Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

GrootNieuwsRadio 1008 AM: Een wonderboom in radioland

24 uur per dag christelijke muziek

in Geloven

Alles wees erop dat GrootNieuwsRadio 1008 AM amper een jaar na zijn lancering de stekker weer uit het stopcontact moest trekken, omdat er eind 2008 grote financiële problemen waren. Dankzij spontane donaties van luisteraars en ondernemers kon de middengolfzender, die 24 uur per dag christelijke muziek en programma’s uitzendt, in januari tóch een doorstart maken.

Het kantoor en de studio van GrootNieuwsRadio (GNR) bevinden zich boven een auto-onderdelenhandel langs de A12 in Veenendaal. Het is woensdagmorgen, rond de klok van negen uur. Buiten hangt een oranjerode ochtendzon als een majestueuze luchtballon boven de horizon; binnen schuift programmadirecteur Evert ten Ham, gewapend met koptelefoon, achter de microfoon. Het lampje ‘On Air’ brandt.

Keihard

De voormalige EO-radiopresentator en zijn team van collega-presentatoren, geruggensteund door twee redacteuren en bevlogen vrijwilligers, zorgen dagelijks voor een christelijk geluid in de vrije ether, op de oude frequentie van Radio 5 en Radio 10 Gold. Evert presenteert de programma’s Wens, Koffie, Boekwijd en Wij loven U, in totaal goed voor 21 uur zendtijd per week.
Tussen de presentatieteksten door blikt hij verwonderd terug op het afgelopen jaar. “We hebben dag en nacht keihard gewerkt, met een heel kleine ploeg,” vertelt hij. “Maar op een gegeven moment zag ik mensen bijna letterlijk omvallen, omdat ze het niet meer aankonden. Ik ben de afgelopen 25 jaar wel wat gewend als het gaat om buffelen bij de radio, maar dit ging wel heel ver. We hadden steeds het idee: ‘Nog even één tandje erbij, dan zijn we door het dal.’ Op een gegeven moment moest ik constateren: dit is gekkenwerk. Het kon gewoon niet doorgaan zo. We hebben ook naar de financiële kant gekeken, en met pijn in het hart geconcludeerd: ‘We redden het niet.’”

Open kaart

Op woensdag 10 december 2008 viel de loodzware beslissing: stoppen. “Ik heb vier jaar aan het opstarten van dit station gewerkt, en zag dat het amper twaalf maanden na de start ophield. Op vrijdag 12 december hebben we met de hele ploeg een ochtend lang afscheid genomen van onze luisteraars. Om 10.00 uur gingen we de lucht in. We hebben open kaart gespeeld en onszelf vragen gesteld – ‘Zijn we naïef geweest, hebben we fouten gemaakt?’ – en gezegd dat we met een tekort van 350.000 euro zaten en helaas moesten stoppen.”
Diezelfde ochtend verstuurde GNR een persbericht, waarin stond dat het station niet langer aan zijn financiële verplichtingen kon voldoen. Een citaat: ‘De exploitatie van GrootNieuwsRadio kost op jaarbasis ruim één miljoen euro. De verwachting was dat door financiële steun van bedrijven, instellingen en particulieren en inkomsten uit commercials de zender op termijn zou kunnen gaan werken met een sluitende begroting. Ondanks de recente groei in aantallen donateurs en commercials, zijn de inkomsten sterk achtergebleven bij de verwachtingen, waardoor de zender moet ophouden met haar uitzendingen. Fondsen om de groei nog verder te kunnen ondersteunen zijn er helaas niet meer.’
De exploitatiekosten waren tot dusver volledig gedragen door Floor de Groot, directeur van De Groot Beheer, dat eigenaar is van enkele drukkerijen. Het was voor hem niet langer verantwoord om alleen de kosten van de zender te blijven dragen. ‘De beslissing om te moeten stoppen is ook voor hem bijzonder pijnlijk,’ aldus het persbericht. Het nieuws werd breed opgepikt in zowel de christelijke als de seculiere media.

Roodgloeiend

Om 11.30 uur, vlak voor het einde van de uitzending, schoof een vrijwilliger een briefje onder Everts neus: ‘Luisteraar doet voorstel: “Als er 350 luisteraars zijn die er duizend euro voor over hebben, dan ben ik de eerste die duizend euro toezegt.”’ Evert las deze spontane suggestie voor tijdens de slotuitzending, maar had geen idee welk sneeuwbaleffect dit voorstel zou veroorzaken. “Ik vond het heel aandoenlijk en lief, en er kwamen allerlei toezeggingen binnen – na dertig minuten al zo’n vijftigduizend euro. Maar ik dacht niet: ‘Dit gaat lukken.’ Om 12.00 uur draaide ik de allerlaatste plaat: Word of God speak van MercyMe, waarmee we een jaar daarvoor waren gestart. Daarna heb ik een potje gejankt – het was over. Voor mij voelde het als een historisch moment: ‘Voor christelijke media is het nu over en uit in de vrije ether.’ De maandag erop zou Floor de Groot (initiatiefnemer en financier van GNR, red.) naar de rechtbank gaan om het faillissement aan te vragen, dat waarschijnlijk die woensdag – mijn verjaardag – zou worden uitgesproken.”
Maar het ongelofelijke gebeurde: “Er kwam in vier dagen tijd zo’n 1,3 miljoen euro aan toegezegde donaties binnen; zeshonderdduizend euro van luisteraars en nog eens zeven ton noodkrediet van een groep christelijke ondernemers! Mensen reageerden massaal op het nieuws dat we zouden stoppen. De mails bléven maar binnenkomen, en de telefoon stond permanent roodgloeiend. We moesten zelfs extra vrijwilligers mobiliseren om alle reacties te kunnen bijbenen.”

Stunt

Op maandagmorgen 15 december meldde GNR dat er ‘zeer positieve ontwikkelingen’ waren en dat het station in januari tóch door zou gaan. Tot die tijd gaf Evert zijn hele ploeg vrij, om bij te tanken. Sinds 5 januari is GNR weer non-stop in de lucht. Achteraf kreeg Evert van een communicatiedeskundige te horen: ‘Wat een waanzinnige stunt; dit hebben jullie heel goed in scène gezet.’ “Ik antwoordde: ‘Dan heb je niet goed geluisterd; we hebben helemaal niks in scène gezet!’”
De bebaarde programmadirecteur werpt een blik op de monitoren voor hem. “Ik moet even afkondigen: ‘Hiermee zijn we aan het einde gekomen van dit uur van het programma Wens. Wensen kunt u blijven doorgeven door te bellen met 0909-1231008. Alle wensen die u vandaag voor 16.00 uur doorgeeft, kunnen morgen mee in de uitzending. Graag tot zo, na het nieuws van 10.00 uur, dan ben ik bij u terug met het programma Koffie. Daarin ontvang ik ds. Ron van der Spoel, en rond de klok van half twaalf komt Leo de Vos met de rubriek Met de mond vol tanden. Graag tot zo.’”

Studiogast

“We gaan de dag beginnen met elkaar!” Evert loopt de redactieruimte binnen, waar iedereen aanschuift aan een lange, witte tafel. Muzieksamensteller en presentator Hans van Vuuren leest een gedeelte uit Johannes 3 en bidt om Gods zegen voor deze dag, de uitzendingen en de luisteraars. Even later komt ds. Ron van der Spoel binnen, missionair predikant in Amersfoort-Vathorst en de Koffie-studiogast van vandaag. “Ik heb die ochtend dat jullie afscheid namen bijbelstudie gedaan met christelijke zakenmensen in Ottoland,” zegt hij tegen Evert, voordat hij de uitzending in moet. “Die groep heeft het opgepikt. En hoe: ze hebben zeven ton toegezegd! Ik was ‘live’ bij het wonder! Hierdoor is jullie naamsbekendheid enorm vergroot; dat merk ik overal waar ik kom.” Is GNR een soort wonderboom in het radiolandschap? “Ik hoop dat deze boom wat langer blijft staan dan die van Jona,” reageert Evert. “Niet gaan mopperen!” adviseert Van der Spoel, verwijzend naar Jona 4.

Chauffeurs

Terwijl Evert en ds. Van der Spoel de studio ingaan voor het gesprek, zit presentator Jelmer Schuurman (28) achter zijn bureau. Met een brok in zijn keel leest hij enkele brieven van luisteraars – onder wie schrijfster Joke Verweerd en artiest Gerald Troost – die reageren op het feit dat hij over twee dagen afscheid neemt van GNR. De presentator van Zeg ‘t Maar legt uit: “Ik ga terug naar mijn oude vak en word ambulancechauffeur en -broeder in de provincie Utrecht. Het jaar 2008 was slopend. Toen het erop leek dat we zouden stoppen, ben ik gaan solliciteren. Ik heb mijn taak hier mogen vervullen, zo voel ik dat. Gelukkig blijf ik wel betrokken. Naast invalpresentatiewerk zal ik vanuit huis doorgaan met het monteren van programma’s, waaronder Zie Hij komt van ds. Willem Glashouwer en de bijbellezingen van Henk Stelwagen, die dagelijks tussen 22.00 en 22.15 uur worden uitgezonden.” Hij zal vooral ‘het enorme familiegevoel’ missen, zegt hij. “Soms komen luisteraars spontaan iets lekkers voor ons brengen. En af en toe komen chauffeurs een bakkie drinken als ze in de buurt zijn. We schatten dat we wekelijks ruim honderdduizend mensen bereiken, onder wie veel automobilisten.”

Gitaarsolo's

Zijn collega Hans van Vuuren (35) is een soort wandelende gospel-encyclopedie. Vanaf het eerste uur is hij betrokken bij GNR als muzieksamensteller. Dagelijks is hij bezig met het invoeren van nieuwe muziek – zijn hoofdtaak, waar veel tijd mee gemoeid is. Daarnaast presenteert hij het middagprogramma Lunch en het avondprogramma Classics, met gospelmuziek uit de jaren zeventig tot en met negentig. “We vinden dat we een eigen geluid moeten hebben, dus onze muziekdatabase hebben we vanaf de grond opgebouwd.” Hoe omschrijft hij dat eigen geluid? “Als ik een plaat luister, let ik op een paar dingen. Eén: is het middengolfvriendelijk? Heel intensieve gitaarsolo’s kunnen we bijvoorbeeld niet gebruiken. Neem Hillsong United; erg populair, maar zij gebruiken bij voorkeur vier gitaristen tegelijk; dat zorgt voor een te intensief geluid. Op de middengolf komt dat niet lekker over. Twee: de muziek moet toegankelijk zijn voor de verschillende generaties, al leggen we op diverse momenten van de dag andere accenten. Verder kiezen we – op een heel enkele uitzondering na – uitsluitend voor christelijke artiesten en bands.”
Een artiest wordt – met uitzondering van de artiest die is geselecteerd voor de ‘cd van de week’ – maximaal vier keer per dag gedraaid, zelfs als ze Michael W. Smith of Elly & Rikkert heten. “Als het even kan, probeer ik twee keer per uur een Nederlandstalige plaat te draaien, maar er is nog niet zo heel veel aanbod op dat vlak. Al wordt het beter.”

Belabberd

Presentator Wilfred Hardeman (23) voelt zich belabberd: waarschijnlijk een griepje. Net als Hans en de redacteurs Charlotte en Jorieke heeft hij journalistiek gestudeerd in Ede. Hij is vaste presentator van De Dag van Vandaag. “Na de doorstart zijn we wel in rustiger vaarwater gekomen, al blijft het hard werken met zo’n kleine groep,” vertelt hij. “Er is nu meer rust, ook om nieuwe ideeën te bedenken en te plannen.” Op de vraag wat hem zo fascineert aan radio, reageert hij: “Allereerst – ik ben journalist – dat je mensen heel snel kunt informeren, en met je stem en mooie muziek een intieme sfeer kunt creëren, waarmee je inspeelt op de fantasie van luisteraars. We laten een positief christelijk geluid horen, vierentwintig uur per dag, zeven dag per week. Het is ontzettend mooi om te doen, juist omdat we keer op keer merken dat we een gevoelige snaar bij mensen raken. Veel luisteraars laten weten dat ze geïnspireerd, bemoedigd of getroost worden door muziek, en geraakt zijn door de teksten.”

Klacht

“Die Ron is een goeie kerel!” roept Evert als ds. Van der Spoel weer naar zijn volgende afspraak is gegaan. Hij dolt even met Erika, een vrijwilliger die elke woensdagochtend mail en telefoontjes beantwoordt en promotiepakketten verstuurt. Als Evert een goedmoedig grapje over haar uiterlijk maakt, zegt ze direct: “Waarom werk jij bij de radio en niet bij de tv?” De bureauredacteuren Charlotte en Jorieke, die christelijke nieuwsberichten verzamelen en gasten en interviews regelen, lachen om het verbale steekspelletje.
Evert werpt een snelle blik op Erika’s beeldscherm en zegt: “Hé, we hebben een klacht: iemand mailt dat we teveel Engelstalige muziek draaien. Tja...” Hij heeft een meeting buiten de deur en neemt vlak voor lunchtijd met een armzwaai afscheid.

Grog

“Lukt het ons om in 2010 op eigen benen te staan? Voor Evert en de hele ploeg is dít na de doorstart de uitdaging,” zegt Klaas Quist (36). Hij is sinds januari als manager commercie verantwoordelijk voor de inkomsten via advertenties en reclameboodschappen en voor een groeiend aantal giften van particulieren, ondernemers en kerken. “We kunnen 2009 uit met ‘incidenteel geld’, maar het moet structureel worden, via advertentie-inkomsten en donaties.”
Wilfred steekt even z’n hoofd om de hoek en deelt mee dat hij naar huis gaat om uit te zieken. “Neem een grog!” roept Klaas hem nog na. “Ik geloof dat GrootNieuwsRadio uitzendt totdat de Here Jezus terugkomt,” hervat hij. “Als God in vier dagen tijd zo’n 1,3 miljoen euro bij elkaar kan brengen, dan is geld geen probleem. Het valt natuurlijk niet uit de hemel, dus we zullen hard blijven werken. Maar alleen Hém komt alle eer toe dat we nog steeds uitzenden en voor zoveel mensen tot zegen zijn. In april zullen we daarom een speciale dankdienst organiseren.”

Op het whiteboard in de studio hangt nog altijd een kerstkaart van een trouwe luisteraar, met daarop een voorgedrukte bijbeltekst: ‘God kan oneindig veel meer doen dan wij ooit kunnen beseffen. Dat blijkt uit de kracht die in ons werkt (Efeziërs 3:20).’ Achterop, met de hand geschreven: ‘Aan alle lieve broeders en zusters, redactieleden van GrootNieuwsRadio. Even een hart onder de riem: God is een God van wonderen. God houdt van jullie, en ik ook.’

Op 1 september 2007 om 00.00 uur ging GrootNieuwsRadio de vrije ether in. Aanvankelijk was alleen populaire christelijke muziek te horen; vanaf december kwamen er gepresenteerde programma’s bij. Via internet is het radiostation wereldwijd te beluisteren. Een overzicht van de programmering is te vinden op www.grootnieuwsradio.nl/programmas

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons