Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Deze mannen lijden onder abortus

'Ze hebben mijn tweeling vermoord'

in Nieuws

Het aantal abortussen in Nederland is het afgelopen jaar weer gestegen, zo bleek uit cijfers van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Abortus is in Nederland vooral een vrouwenzaak. In het recht, de hulpverlening en de literatuur komen de gevoelens van mannen niet of nauwelijks aan de orde. Dat terwijl ook mannen lijden onder het aborteren van hun kind.

“Ik voel me nog elke dag machteloos, omdat ik als vader gefaald heb.” Peter (54) wordt nog altijd emotioneel als hij over de abortus van zijn kind praat. Dat terwijl het twintig jaar geleden gebeurde. Hij was al jaren getrouwd met zijn vrouw Jopie. Ze hadden beiden een goede baan, een eigen huis en ieder een auto. “Toen kwam het moment dat Jopie me vertelde dat ze zwanger was. Ik was niet direct blij, maar eerder bezorgd: wat een verantwoordelijkheid! Ik merkte al gauw dat Jopie helemaal niet blij was. Ze wilde de zwangerschap afbreken. Zij was zo stellig en ik zo onzeker. Ik durfde haar niet tegen te spreken.” Zo kwam het dat Peter een aantal weken later in de abortuskliniek zat. “Dat was werkelijk een vreselijke ervaring. Ik werd als oud vuil behandeld en afgesnauwd. Alsof ze wilden zeggen: ‘Jij bent de aanstichter’!”

Peter vervolgt: “Ik ging eraan kapot. Depressie, boosheid en schaamte; alles kwam naar boven. In lichamelijk contact met mijn vrouw had ik geen zin meer. Ze wilde mijn kind niet eens dragen! Uiteindelijk liep ons huwelijk stuk. Niemand heeft mij ooit verteld dat het zo zeer zou doen. Het is nog steeds een rauwe plek, die maar niet wil genezen. Enige tijd geleden heb ik contact opgenomen met de abortuskliniek waar ons kind is weggehaald. Ik vroeg om hulp bij de verwerking. Ik kreeg een kort antwoord via een e-mail. De kliniek ‘verleende dit soort hulp niet’.”

Hulpvragen van mannen

Een rondgang langs verschillende instanties in Nederland leert dat specifieke hulp voor mannen weinig te krijgen is. Sinds enkele jaren is er iets meer aandacht voor deze doelgroep. De VBOK zette afgelopen jaar voor het eerst een man op de voorlichtingsposters. Bij het afscheid van voormalig directeur Mirjam den Boer-Neele riep de directeur van Heartbeat International op vaders nadrukkelijker in de hulpprogramma’s te betrekken. Marieke Zomer, manager van de afdeling Hulpverlening bij de VBOK, erkent dat er lange tijd geen beleid is geweest op mannen en abortus. “Abortus was vooral een vrouwenzaak. De Wet afbreking zwangerschap is ontstaan in de tijd van ‘baas in eigen buik’. Abortus is dus heel duidelijk een recht van de vrouw en het wordt vanuit feministisch standpunt bekeken.” Afgelopen jaar zag de VBOK een lichte stijging in het aantal hulpvragen van mannen. “Maar dat zijn er nog steeds niet veel. Je praat dan over ongeveer veertien mannen, ten opzichte van drie mannen het jaar daarvoor.”

Abortusklinieken kunnen bij twijfel over een abortus doorverwijzen naar de FIOM, die ambulante hulp biedt. Ook de FIOM heeft afgelopen jaar voor het eerst een aantal mannen opgenomen in haar voorlichtingsfolders. Ze zien dat de (ex-)partner steeds vaker meekomt naar gesprekken over een eventuele abortus en nodigen hem daar ook nadrukkelijker voor uit. Maatschappelijk werker Bert Wolf van de FIOM vindt dat niet verwonderlijk. “Je ziet dat er dingen in de maatschappij aan het verschuiven zijn. De man neemt steeds meer zorgtaken op zich en komt zo meer in de rol van de vader. Het kind wordt meer iets van hen beiden.” Hij pleit ervoor mannen nog meer te betrekken in de besluitvorming. “Wettelijk gezien heeft de man geen enkel recht. Maar het zou goed zijn als ook abortusklinieken partners uitdrukkelijker uitnodigen om mee te komen. Als er wordt getwijfeld over een abortus, is het raadzaam naar ons door te verwijzen. Wij proberen samen met de cliënten over de eerste paniek van de onverwachte zwangerschap heen te komen. Pas daarna kan men een afgewogen beslissing nemen.”

Onderzoek

In Nederland is er nog geen onderzoek gedaan naar het fenomeen mannen en abortus. In Amerika is men hier al veel verder mee. Arthur Shostak, zelf een voorstander van abortus, interviewde duizend mannen die met hun vrouw waren mee geweest naar de abortuskliniek. Later volgde een tweede gesprek per telefoon. Uit zijn onderzoek blijkt dat acht procent van deze mannen zeer serieuze problemen ontwikkelde. Dat zijn zo’n 3,6 miljoen mannen in Amerika. De cijfers lijken laag, maar hij interviewde alleen mannen die méé geweest waren naar de kliniek. Dus geen mannen zoals Guenther, wiens kinderen zonder zijn medeweten weggehaald werden. 

Eerst carrière maken

Die afgewogen beslissing kon Guenther (35) niet nemen. Hij werkt op de universiteit Delft en kwam daar zijn vriendin Judith tegen. Nog voordat ze zouden trouwen, bleek dat Judith zwanger was. “We hielden van elkaar en we waren er blij mee. Judith ging overal solliciteren en werd aangenomen bij een architectenbureau. Ze zou tijdens haar proeftijd bevallen; daar had de organisatie geen moeite mee. Maar Judith wilde het kind opeens niet meer, omdat ze eerst carrière wilde maken. Bovendien had ze contact met een andere man die ze erg aantrekkelijk vond.” Guenther vervolgt: “Inmiddels waren we erachter gekomen dat ze in verwachting was van een tweeling. Ik wilde ze dolgraag houden en deed alles om haar te supporten. Ik wilde zelfs mijn baan wel opgeven! Ze had al een aantal keer een afspraak gemaakt met een abortuskliniek, maar zegde die afspraken steeds weer af.”

Tot 18 oktober 2004. “Op die dag is ze samen met die andere man naar de kliniek gegaan en hebben ze de kinderen zonder bedenktijd laten weghalen. Ik noem dat pure moord.” Guenther is woedend: “Hoe kan het dat een abortus zo makkelijk gaat in Nederland? De abortuskliniek wist dat ze twijfelde! Ik voel me enorm schuldig tegenover God dat dit zover is gekomen. Ik voel me ook machteloos. Waarom kon ik de dood van mijn kinderen niet voorkomen? Judith woont nu samen met die andere man. Volgens deze man moet ik ‘wat respect voor Judith’s keuze hebben’. Hoe durft hij? Ik kan hen nog niet vergeven. Misschien ooit, maar vergeten zal ik het nooit.”

Wet afbreking zwangerschap

De Wet afbreking zwangerschap (Waz) werd in 1981 door het Nederlandse parlement aangenomen en trad in 1984 in werking. In de wet staan alleen de rechten van de vrouw en de arts vermeld. De man komt in de hele wettekst niet één keer aan bod. De Waz wordt momenteel door het het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport geëvalueerd. Eind 2005 moet de evaluatie afgerond zijn. In de evaluatie komt de rechtspositie van de man niet aan de orde, zo vertelt voorlichter Annet Dijkstra van het ministerie. “Toch is dit wel een interessant thema waar inderdaad nog weinig onderzoek naar is gedaan. Alleen als er een duidelijk verzoek vanuit de politiek komt, is het wellicht mogelijk om dit nog in de evaluatie mee te nemen.” 
André Rouvoet van de ChristenUnie erkent dat er nogal wat haken en ogen zitten aan de wettelijke regeling van de rechten van de man. “Maar we zouden in ieder geval moeten onderzoeken in hoeverre dit mogelijk is. In de wet is vastgelegd dat mannen wel verantwoordelijkheid dragen zodra hun kind geboren is. Het is dus curieus dat zij in dit kader niet genoemd worden. Ik zou het zeer op prijs stellen als het kabinet dit oppakt en meeneemt in de evaluatie van de Waz.”

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons