte, maar zorg wel dat je zelf een open, uitnodigende houding hebt, zodat je kind voelt dat hij bij jou terecht kan. Trekt je kind zich écht terug uit contacten met anderen, dan kan er meer aan de hand zijn, zoals bijvoorbeeld een depressie. Zodra je dat herkent, is het zaak om je zorgen daarover met je kind te delen en zonodig advies bij een hulpverlener in te winnen."

Fouten maken mag

Voor veel ouders is het geen nieuws dat tieners zich behoorlijk tegen hun ouders kunnen afzetten. Zo vreemd lijkt het dus niet als je op een mindere dag explodeert. Moet je je schuldig voelen als je eens je zelfbeheersing verliest en een tik uitdeelt? "Ik kan me heel goed voorstellen dat soms de stoppen doorslaan bij ouders," reageert de orthopedagoog voorzichtig. Dan steviger: "Maar slaan mag niet; dat is bij wet verboden en dat vind ik een goede zaak. Het is heel erg vernederend voor pubers. Vergeet bovendien niet dat ze jouw voorbeeldgedrag zullen overnemen. Dát het voorkomt, begrijp ik, want opvoeden is bij tijd en wijle erg moeilijk. Niemand is een perfecte opvoeder en fouten maken mag. Maar er zijn natuurlijk grenzen. Gaat het toch een keer mis? Durf je kwetsbaar op te stellen en bied je excuses aan."

Onvoorwaardelijke liefde

In haar praktijk krijgt Donswijk geregeld pubers over de vloer. Vaak komen ze in materiële zin niets tekort. Toch missen ze iets. "Over hun ouders hoor ik dan vaak: 'Ik weet wel dat ze van mij houden, ze zeggen het ook wel eens, maar ik voel er niets van.' Blijkbaar lukt het veel ouders niet om onvoorwaardelijke liefde te communiceren. Het is dan logisch dat kinderen zich niet volledig vrij voelen om thuis hun hart te luchten.
Het valt natuurlijk niet mee om zo'n situatie snel te veranderen; dat is een proces. Maar het begint bij het geven van liefde zonder tegenprestatie te verwachten, waardoor het emotionele vaatje van pubers gevuld kan worden en ze zich geliefd gaan voelen. De volgende checklist helpt daarbij:

  1. Geef gerichte positieve aandacht door je tijd te geven, beschikbaar te zijn, samen leuke dingen te doen en de lat niet te hoog te leggen;
  2. Bied gepaste lichamelijke aanraking zoals een knuffel of een schouderklopje;
  3. Zoek vriendelijk oogcontact;
  4. Zorg voor zelfbeheersing, ook als je boos of gefrustreerd bent;
  5. Leer liefdevolle discipline, waardoor kinderen voelen dat er van hen wordt gehouden en ze makkelijker te corrigeren zijn. Bespreek met elkaar wat toegestaan is en wat niet.


Lukt het niet om er samen uit te komen of een persoonlijk gesprek te voeren? Schakel dan een jeugdleider, vertrouwenspersoon of mentor in. Komt het gesprek met je puber wel weer op gang, dan is het goed om deze basisregels in acht te nemen:

  • Laat het een tweezijdig gesprek zijn op basis van gelijkwaardigheid, zonder dwang;
  • Nodig je puber uit zijn emoties te (leren) uiten en benoem ook wat je zelf voelt;
  • Luister meer dan dat je zelf praat, toon interesse in de kennis en bezigheden van je kind;
  • Gebruik humor, maar lach ze nooit uit
  • Benadruk wat goed gaat en zie eens wat door de vingers.

Bron: 'Omgaan met tieners... Een kunst apart', dr. Ross Campbell, uitgeverij Gideon.

Tekst: Maarten Nota
Beeld: Shutterstock

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons