Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Groene opwekking in de kerk

Zorg handen en voeten geven

in Geloven

Op 7 december begint in Kopenhagen de klimaattop van de Verenigde Naties. Voordat u gapend doorbladert, lees nog even verder. Want het klimaat is anno 2009 niet alleen de zorg van wereldleiders, maar ook van kerken en hun leden. En juist zij blijken die zorg op een leuke én rendabele manier handen en voeten te geven.

Veel christenen lijken liever te discussiëren over de schepping, dan ervoor te zorgen. Toch beginnen we langzaam wakker te worden. Zo zijn de kerken in Bennekom al tien jaar actief op het gebied van milieu en klimaat. Het begon allemaal met de restauratie van de toren van de gereformeerde Brinkstraatkerk. Er was geld nodig, daarom gaf de kerk tien gulden aan ieder gemeentelid. Om mee te woekeren, net als in de gelijkenis van de talenten.
David Ketel had een tuinderij, en zette de aardbeien die hij over had aan de weg om te verkopen. “Binnen vijf minuten was ik uitverkocht,” vertelt hij. “Dus ging ik ook groenten verkopen.” Dit leidde ertoe dat kerkleden met een volkstuin elke woensdag hun groenten aan de man gingen brengen voor de kerk. Een groentemarkt die tot op de dag van vandaag een groot succes is. De opbrengst ging meerdere keren naar het klimaatfonds van Kerk in Actie. Dit fonds is opgericht ter compensatie van de door ons veroorzaakte CO2-uitstoot. Daarmee worden dan weer ontwikkelingsdoelen in de derde wereld gefinancierd. Twee vliegen in één klap dus.

Bewustwording van de CO2-uitstoot leidde in het Gelderse dorp ook tot de ‘klimaatboom’. De Protestantse Kerk Nederland zette afgelopen jaar in hun eigen gemeente, maar ook in alle andere kerken in het dorp, de bibliotheek en de scholen, een houten groene boom neer. Daarop konden mensen hun eigen initiatieven tot energiebesparing plakken. Alle ideeën werden daarna volgens een bepaalde methode omgerekend naar CO2-uitstoot. Resultaat in drie maanden: ruim 10.000 kilo CO2 per jaar minder de lucht in. David: “De resultaten publiceerden we onder het kopje ‘Alle beetjes helpen!’ in de lokale kranten. Uiteindelijk werd hierdoor zichtbaar hoeveel je samen met een persoonlijke actie in een dorp als Bennekom al kunt doen.”

Wachtlijst
Maar er komt meer goeds uit Bennekom. Een groot succes is de methode die David Ketel en de milieucommissie van de kerk hebben bedacht om te meten hoe efficiënt de kerkgebouwen worden verwarmd. Door ’s winters digitale meetapparatuur op te hangen in kerken, kan men precies zien wanneer en hoeveel men moet stoken om zo efficiënt mogelijk het gebouw op de juiste tijden warm te krijgen. Alle kerken in Bennekom zijn inmiddels doorgelicht, en andere gemeenten in het land kunnen zich hiervoor opgeven. De burgerlijke gemeente Ede vond dit zo’n goed idee, dat zij nu de kerk in Bennekom heeft verzocht om eerst alle Edese kerken, en eventueel daarna ook andere openbare gebouwen met de meetinstrumenten te onderzoeken. “Het is uniek in Nederland dat een kerk van de overheid opdracht krijgt om de mogelijkheden tot energiebesparing te onderzoeken,” zegt David.
Wegens het grote succes is er nu zelfs een wachtlijst. Het resultaat mag er dan ook zijn: per gebouw kan er meestal dertig tot veertig procent energie worden bespaard.

Windmolen
In Reeuwijk waren ze er nog vroeger bij. Hier zette de toenmalige gereformeerde kerk, nu PKN, zich eind jaren tachtig al in voor de realisatie van een windmolen. Initiatiefnemer was Dick van Elk. Hij richtte met enkele andere kerkleden vereniging De Windvogel op. Ondertussen staan er in totaal al vier windturbines van De Windvogel in het land. Dick van Elk: “We zijn nu uitgegroeid tot een vereniging met 1500 leden.” Doel van De Windvogel is het plaatsen van zoveel mogelijk windmolens, om zo elektriciteit op te wekken voor de leden zelf en om terug te leveren aan het net. Over opwekking gesproken; in deze kerk werd dat begrip wel heel letterlijk genomen.
De Windvogel is inmiddels een landelijke coöperatie van burgers, die samen windmolens beheren en daarbij samenwerken met Eneco. De windmolens leveren stroom aan deze energiemaatschappij, die het weer verrekent met de leden van de vereniging.
Een molen is een dure aangelegenheid – de bouw van de molen in Gouda kostte een half miljoen, zo is op de website te lezen –, maar volgens Van Elk zijn banken graag bereid te investeren in groene energie. Het lijkt de leden van De Windvogel bovendien uiteindelijk geen windeieren te leggen. “Het is net als een moestuintje. Je zaait en je oogst. Je gebruikt dus je eigen energie, zonder dat het je meer kost.”

Welkom
Dat wind de oplossing is om CO2-uitstoot tegen te gaan, staat voor Dick vast. En dat juist de kerken hierin een cruciale rol kunnen spelen eveneens. “Vroeger zorgde de kerk voor de gezondheidszorg, scholing en de armen, omdat de overheid het niet deed. De kerk pikt altijd op wat de overheid laat liggen. Nu lijkt dat het milieu te zijn. De overheid doet er vooralsnog niet veel mee; zij kijkt meer naar marktwerking. Dan zijn er de christenen die vanuit hun geloof, samen en niet individualistisch, iets kunnen doen.”
Dick twijfelt niet aan het effect ervan. “De kerken in Nederland bezitten samen zo’n 50.000 hectare grond. Dat is genoeg ruimte om zoveel windmolens op te zetten, dat we drie keer de benodigde elektriciteit voor heel Nederland kunnen opwekken. Wij kunnen als kerk dus wel degelijk het verschil maken!”
In de loop van 2010 hoopt De Windvogel zicht te hebben op vijftien molens. Daarvoor lopen gesprekken met kerken in Gouda en Rotterdam.
Dick: “Hoe willen we Jezus straks welkom heten? In een schepping die wij kapot hebben gemaakt? Wat was nu de bedoeling van God? We moeten omkeren, ons bekeren van de zonde die we tegen de schepping begaan. Dan pas gaat er echt iets gebeuren.”

Tekst: Boudewijn Drechsler
Beeld: Roel Ottow

Aan de slag

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons