Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Geaccepteerde vorm van bijgeloof?

Steeds meer bedrijven vragen hulp van astrocoach

in Geloven

Dat een horoscoop meer is dan een onschuldige rubriek in een tijdschrift, is bekend. Uit diverse berichten in de media blijkt echter dat ook grote bedrijven en overheden tegenwoordig te rade te gaan bij een astroloog. Een trend lijkt geboren.

Een horoscoop laten trekken van je personeel of bedrijf om je koers of loopbaan te bepalen. Vijftig jaar geleden nog ondenkbaar, nu de normaalste zaak van de wereld. Tenminste, zo lijkt het. Hoewel bedrijven niet happig zijn om toe te geven dat ze een astroloog in de arm hebben genomen (zie kader hieronder), zeggen astrologen zelf trainingen te geven in diverse branches.

Gereedschap

Hanneke Lageman is erkend astrologe en astromanager, en aangesloten bij de Astrologische Vakvereniging Nederland. Zij is niet verbaasd over de toenemende interesse in haar vakgebied. “Al duizenden jaren, sinds de Chaldeeën en de Babyloniërs, heeft men ervaring met de stand van de planeten en de aarde, en de invloed daarvan op mensen. Dat de maan en de zon invloed op ons hebben, is toch ook algemeen bekend? Met die gegevens ga ik gewoon aan de slag. Dat is mijn gereedschap. Ik noem het daarom eerder een wetenschap. Het is proefondervindelijk bewezen en het klopt.”
Ze geeft aan dat de voorspellingen in werkelijkheid heel wat ingewikkelder zijn dan die op basis van een enkel sterrenbeeld, zoals je vaak in tijdschriften ziet. Die horoscopen zijn niet echt reclame voor haar vak, vindt Lageman. Zij daarentegen gaat persoonlijk met iemand aan de slag. “In het kort komt het erop neer dat je met informatie als geboortedatum, -tijd, -plaats en de stand van de planeten iets kunt zeggen over het karakter van een persoon. Deze factoren zijn net als je genen het pakket waarmee je moet leven.”
Een astroloog kan hiermee inzicht krijgen in iemands levensfases en zo advies geven ten aanzien van levenskoers en beslissingen. “Ik ben zelf ook wel eens verbaasd over hoe exact bepaalde zaken blijken te kloppen.” Toch ziet Lageman astrologie niet als iets spiritueels. “Sommige astrologen combineren het wel met spiritualiteit en dan hangt er al gauw zo’n aureool van paranormaliteit omheen. Maar er is geen hogere macht in bezig. Ik ben gewoon een vakvrouw.”
Volgens Lageman is het trekken van een horoscoop een heel efficiënte manier: “Een psycholoog weet na tien sessies pas wie iemand ongeveer is. Ik kan in één consult een persoon in kaart brengen. Het is gewoon een heel goed middel.”

Waarheidsgehalte

Erik Borgman is hoogleraar Geesteswetenschappen aan de Katholieke Universiteit van Tilburg. Hij verdiept zich onder meer in nieuwe spiritualiteit in een seculiere samenleving als de onze. Op de vraag waarom bedrijven zo terughoudend zijn als het gaat om hun interesse in astrologie, reageert hij: “Gelukkig maar dat men zich nog schaamt hiervoor. Als dat niet zo was, zou ik me pas echt zorgen maken. Het fenomeen dat de sterren van invloed zijn op ons leven is een irrationeel gegeven en wetenschappelijk nergens op gestoeld. Het is meer een verlangen om grip te hebben op het leven, omdat er zoveel dingen buiten onze invloedsferen en waarneming om gebeuren.”
Hij legt uit dat we sinds de jaren zeventig zien dat de verlichting en de rationaliteit niet altijd een antwoord kunnen geven. Het alternatief hiervoor is religie. “Men kan tegenwoordig weer in de meest absurde dingen geloven.”
Een gevaarlijke ontwikkeling? “Ik ben geen alarmist, maar het is wel een probleem dat dit soort praktijken slecht aanspreekbaar zijn op waarheidsgehalte. Men zegt dat als het werkt, het ook goed is. Dat laat geen mogelijkheid tot debat over. Ik zie er overigens verder geen verborgen krachten en gevaren in. Het grootste gevaar is dat dit soort praktijken de rationaliteit ondergraven.
Ik vind het wel opmerkelijk dat men voor een bedrijfsuitje een astroloog laat komen. Stel dat een bedrijf als KLM collectief naar een moskee zou gaan, dan zou men zeggen: ‘Hé, wat is hier aan de hand?’ Het is opmerkelijk dat bepaalde religies restricties hebben in het maatschappelijk leven, en dit soort zaken niet. Niet voor iedereen zijn de grenzen dus even scherp. Astrologie is blijkbaar een geaccepteerde vorm van bijgeloof. Het is een soort volksreligiositeit van de postmoderne mens.”

Volksverlakkerij

Robert Doornenbal gaat een stap verder dan Borgman. De docent spiritualiteit en wereldreligies aan de Christelijke Hogeschool Ede volgt met interesse de ontwikkelingen op dit gebied en ziet wel degelijk gevaren. “Er voltrekt zich een verandering in de wereldbeschouwing van veel westerse mensen. Meer dan voorheen staat men nu open voor allerlei vormen van spiritualiteit en occultisme, waartoe ik de astrologie ook reken. Het paranormale wordt steeds normaler. Daarbij is men heel pragmatisch: als het helpt, is het goed. Maar dat is niet altijd zo.”
Doornenbal legt uit dat we met betrekking tot astrologie onderscheid moeten maken tussen de populaire astrologie – een vorm van volksverlakkerij –, de meer wetenschappelijke, wiskundige variant en de zogenaamde mantische astrologie. “Wiskundige astrologen maken berekeningen, en zien astrologie als een vorm van betrouwbare kennis. Zelf zie ik het als een pseudo-wetenschap, waar je niets op kunt baseren. ‘Mantiek’ daarentegen heeft te maken met waarzeggerij, bemiddeld door geestelijke machten. De mantische astrologie is mijns inziens daarom het gevaarlijkst, omdat daarin sprake kan zijn van bemiddeling door kwade machten. Ik ken mensen over wie door een occult gebonden horoscopist gedetailleerde voorspellingen werden gedaan, die allemaal uitkwamen. Dit had geestelijk gezien heel negatieve gevolgen.”
Het probleem is volgens Doornenbal dat de scheidslijnen niet altijd even duidelijk te trekken zijn. Daarom is hij tegen elke vorm van astrologie. “Ook omdat ik meen dat de Bijbel gelovigen oproept zich hier niet mee in te laten, denk aan Jesaja 47:13, een prachtige ironische tekst overigens. (Deze tekst handelt over de ondergang van de Chaldeeën en Babel, red.) Verder kan het ook verslavend werken. Waarom wil je die horoscopen in bladen toch altijd even lezen? Je wordt nieuwsgierig naar meer en dat kan gevaarlijk worden. Elk bijgeloof leidt wat mij betreft af van het geloof in God.”

Astrologie in de praktijk

Dat bedrijven en overheden openstaan voor astrologie en nieuwe spiritualiteit, blijkt niet heel nieuw. Een rondje ‘googelen’ levert genoeg artikelen op. Maar in hoeverre is astrologie ook onderdeel van de werkwijze van een organisatie?

Voor de KPN heeft Hanneke Lageman vanaf 2000 vier jaar lang een project gedraaid om mensen te adviseren over hun loopbaan. Hanneke: “KPN had negen astrologen ingehuurd hiervoor. Het personeel kon kiezen tussen begeleiding door een psycholoog of een astro-coach. Er was veel interesse: er gingen evenveel mensen naar een astroloog als naar een psycholoog en ik heb veel positieve reacties gehad.”
De KPN is echter wat terughoudend om hieraan herinnerd te worden: “We hebben hier ooit wel eens iets mee gedaan, maar er was niet veel aandacht voor,” aldus een zegsman. “We doen er echter al enkele jaren niets meer mee en hebben er dus niet echt een visie op of mening over. Men is het hier ook min of meer vergeten. We kunnen er niet veel meer over zeggen.”
Vorig jaar oktober werd Lageman samen met acht astrologen voor een avond uitgenodigd door Philips. Lageman: “Hier waren zo’n veertig bedrijven en instellingen aanwezig. De horoscopen en prognoses van onder anderen de burgemeester van Eindhoven, de directeur van vliegveld Eindhoven, het bestuur van de Efteling, het Casino en Zorgverzekeraar VGZ werden besproken. Men was zeer geïnteresseerd en vond het goed kloppen.”

Klankbord
Faye Cossar is een astrologe die eveneens voor diverse overheden en bedrijven actief is. “De directie van het ministerie van Binnenlandse Zaken wilde mij als klankbord, maar het bestuur wilde dat niet. Wel adviseerde ik een van de directeuren van Binnenlandse Zaken privé.” Een woordvoerder van Binnenlandse Zaken zegt hierover niets te weten: “Wij hebben geen zicht op wat mensen privé doen.”
Cossar gaat verder: “In het verleden heb ik ook voor Defensie met behulp van horoscopen de sterke en zwakke punten van het personeel van het Computercentrum doorgelicht, en toegelicht hoe ze deze informatie kunnen gebruiken. Daarbij heb ik tevens een voorspelling voor het volgende jaar gedaan. Ze wilden niet op mijn site genoemd worden, maar waren wel verbaasd over hoe alles klopte.”
Defensie reageert: “Van een bedrijfsastroloog weten we niets. Wel hebben we vorig jaar op een bedrijfsfeestje een mevrouw uitgenodigd die tarotkaarten legde. Bedoelt u dat misschien?” Nee, dat bedoelen we niet, maar het is wel opmerkelijk. De ChristenUnie, die ook de minister van Defensie levert, maakte namelijk vorig jaar april nog officieel bezwaar tegen een spirituele dag ‘Tussen hemel en aarde’, die door de Amstelveense gemeentelijke welzijnsinstelling Cardanus werd georganiseerd. Defensie: “In ieder geval is het geen beleid. We sluiten niet uit dat er ooit eens een afdelingshoofd in astrologie geloofde en het nodig vond om een astroloog in te huren, maar daar weten wij verder niets van. Het is in ieder geval geen common practice.”

Ludieke actie
Voor de afdeling communicatie van de Groningse IB-groep en het personeelsblad van het ministerie van OCW trok Cossar eveneens de horoscopen. Zowel de IB-groep als het ministerie van OCW benadrukken dat het hier slechts om een ludieke actie ging.
Tot slot: KLM. Dit bedrijf vroeg ten tijde van de fusie met Air France de raad van Cossar. “Ik heb in opdracht van KLM van beide bedrijven de horoscoop getrokken en een cultuurstudie gedaan. Ook van de medewerkers van de afdeling ICT heb ik de horoscoop getrokken. Dit in het kader van de samensmelting van de twee bedrijven.”
Een woordvoerder van KLM reageert: “Er is ooit eens iemand geweest op een afdeling binnen de KLM die een dergelijke coach kende en deze heeft uitgenodigd voor een middag. Puur informatief en daar is het bij gebleven.”
Echter, op de site van Faye Cossar vertelt Michael Kimman, VP CIO Office, KLM: “Astrologie biedt een nieuwe manier om naar de situatie van het bedrijf te kijken en kan leiden tot nieuwe inzichten. In onze studie waren de karakteristieken van het bedrijf en het land herkenbaar en er is ons advies gegeven hoe we dit op een positieve manier konden gebruiken.”

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Meer over

Lees ook

Cholesterol

Cholesterol

In het bloed zitten verschillende vetten en een van de bekendste is cholesterol. Regelmatig haalt dit vet de krant en je kunt wel zeggen dat het...

‘Ik laat zien wat ik voel’

‘Ik laat zien wat ik voel’

Het werk van beeldend kunstenares Anneke Kaai is tevens de uitdrukking van haar droom. Die droom is dan ook groot en valt niet te realiseren in een...

Hoofd, handen of het hart

Hoofd, handen of het hart

De basisschoolperiode voor de kinderen van groep 8 zit erop. De uitslag van de Cito-toets, het gesprek met de schoolleiding en natuurlijk de ideeën...