Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

In de greep van de radicale islam

Iraanse dissident Daniel Shayesteh

in Geloven

Op de kop af dertig jaar geleden verdreef ayatollah Khomeini de sjah uit Iran. De jonge Biuk zag de nieuwe leider als een heilige, totdat hij diens ware aard leerde kennen. Inmiddels reist Biuk (55) onder de naam dr. Daniel Shayesteh met een boeiend getuigenis over de hele wereld en steekt hij zijn kritiek op de radicale islam niet onder stoelen of banken.

We schrijven 1984 als Biuk zwaar gedesillusioneerd en boos op Allah het moment afwacht waarop hij door honger, mishandeling of misschien wel een kogel om het leven komt. Ineengedoken zit hij kreunend in een toilet, zijn dodencel. Biuk is opnieuw door zijn beulen onderhanden genomen en het bloed drupt traag over zijn gezicht naar beneden. Hij, de fundamentalistische moslim uit het noorden van Iran, is gevangengezet door zijn oude vrienden, de eveneens radicale trawanten van ayatollah Khomeini. Eens een trouwe volgeling van de hoogste leider, nu een staatsgevaarlijke vijand, die – zonder enig proces – het recht op leven wordt ontzegd.
Niet lang daarvoor, in de winter van 1979, zinderde Iran van opwinding, toen Khomeini na vijftien jaar ballingschap in Parijs terugkeerde. De bevolking was dolgelukkig dat de sjah via de achterdeur verdween en een nieuwe tijd leek aan te breken. Maar al snel toonde de nieuwe leider zijn ware gezicht; het volk van Iran had de ene dictator ingeruild voor een nog veel ergere.

Ruimdenkend
Dertig jaar later zet Daniel Shayesteh voet op Nederlandse bodem. Hij is de Biuk van toen, de jonge man die zeker zou sterven. Hij doet ons land aan op uitnodiging van de ABC-gemeenten (een alliantie van baptisten- en CAMA-gemeentes) en is op doorreis vanuit Australië, waar hij woont, via Korea en Nederland, naar de Verenigde Staten. Om erachter te komen hoe hij wist te ontkomen uit de dodencel, gaan we terug naar zijn jonge jaren.
Daniel groeide op in het groene noorden van Iran en woonde vlakbij de oevers van de Kaspische Zee. Zijn ouders waren ruimdenkende, nominale moslims en niets wees erop dat hij zich later zou inlaten met een radicale interpretatie van de islam. “Ik moest het religieuze jongetje van ons huis – met twaalf kinderen – worden. Leren ging me heel gemakkelijk af, dus begon ik als Farsi-sprekende de taal van de Koran te leren; het Arabisch. Omdat ik op mijn 9e de teksten foutloos kon reciteren, groeide ik uit tot een beroemdheid in mijn omgeving.”

Slachtoffer
In zijn studententijd in de hoofdstad Teheran veranderde zijn gematigde kijk op het leven, mede ingegeven door de armoede. “Ik was woedend op de koning, de pro-westerse sjah Pahlavi, vanwege de economische chaos in het land, waar ik een slachtoffer van was. Overdag studeerde ik op de universiteit, maar ‘s nachts sliep ik onder een brug, omdat ik geen geld had voor de huur van een kamer. Mijn woede hierover dreef me eerst naar de communisten, omdat ik erg boos was op Allah. Ik zei tegen hem: ‘Ik studeer al zo lang in de Koran en nu ben ik een arme sloeber. Bent u niet machtig genoeg om mij te helpen?’
Maar ik vond geen rust bij de communisten, omdat ik niet kon geloven dat er geen Schepper van het universum zou zijn. Dus keerde ik terug naar mijn religieuze honk en zette me open voor de radicale ideeën van slimme leiders, die de islam louter gebruikten om hun macht te vergroten. Dat zag ik toen echter nog niet. Ik sloot me aan bij de militante groeperingen rond de Iraanse Revolutie en adoreerde Khomeini.”

Haat
Al snel kreeg Daniel de taak om rekruten voor de revolutie te trainen in militaire tactieken en de constructie van zelfmoordbommen. Daar ontmoette hij zijn vrouw, een zeer toegewijde moslima. “Ze sprak me erg aan door haar toewijding, en grote haat tegen Joden en christenen. Hoe feller hoe beter! Ons doel was niet om samen een lang en gelukkig leven te leiden, maar om tijdelijk met elkaar op te trekken in onze strijd voor de islam. De haat tegenover niet-moslims ging heel ver; ik leerde dit rechtstreeks uit de Koran en de islamitische overlevering, de Hadith (zie kader). Ik wilde een toegewijde volgeling zijn en nam de teksten zeer letterlijk. Bijvoorbeeld soera (hoofdstuk, red.) 98:6: ‘Voorwaar, de ongelovigen onder de mensen van het boek (Joden en christenen, red.) en de afgodendienaren zullen in het vuur der hel geworpen worden. Zij zijn de slechtsten der schepselen.’ Of wat denk je van soera 8:12? ‘Toen uw Heer aan de engelen openbaarde: ‘Ik ben met u; versterkt de gelovigen. Ik boezem ontzag in de harten der ongelovigen. Slaat daarom hun hoofd af en slaat alle toppen van hun vingers af.’ Die teksten motiveerden mij tot op het bot om de islam overal ter wereld aan de macht te helpen. Toch wist ik maar heel weinig van andere religies en praatte ik de leiders klakkeloos na.”

Vrijheid
Lang leek er een glansrijke carrière in de politieke top voor Daniel te zijn weggelegd. Totdat er barsten kwamen in zijn geloof in de revolutie en met name de grote leider. “Ik ontdekte dat Khomeini zeer gemene spelletjes speelde, tegenstanders stelselmatig liet verdwijnen en een verborgen agenda had. Hij sprak daarnaast veel over de verwoesting van Israël, terwijl hij zijn eigen volk op een zeer onverschillige wijze in de kou liet staan.” Om daar iets aan te doen, stelde Daniel zich in 1981 kandidaat om zijn regio te vertegenwoordigen in het Iraanse parlement en deed hij voorzichtig zijn beklag tijdens een ontmoeting met Khomeini. “‘Geen mens kan zonder vrijheid,’ probeerde ik, waarom beloofde hij het wel, maar zag het volk er zo weinig van terug? Khomeini antwoordde dat vrijheid tot het rijk van de hel behoort. ‘Waarom? Omdat vrijheid een product van het christendom is,’ ging hij verder, waarop ik vroeg: ‘Maar als het in de hel hoort, waarom beloofde u het ons dan?’ Toen antwoordde hij: ‘Dat was een heilige leugen; volgens de Koran mag je liegen in het belang van de islam.’”

Vlucht
Door zijn kritische houding maakte Daniel zichzelf in rap tempo tot een vijand van het systeem en na zeer geslaagde verkiezingen stond hij met één been in het parlement. Maar daar dacht Khomeini anders over. De stembiljetten werden in een rivier gekieperd en Daniel kreeg bezoek van de Revolutionaire Garde, die hem afranselde met kettingen en hem in een dodencel stopten. “Ik zat drie maanden gevangen op een toilet en werd soms gemarteld met ijskoud en heet water.” Drie van zijn vrienden kregen de strop. “Ik vroeg mijn beulen of ze hetzelfde met mij wilden doen, zo gruwelijk was het. Ik wilde dood.”
Maar hij kreeg een tweede kans doordat een invloedrijke kennis hem uit de gevangenis wist te halen. Via via wist de vogelvrij verklaarde Daniel Iran te ontvluchten en dook hij onder in Turkije. Daar stapte hij op een zondag voor het eerst in zijn leven een kerk binnen. “Via dat genootschap wilde ik een kennis traceren, die mij had bestolen en daar wel eens kwam. Ik wilde mijn geld, niet Christus, en stierf nog liever in mijn cel dan dat ik christen zou worden.”

Aardbeving
Toch gooide die stap zijn leven volledig om. “Ik had al vaker dromen gehad waarin Jezus een rol speelde. In een van die dromen zag ik mezelf weer in mijn ouderlijk huis zitten toen er een aardbeving kwam. Ik riep het uit en zag een groot Licht verschijnen. Het was Jezus Die riep dat ik naar buiten moest komen. Toen ik dat deed, stortte het huis door een aardbeving in en kon ik ontkomen.
In die dienst die ik bezocht, sprak de voorganger over Jezus de Rots. Vanaf dat moment ging mijn hart open voor God, begon ik aarzelend de Bijbel te lezen en ontdekte ik dat Hij een persoonlijke band met mij wilde. Met name de verschillen tussen de Koran en de Bijbel schokten mij. Een wraakzuchtige Allah als de bedenker van de zonde tegenover een liefdevolle en verzoenende God als Vader. Met name de woorden van Jezus om zelfs je vijanden lief te hebben, spraken me erg aan en ik leerde in de Bijbel mijn Schepper kennen.”

Doodstraf
Na zijn bekering kon Daniels vrouw ook naar Turkije komen en zij leerde – ook al door een droom – Jezus kennen. Met drie kinderen vertrokken ze in 1991 naar Australië, waar Daniel begon met zijn bediening als spreker en schrijver over de islam. Maar hoewel hij zijn doodstraf in Iran wist te ontlopen, kreeg hij er naar eigen zeggen twee voor terug. “Omdat ik als moslim van mijn geloof ben afgevallen én omdat ik kritiek heb op de islam. Feitelijk kan ik dus elk moment worden gedood.”
Hij zegt het opvallend laconiek, waardoor zijn vervolgopmerking inhoudsloos lijkt te worden: “Sterven of nog wat langer leven? Ik vind het allemaal prima.” Dan vol overtuiging: “Ik leef alleen door de genade van God. Maar mijn waarschuwing tegen de radicale, ware aard van de islam zal ik blijven geven. Dat in Noorwegen drie moslims mij middenin een kerk probeerden te doden en dat ik soms bedreigingen op mijn telefoon krijg, neem ik op de koop toe.”

Luchtig
De kern van zijn kritiek richt zich op de bron van de islam en niet op moslims zelf, geeft hij steeds aan. “Ik discrimineer moslims niet, ik wil bewustwording creëren en laat slechts zien wat de Koran zegt. In die zin voel ik me verbonden met die politicus bij jullie, Geert Wilders. Hoewel ik mezelf niet met hem identificeer, wil ik wel een lans voor hem breken. In zijn film Fitna doet hij niets anders dan de geheime agenda van de radicale islam blootleggen. Volgens mij zegt hij niet dat moslims minderwaardige mensen zijn. Hij ziet wat radicale groeperingen willen, namelijk een overheersing van hun geloof waar ook ter wereld, en komt daartegen in het geweer. Is dat een misdaad?
Veel politici bij jullie doen veel te luchtig over dit thema, misschien door angst gedreven. Maar ik durf te beweren dat tien procent van de moslims in Nederland gevoelig is voor de radicale lijn en dat zou neerkomen op grofweg honderdduizend mensen. Wij in Iran wisten destijds met slechts twee procent van de bevolking de harde leer in te voeren onder Khomeini. En ik ben het levende bewijs van een gematigde moslim die zich liet misleiden door de radicale islam.”

Zwijgen
De toon van Shayesteh is nu fel. Wil hij angst opwekken met deze opvattingen? “Positieve angst, ja. Wees realistisch dat de islam wil onderdrukken en wil overheersen, ook in jullie land. Maar laat je er niet door verlammen en zet je oogkleppen af. Het valt mij op dat je in Nederland heel veel kritiek op bijvoorbeeld Israël mag hebben. Maar zodra je letterlijk citeert uit de Koran, moet je ineens zwijgen, omdat het haatzaaiend zou zijn. Maar niet mijn woorden zijn haatzaaiend, dat zijn die teksten!
Dit zeg ik niet uit haat, maar uit bezorgdheid. Mijn opdracht, en die van andere christenen, is om te leven volgens de opdracht uit Hebreeën 12:14: ‘Streef ernaar in vrede te leven met allen en leid een heilig leven; wie dat niet doet zal de Heer niet zien.’ In Jezus heb ik liefde gevonden in plaats van haat, en blijdschap in plaats van angst. Het is mijn vurige wens dat steeds meer moslims die boodschap zullen horen en begrijpen.”

Hadith

De Hadith is de overlevering van de daden en uitspraken van de profeet Mohammed. De boeken vormen samen met de Koran de basis voor de islamitische wetgeving, de sharia. Overigens blijken er duizenden verschillende versies van de Hadith in omloop te zijn. Er wordt dan ook al eeuwen gediscussieerd welke delen authentiek zijn en welke later zijn geschreven. Enkele auteurs van de Hadith zijn Bukhari, Muslim en Abu Da’ud en zij leefden in de negende eeuw, ruim tweehonderd jaar na Mohammed.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

'De ouders van Samy mogen geen verdriet hebben'

'De ouders van Samy mogen geen verdriet hebben'

3Doc: Die avond in Bataclan

Bart van Delen

Indonesische viering 500 jaar Reformatie afgebroken

Indonesische viering 500 jaar Reformatie afgebroken

Indonesische christenen die op 20 oktober 500 jaar Reformatie wilden vieren, moesten het evenement vanwege dreigementen van moslims afgelasten. Dat...

Christelijke tiener in Pakistan ‘doodgeslagen door agenten’

Christelijke tiener in Pakistan ‘doodgeslagen door agenten’

Vader van 14-jarige scholier spreekt van godsdienstig motief