Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Jan Huijgen: ‘Mijn jacht naar kennis staat genieten in de weg’

Tot rust komen bij God

in Geloven

Met de rode zitzak op zijn rug loopt Jan Huijgen – boer, docent en filosoof - door de uitgestrekte velden. De nieuwsgierige koeien van de Eemlandhoeve lopen achter hem aan. In de verte wuiven de rietpluimen uitnodigend en het water glinstert ons tegemoet. Een verweerde oude houten vlonder is het eindpunt. “Hier,” glimlacht Jan Huijgen, “kom ik altijd helemaal tot rust.”

De rode zak zit eerst nog wat ongemakkelijk. Maar langzaamaan voegen de plooien zich naar de verteller en komt de man op het rood tot leven. “Je wilt in mijn ziel kijken, begrijp ik?” grinnikt Huijgen aan het begin van het gesprek. “Nou, dan zijn we op de goede plek. Dit is mijn genietplek. Je voelt hier de zonnestralen op je lijf. Hier kan ik mijn hoofd ruimte en rust geven. Als ik belangrijke beslissingen moet nemen, of een goed gesprek wil voeren, vertrekken we richting vlonder.”

Filosoof

De Eemlandhoeve van Jan Huijgen is meer dan een boerderij. Organisaties houden er seminars, schoolklassen krijgen er rondleidingen en in de landschapswinkel kun je biologische producten kopen. Huijgen heeft nog veel meer plannen: “Mijn verre droom is nog een groene stilteplek in het weiland achter de Eemlandhoeve. Een plekje waar je helemaal tot rust kunt komen bij God. Maar eerst wil ik nog een hooibergschuur, een streekcentrum en overnachtingsplekken voor bezoekers van de grond krijgen.” Huijgen is niet alleen maar boer, dat merk je als hij peinzend, met een aantal filosofische uitspraken komt. “Ik ben een boerenjongen, die via de Landbouw Hogeschool in Wageningen en de studie filosofie in Amsterdam, de grote wereld ontdekte. Vanuit die grote wereld kwam ik toch weer op het boerenbedrijf van mijn vader terecht. Daar kwam ik mezelf keihard tegen. Om het boerenbedrijf draaiende te houden, moest ik land verkopen. Voor een boer betekent dat een stukje van je ziel verkopen. Tegelijkertijd had ik allemaal nieuwe plannen voor de boerderij. Maar een boerenjongen die dingen anders gaat doen? Dat kon niet! Vanuit mijn dorps-, kerk- en familiecultuur had ik te maken met een krachtige traditie, zowel op geloofsvlak als op de manier waarop je boer was. Ik botste keihard tegen deze oordelen aan. Om mijn eigen plek daarin te vinden, moest ik me losmaken van die oordelen. Het was voor mij een moeilijke tijd, waarin het werkelijke genieten nog geen plaats had. Genieten is voor mij dat je in vrijheid open en ontvankelijk kunt zijn. Als je geen ballast en oordeel in je hebt, kun je werkelijk met vreugde ontvangen.”

Weten

“Maar ik was niet vrij. Eén van mijn grote obsessies was de enorme hunkering naar kennis. Mijn jacht naar weten, maakte werkelijk genieten onmogelijk. Duizenden boeken las ik, maar het gaf geen ruimte in mijzelf. Toen ik verliefd werd, rende ik direct naar de boekhandel om het woord liefde op te zoeken in taal en woorden. Er groeiden dingen scheef. Ik merkte dat ik meer troost en intimiteit zocht in boeken, dan bij mijn vrouw en gezin. Die jacht naar kennis was een manier om alles onder controle te krijgen. Als ik ergens mee zat, moest ik het direct opschrijven en erover lezen. Ik durfde niet werkelijk te leven. Dat ging heel diep en had ook te maken met mijn eigen identiteit. Ik moest mij losmaken en mijn eigen weg gaan, ook in mijn bedrijf. Omdat je je als boer zo verbonden voelt met de tradities, is dat echt vreselijk moeilijk. Er zijn boeren die zich nog liever opknopen, dan dat ze hier doorheen moeten. Vanuit mijn eigen achtergrond kan ik me dat goed voorstellen.
In mijn eentje kon ik alle vragen niet oplossen, dus zocht ik hulp. Ik begon dingen van mij af te schrijven. Dat vond ik geweldig, want ik kon mijn gevoelens op papier zetten. Dat was mijn eerste stap tot vrijheid. In een tweede stap kreeg ik het advies om nu eens niet mijn verstand te gebruiken. ‘Jij moet gaan tekenen!’ zei mijn therapeut. En hij voegde eraan toe: ‘Je mag je gevoelens alleen nog in de vorm van poëzie op papier zetten.’ Daar stond ik dan, ontredderd. Mijn overlevingsmechanisme werd in een klap uitgeschakeld. Ik weet nog goed dat ik met mijn dochter van negen jaar aan tafel zat. Samen maakten we een tekening. Ik zette de lijnen op papier en mijn hoofd werd leeg. Daar aan de tafel heb ik geleerd wat genieten is. Ik vond weer opnieuw de kinderlijke naïviteit om dingen te ontdekken. Ik speelde en werd zo bevrijd uit de knellende banden van mijn verstand. Dat was voor mij dé aanraking met leven!”

Veerman

Huijgen laat even een stilte vallen. Zijn ogen volgen de sierlijke gang van een knalblauwe libelle. “Mooi he, dat ranke lijf? Je komt hier helemaal tot jezelf. Dat ik hier nu zo rustig zit, wil niet zeggen dat mijn strijd er niet meer is. Ik ervaar het als een geschenk dat ik op deze boerderij allerlei dingen mag creëren. Ik ben als een kunstenaar die zelf vormgeeft. In die zin voel ik mij een levenskunstenaar. Echt genieten vind ik soms wel een opgave. Ik ervaar de last van het geroepen zijn. Soms moeten we onrecht en pijn bestrijden. Daar kom ik tegen in geweer. ‘Laat mij toch gewoon achter de koeien lopen,’ denk ik dan. Nog steeds moet ik ook heel bewust omgaan met mijn weetdrang. Heel praktisch houdt dat in dat ik niet direct naar de boekhandel ren op een vrij moment. Op dat moment ga ik nu iets leuks doen met mijn vrouw of mijn familie. Er moet ook aandacht blijven voor de mensen om je heen. Wat dat betreft, is minister Veerman één van mijn voorbeelden. Hij is een man die voor zijn functie enorm veel moet weten. Hij zal ook nooit uitgelezen zijn. Toen hij hier laatst tijdens een gelegenheid was, merkte je dat hij echt contact maakte met de mensen. Hij was aanwezig, en genoot van het moment. Dat is iets waar ik van kan leren. Het bijzondere is natuurlijk ook dat Veerman en ik de diepe band van het geloof delen.”

“Momenteel heb ik nog een inspiratiebron om het genieten bij af te kijken. Afgelopen Kerst werd ons vierde kind geboren. Zij was een enorme verrassing voor ons, want onze andere kinderen zijn al wat ouder. Je staat dan bij de start van nieuw leven! Bij de geboortes van onze vorige drie kinderen zat ik nog behoorlijk vast in mezelf. Nu mag ik bij Marith opnieuw afkijken wat kinderlijk genieten inhoudt. Soms kijkt ze verwonderd naar haar handje. Dan geniet ik met haar mee en denk ik: ‘Wat bijzonder’!”

Verrassing

“Kijk! Opspringende visjes.” De natuur haalt Huijgen even uit zijn verhaal. “Dat is nu leven. Altijd maar weer die kleine verrassingen en de nieuwe dingen die opbloeien. Kijk eens wat God heeft geschapen!” Huijgen wijst naar de bonte verzameling bloemen aan de overkant. “Hij is de grote Creator: kleurrijk, veelvormig en creatief. Door Hem mogen we in beweging komen. Het is als een flat met een binnenplaats. Normaal zijn alle deuren gesloten. Maar zodra er iets op het binnenplaatsje gebeurt, gaan de deuren open. Mensen komen kijken en gaan met elkaar in gesprek. De uitdaging voor ons is, om iets van dat verrassende leven te weerspiegelen. Zelf ben ik iemand die dingen in beweging zet. Ik reageer op passie, visie en lef. Neem mijn droom voor de toekomstige plannen van de Eemlandhoeve. Ik weet dat het een langdurig proces is. Toch ga ik ervoor. Je moet het leven durven leven in verwachtingen en teleurstellingen. Ik neem sinds kort een voorbeeld aan de jonge geitjes op de boerderij. Soms trekken ze alle vier hun poten in, en maken ze een sprong in de lucht. Ze genieten zo, dat ze niet weten hoe gek ze moeten doen. Ik oefen mezelf elke keer als ik ga hardlopen, even zo’n gek sprongetje te maken. Niemand mag het zien natuurlijk, dat vind ik nog te spannend. Als we als christenen nu eens de durf hadden, het leven zo te vieren. Op die manier zijn we het zout in de pap. Wat zou dat een getuigenis zijn voor onze Schepper en Herschepper.”

Genieten in het kort

Genieten: gave of opgave? “Gave. Maar de sprongetjes maken, is soms een opgave.”
Genieten is…? “In vrijheid beleven.”
Het ultieme genietmoment? “Zelf iets creëren. Ik kan enorm genieten van een mooie hooiberg bouwen!”
Wanneer bent u niet te genieten? “Als mijn kop te vol is, word ik een botte boer.”
Goedkope geniettip? “s Morgens heel vroeg gaan wandelen.”
De genietplek? “Op het vlondertje bij de wetering.”
Auto of fiets? “Auto. Een Rover 75 waar ik verliefd op ben.”

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Meer over