Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Uithuiszetting

Eigen schuld, dikke bult?

in Geloven

Wim* is een van de Nederlanders die diep weggezakt is in een moeras van schulden. Hij werd een paar weken geleden – samen met zijn vriendin en stiefzoon – zijn huurhuis uitgezet. "Ik slaap al maanden slecht en krijg geen hap door mijn keel. Ik leef op koffie en sigaartjes en heb de ogen uit mijn hoofd gejankt."

Het had zo'n mooie dag kunnen zijn, Valentijnsdag 2011. De dag van de liefde, zoete woorden en leuke verrassingen. Maar voor Wim staat er voorgoed een rouwrand om die datum. Die dag moest hij door een fikse huurschuld gedwongen zijn huis uit. Naast Wim kwamen ook zijn buitenlandse vriendin en stiefzoon op straat te staan. Om hun nog meer ellende te besparen, zette hij hen op het vliegtuig, terug naar hun verre vaderland. Een dubbel verdriet voor Wim, die tijdelijk weer bij zijn ouders woont. "Gelukkig leven zij nog; waar had ik anders heen gemoeten?"

Faillissement

"De ellende begon in 2009," vertelt Wim, die twee universitaire diploma's op zak heeft. We ontmoeten hem in zijn voormalige woonplaats en lopen in de wijk waar hij zich tot twee weken geleden zo veilig voelde. "Door een nieuwe baan kwam ik hier terecht en moest door de ellenlange wachtlijsten iets huren in de vrije sector. De maandlasten van de doorsnee tussenwoning kon ik met mijn salaris prima opbrengen. Er leek geen vuiltje aan de lucht en mijn vriendin en stiefzoon voelden zich hier ook thuis."

Donkere wolken pakten zich boven Wims leven samen toen hij de ene na de andere collega ontslagen zag worden. "Ik werkte in de IT, bij een bedrijf dat het door de kredietcrisis niet redde. Het faillissement werd uitgesproken en zo raakte ik in de WW. Een nieuwe baan vond ik niet, en langzaam zakte ik weg in financiële sores."

Boekenvoorraad

Vlakbij zijn voormalige huis staat Wim stil. Hij slikt. "Het doet me meer dan ik had verwacht om hier weer te zijn." Voor de leegstaande woning spelen kinderen vrolijk op het plein van een kinderdagverblijf. Een oude buurvrouw zwaait vriendelijk. Weet ze van zijn situatie? "Ja, ik had goed contact met haar, al bespaarde ik haar de details. Daarnaast is het niet uit te leggen hoe het voelt om al je spullen te verliezen. Want hoewel ik niet aan dure spullen hecht, voelt het alsof ik ben beroofd. Als echte lezer mis ik vooral mijn enorme boekenvoorraad. Formeel kan ik mijn spullen wel ophalen bij de gemeente, maar ik weet niet waar ik het moet opslaan. Met een schuld die inmiddels is opgelopen tot 11.000 euro heb ik natuurlijk geen geld om een loods te huren."

Koelkast

Op het plein achter het huis stuit Wim op zijn oude koelkast, die daar is achtergelaten door het legertje 'uithuiszetters' – deurwaarder, hulpofficier van justitie, gemeente, woningcoöperatie en mensen van een kringloopwinkel. "Dit vind ik echt stuitend," reageert Dolf van der Steeg, die met Wim is meegelopen. Hij is de drijvende kracht achter Uithuiszetting.nl en probeert op vrijwillige basis ontruimingen te voorkomen. "Het getuigt niet van respect om dit apparaat hier zo te laten staan, en de buurt zal er ook niet blij mee zijn."

Door de website van Dolf kwamen de twee met elkaar in contact. "Helaas hoorde ik te laat van de situatie van Wim om hem nog te helpen. Wel ondersteun ik hem als mens vanuit mijn christelijke identiteit. Ik wil hem tot zegen zijn, help hem praktisch, geef hem advies en bid voor hem, al dring ik mijn geloof niet op."

Wim: "Dolf staat voor me klaar en dat waardeer ik. Zelf ben ik van huis uit katholiek, maar daar doe ik niet veel meer mee. Ik vind het bijzonder dat hij zijn tijd aan mensen zoals ik wil besteden."

Terriër

Dolf, voormalig manager van V&D-filialen en het christelijke conferentiecentrum De Bron in Dalfsen, werkt als vrijwilliger voor I Love My Family, een interkerkelijke stichting gericht op huwelijk, echtscheiding en opvoeding. Daarnaast zet hij zich in voor mensen met schulden, en droomt van een landelijk vrijwilligersnetwerk om meer mensen te helpen. "Twee jaar geleden overkwam een buurman van me een uithuiszetting, en ineens ontdekte ik hoe ingrijpend het is als je hele huis wordt leeggehaald."

Als Dolf – via zijn site – hoort dat mensen hun huis uit moeten, gaat hij aan de slag. Hij mailt en belt met maatschappelijk werk, schuldhulpverlening en woningcoöperaties. "Je moet wel een terriër zijn om resultaat te boeken, want vaak stuit ik op een muur. 'Daar ga ik niet over,' hoor ik vaak, maar daar neem ik geen genoegen mee. Zo dwing ik soms zelfs de burgemeester om zich – als burgervader – te bekommeren om de mensen uit zijn plaats. Want het kan toch niet waar zijn dat er ongemerkt gezinnen met kinderen op straat belanden?"

Oplossing

In 2010 stonden burgers voor 5,6 miljard euro in het krijt bij deurwaarders, maar liefst 1,5 miljard euro meer dan het jaar daarvoor. De cijfers van de Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen (NVI) laten zien dat steeds meer huishoudens de gevolgen van de economische crisis gaan voelen. Het aantal huishoudens dat zich meldde voor schuldhulpverlening nam in het eerste halfjaar van 2010 met 11 procent toe.

Wim wil niet in de schuldhulpverlening, terwijl dat de enige oplossing was geweest om de uitzetting te voorkomen. "Het is maar de vraag of ik geaccepteerd zou worden. Dat is geen vanzelfsprekendheid." Dolf vult aan: "Of de acceptatie duurt zolang, dat mensen al op straat zijn gezet – een missing link in het systeem. Wat er vervolgens met die groep gebeurt? Ik houd mijn hart vast, zeker in de wetenschap dat landelijk de crisisopvang overvol zit."

Dromen

Wim staat er wat reddeloos bij. Hij steekt maar weer een sigaartje op. "Of ik mezelf iets verwijt?" Even denkt hij na. Dan: "Nee, ik kan oprecht zeggen dat deze ellende me is overkomen. Had ik bewust boven mijn stand geleefd, dan was het een heel ander verhaal. Ik ben tevreden met een eenvoudig huis, een leuke baan en mijn geliefde naast me op de bank. Maar zij zit voor ik weet niet hoe lang ver weg, een baan heb ik nog steeds niet en op je 50e weer bij je ouders wonen, is ook geen ideale situatie. Maar ik blijf hopen. Gisteren heb ik weer een sollicitatiegesprek gehad. Het moet toch een keer lukken om ergens aan de slag te gaan? Dan ga ik mijn schulden aflossen en kan ik weer dromen van een hereniging met mijn vriendin en stiefzoon."

De verhuurder de boeman?

Peter Warffemius is een goede vriend van Dolf van der Steeg en zit aan de andere kant van de lijn. Hij verhuurt woningen en had recent te maken met een huurder met schulden. "Meestal ben je als verhuurder de boeman. Dat ongenuanceerde beeld kom ik vaak in de media tegen, alsof het alleen om de centen gaat. Maar vergeet niet: niemand is blij met een betalingsachterstand. De particulier niet, maar ik als verhuurder ook niet. Ten eerste gun ik als mens niemand de ellende van een gedwongen vertrek, en ten tweede blijf ik met een restschuld zitten die ik niet binnen een paar maanden heb terugverdiend. Ik blijf zitten met de vaste lasten en belastingen."Peter zou wensen dat huurders met financiële problemen zo snel mogelijk aan de bel trekken. "Voor het te laat is," vult hij aan. "Te vaak steken mensen hun kop in het zand als ze in de schulden raken. Misschien een logische reactie, maar wel één met grote consequenties. Had mijn huurder eerder aangegeven dat er problemen waren, dan hadden we misschien nog iets kunnen regelen. Nu kon ik een gerechtelijke uithuiszetting niet meer voorkomen."

SchuldHulpmaatjes

Zo’n driehonderd predikanten, diakenen en diaconale vrijwilligers bezochten in februari het symposium van de Evangelische Alliantie over schuldhulp en de zogenaamde SchuldHulpMaatjes. Dit zijn gecertificeerde vrijwilligers die mensen met financiële problemen ondersteunen. Hun hulp is gericht op preventie of op ondersteuning bij een traject van schuldhulpverlening. Daarbij werken zij samen met bureaus voor schuldhulp, sociale diensten en andere maatschappelijke instellingen. De bezoekers konden zich tijdens het symposium verdiepen in de vraag hoe een dergelijke samenwerking succesvol kan worden opgestart en vorm krijgen.

www.schuldhulpmaatje.nl

Uitzetting voorkomen

Joop en Rozemarijn* zijn medisch gezien erg zwak. Hij lijdt aan de erfelijke hersenziekte Huntington, zij heeft een beschadiging aan haar ruggenmerg. Ze wonen met hun twee kinderen in het zuiden van het land en kregen afgelopen augustus een brief van de gemeente. De boodschap luidde kort en bondig: u moet uw huis uit. Reden? Het stel liep een maand achter in de betaling van de huur, mede doordat Joop in de ziektewet belandde, en door problemen met zijn ex waardoor hij niet bij zijn spaartegoeden kon. "Om toch nog wat geld bijeen te sprokkelen, verkocht ik zelfs mijn fiets," vertelt Joop. "Door bemiddeling van Dolf van der Steeg en hulp van de gemeente kon de uitzetting ternauwernood voorkomen worden. Helaas is het nog steeds moeilijk om ons hoofd boven water te houden met een inkomen van 700 euro per maand."

* De namen Joop en Rozemarijn zijn om privacyredenen gefingeerd.

* De naam Wim is om privacyredenen gefingeerd.

TEKST: Maarten Nota

BEELD: Gert-Jan van der Tuuk

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons