Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu clock Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Vrouwencentrum Ruchama: huiselijke geweld in christelijke kring

‘Ik boks hier de woede uit mijn lijf’

in Geloven

Al eerder schreef ‘Visie’ over huiselijk geweld in christelijke kring. Op een gemeente van zo’n duizend leden zou huiselijk geweld in vijf gezinnen een feit zijn, zo stelde Roel Timmerman van Stichting Eleos. Het taboe op het onderwerp is groot: ‘Zoiets gebeurt toch niet bij ons?’ In het christelijke vrouwencentrum Ruchama weten ze wel beter. Vrouwen uit christelijke kring worden daar opgevangen.

Sarah’s ademhaling gaat hijgend en stotend. Woedend flitsen haar ogen. Het zweet gutst in pareltjes van haar gezicht terwijl ze om haar tegenstander heenspringt. Dan schiet haar arm uit, in volle vaart. En nog eens en nog eens. Totdat ze plotseling stilstaat en uitroept: “Ik blokkeer, ik blokkeer!”
Begeleider en hulpverlener Gerco last even een pauze in en laat haar wisselen van positie.
“In christelijk Nederland heeft boksen geen goede naam,” vertelt hij na de training. “Maar je moet het doel goed voor ogen houden. Boksen helpt mensen om dichterbij hun gevoel te komen. Als je bent misbruikt, zijn dat vaak gevoelens van woede.” Sarah erkent dat. “Mijn pijn zit diep van binnen en daar omheen zit een dikke laag van woede. Als ik boks, flitsen er beelden van mijn verleden door me heen en kom ik dichter bij mijn pijn. Hierna heb ik direct een gesprek om daarover door te praten.” Gerco vult aan: “Ik leer vrouwen hun gevoel gedoseerd te ontladen. Als er heftige emoties opkomen, leid ik ze af en laat ik ze wisselen van positie. Het bijkomende voordeel is dat boksen conditieverhogend werkt en dat heeft een direct effect op het geestelijk welzijn. En, niet onbelangrijk, ze leren zichzelf weerbaarder te voelen.”

Veilig

Weerbaarheid is iets dat veel vrouwen niet hebben als ze binnenkomen in Ruchama. Het huis staat op een plek die niet algemeen bekend is. Er is maar één voordeur en bij binnenkomst lopen bezoekers eerst door een soort sluis. “We willen een zo’n veilig mogelijk huis zijn,” vertelt manager Geke Vrijen. “Momenteel zijn er tweeëntwintig vrouwen en dertig kinderen binnen.”
De naam Ruchama komt uit het bijbelboek Hosea en betekent ontferming. In oktober 2003 opende Ruchama haar deuren. Geke: “Uit onderzoek bleek dat veel christelijke vrouwen bij de drempel van de reguliere blijf-van-mijn-lijfhuizen bleven steken. ‘Als ik daar naar binnen ga, moet ik scheiden,’ was vaak de gedachte. We hebben daarom een huis opgericht met een christelijke identiteit waar vrouwen hun kinderen kunnen meenemen. Van de vrouwen die hier komen, heeft vijftig procent te maken met acuut huiselijk geweld. Dat gaat dan niet alleen over fysiek slaan, maar ook over stelselmatige psychische mishandeling. Niet alle vrouwen die hier binnenkomen, zijn christelijk, maar ik schat dat ongeveer de helft van de vrouwen huiselijk geweld in christelijke kring heeft meegemaakt. Dit is een specifiek vrouwencentrum, dus we hebben het over vrouwen. Vergeet niet dat ook mannen misbruikt kunnen worden. In sommige situaties is het de vrouw die de man tot wanhoop drijft. Zo was hier eens een vrouw die na een aantal dagen eerlijk aangaf: ‘Ik ga terug naar huis. Ik ben erachter gekomen dat ik hem ertoe heb gedreven.’ Als je uit de situatie wordt gehaald, kun je soms pas zien wat er werkelijk speelt.”

Afwijzing

De vrouwen die binnenkomen, krijgen een eigen kamer of een unit toegewezen. De kamers liggen rondom een grote binnentuin waar verschillende kinderen met elkaar ravotten. In één van de units zit Maaike zenuwachtig op een stoel. Ze wil haar verhaal vertellen, maar onherkenbaar, de situatie speelt nog steeds in haar kerk. Jarenlang werd ze stelselmatig afgewezen door haar man. Toen ze uiteindelijk naar de kerkenraad durfde te stappen, werd duidelijk dat er inderdaad sprake was van psychische mishandeling. De kerkenraad raadde hen beiden aan professionele hulp te zoeken. Maaike: “Daarbij stond één ding voorop: uit elkaar gaan, was geen optie. Zo min mogelijk mensen mochten er van weten en zo kwam het dat ik me steeds eenzamer voelde. Door de jarenlange mishandeling had ik een enorm minderwaardigheidsgevoel en twijfelde ik aan mijn geloof. God wilde dat we bij elkaar bleven, maar ik kon gewoon niet meer. Ik mocht niet bij mijn man weg, maar blijven kon ik ook niet. Daarom ben ik naar Ruchama gegaan. De kerkenraad is het nog steeds niet met mijn beslissing eens. Ik moet mijn man vergeven en mag er met niemand over praten. Ik heb het gevoel alsof ík in de beklaagdenbank zit!”

Geke Vrijen geeft aan dat het verhaal van Maaike niet op zichzelf staat: “Er is vaak een miskenning van wat gebeurd is. De dader heeft vergeving gevraagd, dan moet het slachtoffer dat toch ook accepteren? Voor je het weet, wordt de vrouw dader in plaats van de man. Dat terwijl er ruimte moet zijn voor een rouwproces. En dan nog kun je de vrouw niet opnieuw in de relatie dwingen. De vraag ‘Mag ik scheiden?’ speelt daarbij een grote rol. Op die vraag stel ik de vrouwen vaak een wedervraag: ‘Wat is nodig om door te kunnen gaan?’ Ruchama gaat er vanuit dat het huwelijk een heilig verbond tussen man en vrouw is. Als er enige kans op herstel is, zullen we dat absoluut niet nalaten! Maar soms is dat herstel niet mogelijk.”

Zenuw

Rachelle (33) bewoont met haar drie kinderen een unit. Ze groeit op in een crimineel milieu en op haar veertiende komt Sergo in haar leven. Hij beweert dat ze van hem is en zet haar achter de ramen. Tegelijkertijd is hij jaloers op de mannen aan wie ze zich prostitueert. Het slaan begint. Als Rachelle tot geloof komt, is ze net zwanger van Sergo. De voorganger van de gemeente waar ze komt, geeft aan dat ze met hem moet trouwen. God zal Zijn zegen over het huwelijk geven en alles zal goed komen. De gemeente weet alleen dat Sergo haar slaat, niet de reden waarom. Er verandert niets en Rachelle raakt haar vertrouwen in God volledig kwijt. Ze gebruikt voor het eerst harddrugs en krijgt daardoor het lef om voorgoed bij Sergo weg te gaan. “Ik ben afgekickt en naar deze gemeente teruggegaan. Ik nam het ze enorm kwalijk dat ze mij gedwongen hadden met Sergo te trouwen en vertelde alles wat er gebeurd was. Nog waren er mensen die baden of het weer goed mocht komen tussen ons! Gelukkig heeft de voorganger mij om vergeving gevraagd en aangegeven dat ik opnieuw mocht beginnen. Dat gaf me zo’n enorme opluchting. Momenteel heb ik een christelijke vriend. Ik ben hier om de brokstukken van mijn verleden op te ruimen, zodat ik met hem een nieuwe toekomst kan beginnen. Hoe het hier is?” Ze valt even stil. “Heel goed, maar ook heel moeilijk. Je bent net een open zenuw. Al de pijn die hier naar boven komt, mag je gaan verwerken.”

Oproep

Het verwerken van de pijn wordt gestimuleerd door een regelmatige dagindeling. Geke: “We hebben een gezamenlijke dagopening in de kapel. Daarna is er koffie en hebben we een trainingsprogramma. Dat kan gaan over allerlei onderwerpen, bijvoorbeeld grenzen stellen of sociale vaardigheden. ‘s Middags zijn er facultatieve trainingen en hebben we veel ruimte voor individuele gesprekken.”
Ruchama richt zich door activerende begeleiding op de wat zwaardere gevallen. De vrouwen moeten een duidelijke zorgvraag hebben. Op die manier kan hun begeleiding via de AWBZ gefinancierd worden. Omdat de algemene gelden voor de komende jaren al voor de komst van Ruchama verdeeld waren over de bestaande blijf-van-mijn-lijfhuizen, valt Ruchama voor deze subsidie buiten de boot. Geke: “Als er iemand binnenkomt zonder directe zorgvraag in het kader van de AWBZ, zijn we voor die opvang afhankelijk van giften. Daar ligt een groot gat voor de kerken. Ik zou kerken willen oproepen een aantal van deze plaatsen te financieren! Ik krijg veel telefoontjes van mensen die ook zo’n initiatief willen ontplooien. Daar ben ik op zich niet op tegen, maar we moeten uitkijken dat we geen versnippering krijgen. Als ik zie hoe moeilijk vrouwen hun weg hierheen vinden, laten we daar dan eerst aan werken.”

Hulp in de kerk

Geke ziet dat veel kerken de problematiek het liefst in eigen kring oplossen. “Het pastoraat is bezig om steeds maar weer te redden. Iedereen is druk bezig het gezin bij te staan, terwijl de dader rustig doorgaat. Vaak laten we ons leiden door de nood, maar we moeten ons laten leiden door Jezus. Dat betekent dat we geweld nooít mogen tolereren en dat we het altijd moeten benoemen als zonde, ook al lijkt het nog zo begrijpelijk.
Anne, een vrouw die regelmatig door haar man in elkaar werd geslagen, vult aan: “Als je iemand op zijn zonde wijst, doe dat dan met échte liefde en wees voorzichtig en betrouwbaar. Laat de dader zelf een oplossing aandragen en ga niet alles achter zijn rug om bekokstoven. Bij mijn eigen man heb ik gemerkt dat dat averechts werkte.”

Contact

Meer informatie over Ruchama kunt u vinden via: www.ruchama.nl
Via www.eo.nl/huiselijkgeweld kunt u het eerdere artikel over dit onderwerp in Visie bekijken.

De namen van de mishandelde vrouwen zijn gefingeerd.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Gaan we met ons gezin naar een andere kerk, of niet?

Gaan we met ons gezin naar een andere kerk, of niet?

Corjan Matsinger geeft tips

Corjan Matsinger

Hanneke Schaap: 'Maak een feestje van de zondag!'

Hanneke Schaap: 'Maak een feestje van de zondag!'

Elke ouder, voorganger en kerkenraad krabt zich wel eens achter de oren bij de vraag hoe je kinderen en jongeren positief kunt betrekken bij het...

Waarom vieren we Kerst?

Waarom vieren we Kerst?

Alles over de geboorte van Jezus, Tweede Kerstdag en het ontstaan van het kerstpakket

Nathalie van 't Slot