Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

‘Ik zie veel homojongeren de kerk verlaten’

in Nieuws

Nog altijd rust er in reformatorische kringen een groot taboe op het onderwerp homoseksualiteit, al ontstaat er volgens insiders wel meer openheid om erover te spreken. Dat laatste is vooral te danken aan RefoAnders, de enige homo-organisatie die zich op het orthodox-christelijke volksdeel richt. Visie is een zaterdagmiddag in Apeldoorn te gast bij een huiskamerbijeenkomst van de stichting, waar refohomo’s elkaar ontmoeten.

Rond de klok van vier zijn er al aardig wat bezoekers in het statige witte pand van City Pastoraat. Ze zitten pluksgewijs aan tafels en kletsen wat, lopen rond of sms’en. De sfeer is open en gemoedelijk; het is duidelijk dat velen elkaar al langer kennen. Op de achtergrond klinkt – misschien wat minder reformatorisch – Engelstalige gospelmuziek.
Vooralsnog zijn er alleen mannen. Hun leeftijden variëren. De jongste bezoeker is 16, de oudste is de 50 gepasseerd. De kledingstijl is gemêleerd: van nette overhemden en dure truien tot spijkerbroeken en T-shirts. Eén jongeman draagt een donker pak met dito stropdas. Uit gesprekken met diverse bezoekers – van wie sommigen expliciet aangeven dat ze niet geïnterviewd willen worden en al helemaal niet op de foto wensen te gaan – blijkt dat het hier ook wat innerlijke keuzes betreft bepaald geen ‘koekoek eenzang’ is. Sommigen kiezen bewust voor een celibatair leven, anderen hebben een relatie of staan ervoor open. Een derde categorie is er voor zichzelf nog niet uit.

Verleiding
Adriaan (30) geniet van koffie met een plak cake. Sinds zijn 12e weet hij dat hij homo is, maar dat hield hij jarenlang voor iedereen geheim. RefoAnders heeft hem – onder meer via deze huiskamerbijeenkomsten – geholpen ‘uit de kast te komen’. Pas op zijn 26e durfde hij dit thuis te vertellen. “Mijn ouders hadden het totaal niet zien aankomen; dat was heftig,” zegt hij. Hebben zij het inmiddels een plekje gegeven? Adriaan staart voor zich uit. “Dat kan ik niet inschatten. Ik weet het niet.”
Wat hij wél weet, is dat het ‘extra moeilijk’ is om homo te zijn binnen het reformatorische smaldeel van kerkelijk Nederland. “Überhaupt wordt er in onze kringen weinig over seksualiteit gesproken, laat staan over homoseksualiteit – er rust een enorm taboe op.” Discussies binnen de kerk over de vraag wat nu precies wel en niet mag als je homoseksueel of lesbisch bent, zijn volgens hem minder belangrijk dan werken aan meer openheid. “Ik zie veel homojongeren de kerk verlaten; jammer! Ik herken die verleiding: met alles breken en ‘gewoon lekker homo zijn’. Maar ik heb gelukkig een andere keuze gemaakt.”

Uitlaatklep
Johan Quist (48), initiatiefnemer en voorzitter van RefoAnders, stapt binnen. Het heeft hem drie uur gekost om vanuit zijn woonplaats Middelburg per trein naar Apeldoorn te komen. Hij heeft het ervoor over. Nadat hij alle aanwezigen persoonlijk en steevast vrolijk heeft begroet, vertelt hij: “Er is zo ontzettend veel leed. Ik weet bijvoorbeeld – onder andere door contacten via het forum op onze website – van mensen die met dit geheim blijven rondlopen en zichzelf prostitueren, of zich overgeven aan travestie en pedofilie. Sommige gehuwde mannen gaan stiekem naar homo-ontmoetingsplekken.” De verklaring? “Mensen zoeken een uitlaatklep; ze ervaren vaak een enorme spanning en zoeken ontspanning. Gesprek en openheid in de directe omgeving is voor refo-homo’s ontzettend belangrijk. Maar daar schort het juist dikwijls aan. Daarom zijn we blij dat we sinds kort nu ook hier in Apeldoorn huiskamerbijeenkomsten hebben (in Rotterdam bestaan die al langer, red.). Ik zie toch elke keer weer wat nieuwe gezichten: leuk!”

Grenzen
Ze valt op door haar felgekleurde, enkellange rok. Willemijn (25) is vandaag de enige vrouwelijke bezoeker. Toen ze begon te puberen, vermoedde ze voor het eerst dat ze ‘anders’ was. Rond haar 17e hoorde haar familie het. “Ze accepteren me zoals ik ben, maar zouden mij graag gunnen dat ik hetero was...” In haar eigen gereformeerde gemeente ervaart ze gelukkig wel openheid om hierover te spreken. Tegelijk merkt ze dat velen in haar omgeving met een zekere argwaan naar bijeenkomsten zoals deze kijken. “Ik kan me dat wel voorstellen. Er komen hier veel mensen die wél geloven dat een lichamelijke relatie geoorloofd is. Daardoor zou je kunnen gaan twijfelen – dat is mijzelf ook overkomen. Je kunt grenzen gaan verleggen. Maar ik geloof dat God van mij vraagt alleen te blijven, hoe moeilijk dat ook is.”

Geloofsleven
De boomlange en goedlachse Bob (21) blijkt al drie jaar een vaste bezoeker van deze huiskamerbijeenkomsten te zijn. “Ik kom hier vooral voor de gezelligheid,” vertelt hij. Twee jaar geleden heeft hij ‘het’ zijn ouders verteld; die gaven allebei aan dat ze ‘zoiets al vermoed hadden’, maar maakten er totaal geen punt van. Ook niet van het feit dat hij een vriend heeft. “Of mijn homoseksualiteit een rol speelt in mijn geloofsleven? Ik ben gewoon gereformeerd, zeg ik altijd. Lid van de Gereformeerde Gemeenten. Nee, het speelt geen rol. Je kunt er niets aan doen, hè? Er staat natuurlijk wel in de Bijbel – nou ja, zo goed ken ik de Bijbel niet, dus ik weet niet wat er precíes staat – dat het niet mag. Maar God houdt van mensen zoals ze zijn. Hij houdt van mij om wie ik ben.”

Terug naar Willemijn. Zij kraakt een kritische noot naar aanleiding van het officiële visiedocument van RefoAnders, dat overal op tafel ligt. Daarin maakt de stichting onderscheid tussen vriendschappelijke relaties, die worden goedgekeurd, en lichamelijke, die zij op bijbelse gronden afwijst. “Dat onderscheid is terecht,” vindt Willemijn. “Toch komen hier soms homo- of lesbische stellen. Als ík in het bestuur zat, zou ik dat niet toestaan. Je moet ergens een grens trekken, toch? Maar Johan zegt: ‘Ik kan en wil hen de deur niet wijzen...’ Enerzijds begrijp ik dat wel, maar anderzijds zou ikzelf het liefst een groep om me heen hebben die écht celibatair wil leven.”

Groentesoep
De sportief geklede huiskamerbeheerder Johan (27) – niet te verwarren met Johan Quist – ontfermt zich in de keuken over het avondeten. Er staat een dampende pan groentesoep voor de 24 bezoekers op het vuur; drie andere mannen smeren bolletjes boven het aanrecht. Net als Bob heeft Johan, in tegenstelling tot Willemijn en andere bezoekers, geen enkele moeite met lichamelijke relaties. “Ik heb nu acht maanden een vriend. We wonen niet samen, maar dat zit er wel aan te komen.” Terwijl hij in de soep roert, vertelt Johan dat hij van huis uit een gereformeerdebonder is; onlangs is hij overgegaan naar een confessionele PKN-gemeente. Dat zijn persoonlijke visie botst met die van RefoAnders, is voor hem geen bezwaar om lid te blijven en – als huiskamerbeheerder in Apeldoorn – een stukje verantwoordelijkheid te dragen. “Ik kom hier graag. Ik vind het belangrijk dat mensen een veilige en warme omgeving hebben, waarin ze zichzelf mogen zijn.”

Gezelligheid
Het is al ruim na zessen als soep en brood op tafel komen. Een slanke, blonde jongen opent de maaltijd met gebed, waarna iedereen aanvalt en overal geanimeerde gesprekken ontstaan. Voor de 28-jarige Patrick (niet zijn echte naam) is het de tweede huiskamerbijeenkomst die hij bezoekt. “Ik weet al 16 jaar dat ik homo ben,” vertelt hij onder het eten. “Pas 2,5 jaar geleden heb ik het mijn ouders verteld; achteraf dacht ik: ‘Had ik dat maar eerder gedaan...’ Want hun reactie viel reuze mee.” Zijn vriendengroep heeft hij het nog niet durven vertellen. Dat hij deze bijeenkomsten bezoekt, weten ze evenmin. “Ik kom hier niet alleen voor de gezelligheid en om anderen met hetzelfde te ontmoeten, maar ook voor een stuk meningsvorming. Ik ben er voor mezelf nog niet uit wat God wil. Dat is heel lastig. Je komt hier mensen tegen die bewust celibatair leven, terwijl anderen wél een relatie hebben. Ik vind dat je voor honderd procent achter je keuze moet staan, en dat kan ik op dit moment niet: ik voel me niet helemaal thuis bij die ene partij, maar ook niet bij die andere. Het is heel ingewikkeld.” Tussen twee happen soep door: “Soms voel ik me erg eenzaam.”

Levenslang
De jongen die de maaltijd opende, leest na het eten Psalm 46 voor uit de Nieuwe Bijbelvertaling. Hij eindigt met een kort dankgebed, waarin hij vraagt of God een toevlucht wil zijn ‘in onze eenzaamheid’. De jongen in kwestie blijkt de 21-jarige Wouter te zijn, die deze week te gast is in Jong (zie kader pag. 15). Afkomstig uit de kringen van de Gereformeerde Bond, studeert hij in Apeldoorn voor predikant. “Ik ben bewust celibatair,” vertelt hij, terwijl de corveeploeg met veel grappen en grollen de tafel afruimt.

“Enkele jaren geleden was ik er voor mezelf nog niet uit; het helpt om mensen te ontmoeten die hetzelfde hebben doorgemaakt, of nog doormaken. Een seksuele relatie vind ik... ‘uit den boze’ is wel heel zwaar, maar ik geloof dat dit niet de weg is die God wijst. Dat concludeer ik niet zozeer op grond van de bekende teksten uit Leviticus en Romeinen, maar vooral op grond van het scheppingsverhaal: God schiep man en vrouw; daar komt het huwelijk en het gezin uit voort. Er is een algemene lijn in de Bijbel dat homoseksuele relaties worden afgekeurd.” Dat is natuurlijk slikken, erkent hij, want het betekent levenslang. “Soms is het heel heftig; ik heb bijvoorbeeld wel meegemaakt dat ik verliefd werd op een andere jongen.” Wat voor hem tevens meespeelt, is dat hij straks als voorganger een voorbeeldfunctie heeft. “Elke predikant brengt offers; ik zal op dit punt een extra offer moeten brengen.” Het was niet voor niets dat hij na de maaltijd Psalm 46 las, waarin God een veilige schuilplaats wordt genoemd. “Juist in onze eenzaamheid en strijd – iets waar veel mensen hier mee zitten – mogen we onze toevlucht zoeken bij Hem, bij Wie we niet langer eenzaam zijn.”

Refoanders.nl

Tekst: Gert-Jan Schaap
Beeld: Dick Vos

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Homovriendelijke studentenkerk moet andere koers varen

Homovriendelijke studentenkerk moet andere koers varen

“Onze aanpak is óók gebaseerd op de rooms-katholieke leer”

Refoscholen vragen ouders op kledingstijl leerlingen te letten

Refoscholen vragen ouders op kledingstijl leerlingen te letten

Het dragen van eerbare kleding raakt het punt van (sociale) veiligheid van middel­bare scholieren „in een levensfase waarin de seksuele ontwikkeling...

Jongeren stellen eigen regioavonden samen

Jongeren stellen eigen regioavonden samen

Hervormd Gereformeerde Jeugdbond wil jongeren 'dichtbij huis' ontmoeten