Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Geloofsopvoeding

Struikelpunten en tips

in Geloven

Opvoeden is lastig. Maar geloofsopvoeding is zo mogelijk nog lastiger. Want hoe breng je het geloof op een natuurlijke manier over op je kinderen? ‘Visie’ sprak met vijf moeders die vier struikelpunten naar voren brengen. Een deskundige reageert en geeft tips.

‘De kinderen willen niet meer mee naar de kerk, want ze vinden het er saai’

Nelly: “Onze kinderen gaan nog wel mee, maar geven duidelijk aan dat ze de kerk niet geweldig vinden. Niet alleen de preek vinden ze saai, maar ook het orgel en de liederen die gezongen worden.”
Femke: “Niet mee naar de kerk gaan, is bij ons geen punt van discussie en dat weten de kinderen ook, maar ze proberen het wel, bij het opstaan al. Ik heb de oudste een tijdje een schriftje meegegeven, zodat ze mee kon schrijven met de preek. Daar haalde ze dan best wel goede dingen uit. Dan luisterde ze tenminste en konden we er later over praten. Nu schrijft ze al een tijdje niet meer mee en begint ook het probleem weer dat ze niet mee wil.
Ik vind dat je toch het voorbeeld bent voor de kinderen. Als ik ‘s morgens al blijf liggen, omdat ik geen zin heb of wil uitslapen, dan gaan ze zelf ook niet, hoor. En dat is dan ook je verantwoording als ouders.”
Henriët: “Mijn man doet eigenlijk niets meer aan het geloof, dus ik ga alleen met de kinderen naar de kerk. Vooral de jongste vraagt dan waarom papa niet meegaat en waarom híj wél moet. Ik geef nu vaak op zaterdag al aan dat ik wil dat ze de volgende dag meegaan naar de kerk. En soms laat ik ze kiezen. Gisteren was er een jeugddienst en toen wilde de oudste mee, de jongste niet. Ik wil daar verder ook niet steeds een drama van maken, maar ik kan er niet samen met mijn man over praten. Dat is een heel verschil. En ik zal het heel moeilijk vinden als ze later niet meer meegaan naar de kerk, maar daar zal ik ze dan toch in moeten loslaten. Dat is hun keuze. Voor zover ik het kan, wil ik de basis meegeven.”
Anja: “Sinds een paar jaar is ons geloof erg gegroeid en zijn we ook echt enthousiast in ons geloof. Ook het geloof van onze kinderen veranderde. En zolang ze zelf actief zijn in de kerk en ze zelf meewerken aan activiteiten, zijn ze ook gemotiveerd. Dan hebben ze het gevoel dat ze zelf ook belangrijk zijn in de kerk. Maar dat neemt niet weg dat de oudste twee ook in die fase zitten van dat de kerk niet meer echt leuk is.”

Fiena: ”Ik denk dat het goed is begrip te hebben voor het kind, maar tevens te kijken hoe de kerkgang aantrekkelijker gemaakt kan worden, bijvoorbeeld door het mee-organiseren van kinder- of jeugddiensten, op zoek gaan naar vormen waarin kinderen en jeugd meer betrokken kunnen worden bij de diensten. Het kan werken om de kinderen zelf oplossingen te laten bedenken om de kerkgang aantrekkelijker te maken.
Daarnaast is het zo dat je kunt overdragen dat het er gewoon bij hoort. School is ook vaak saai, maar daar moet je ook naartoe, dus heel lang kan het gewoon zijn dat je allemaal gaat. Ik ken gezinnen waar je een paar vrije zondagen per jaar mag ‘opnemen’, die je zelf plant.
De situatie waar Henriët in zit, is een moeilijke. Ik heb in een dergelijke situatie een keer voorgesteld om tot een bepaalde leeftijd af te spreken dat je kind de ene week meegaat en de andere week thuisblijft. Als je daar dan samen als ouders voor kiest, vorm je toch een enkelvoudig advies naar je kind, wat duidelijk is.
Er zijn situaties waarin de kerkgang echt een drama is. Dan is het goed om eerst eens goed na te gaan wat er aan de hand is. Is dit een geestelijk probleem, of een opvoedkundig probleem? Wil het kind helemaal niets, is het echt dwars, spijbelt het ook van school, loop het regelmatig weg? Of heeft het kind duidelijk een andere keus gemaakt en houdt het zich bezig met andere zaken? In deze laatste voorbeelden is er meer zicht nodig op de problematiek, meer gesprek en misschien ook meer gebed om tot de juiste keuze te komen.”

‘Mijn kind vraagt zich af of God wel bestaat’

Henriët: “Onze jongste heeft zich een tijd afgevraagd of God wel heeft bestaan. Het is allemaal zo lang geleden en die verhalen kunnen ze ook wel bedacht hebben’, zo zei hij. Ik kan dan wel zeggen dat dat nu juist geloven is, maar wat kun je daar meer over zeggen? En als vriendjes en vriendinnetjes niet geloven, maakt dat geloven ook niet makkelijker voor je kind.”
Fiena: Probeer niet te zeer te schrikken van dergelijke vragen, het is ook positief dat een kind dergelijke vragen heeft. Het betekent dat hij erover nadenkt en niet alles maar klakkeloos van zijn ouders aanneemt. Verder hoort twijfel bij het geloof, bijna elke volwassene kent het wel uit zijn eigen leven. Bid voor en met je kind over deze twijfels en realiseer je ook dat je het geloof niet aan je kind kunt geven. Je kunt het voorleven en erover spreken, maar het geloof komt van God. Hij moet het in jouw kind doen, en dat gaat niet altijd op een manier of tijd die wij bedacht hebben.”

‘Samen bidden met je kind, hoe doe je dat?’

Nelly: “We proberen regelmatig met elkaar als gezin te bidden, maar dat persoonlijk gebed, het praten met God, vind ik heel moeilijk. Wat is belangrijk om te zeggen in het gebed? Je bidt voor kinderen die ziek zijn en voor de arme mensen, maar dat zijn de geijkte dingen. Hoe bid je nu heel persoonlijk? Voor een ruzietje in het gezin bijvoorbeeld?”
Femke: “Dat herken ik wel. Je legt je eigenlijk ook heel bloot voor je kinderen. Als je dat zachtjes voor jezelf doet, is dat geen probleem, dan kun je noemen wat je wilt. Maar met je kinderen erbij, word je kwetsbaarder. Daardoor bid ik weinig met ze.”
Anja: “Vooral als ze ouder worden, vind ik het moeilijk om nog met hen te bidden. Ze gaan meer hun eigen gang, gaan zelf naar bed en je hebt minder contact met hen.”

Fiena: “Eigenlijk kun je op elk moment bidden met je kind. Zomaar tussendoor, of na een goedgemaakte ruzie kun je samen bidden. Er zijn de hele dag mogelijkheden, als je ze maar gaat zien en benutten en leert om het als iets vanzelfsprekends te maken.
Met het hele gezin bidden, kan heel goed gaan, maar soms ook niet. Ik heb zelf ook vijf kinderen en soms ontstaat er een sfeer van giechelen om het grappige gebed van de jongste, of een wrevelige sfeer omdat ze het niet eens zijn over wie er het eerste aan de beurt is. Het is als ouder dan belangrijk om goed aan te voelen of het voor dat moment het beste is, of dat je beter zelf kunt voorgaan in gebed.
Maar vooral als je je niet vrij voelt om hardop te bidden, kan bidden lastig blijven.
Als kinderen echt niet willen meebidden, bedenk dan dat je zelf wel altijd voor ze kunt blijven bidden, ook bij hun bed, als ze zelf al slapen. Soms vinden kinderen het wel fijn als je voor hen bidt, en willen ze zelf niet hardop me jou bidden.”

‘Praten over het geloof, is lastig’

Femke: “Ik vind het belangrijk om met elkaar met het geloof bezig te zijn. Daarom heb ik nu een boekje met allerlei vragen die kinderen kunnen hebben over het geloof. Na het eten behandelen we een vraag, waarna er ook echt gesprekken uitkomen. Tijdens het avondeten is iedereen er en ik probeer ook altijd iets vroeger te eten, zodat we er tijd voor hebben. Want na het eten heeft iedereen meestal haast. En het hoeft echt geen half uur te duren, maar ze zijn er wel elke dag even mee bezig.”
Nelly: “Wij houden op zondag wel eens thuiskerk. Die naam hebben de kinderen er zelf aan gegeven, maar dan lezen ze zelf een verhaal, kiezen liedjes uit, doen een kringgebed. Dan zijn ze er toch ook zelf mee bezig. Maar door de week heb ik eigenlijk weinig gesprekken met hen over het geloof. Aan tafel erover praten is al lastig, want het leeftijdsverschil tussen de kinderen is best groot. Dus wat voor de een leuk is, is voor de ander kinderachtig. En wat voor de een goed is, is voor de ander te moeilijk. Daar komt bij, met vijf kinderen aan tafel is er ook niet echt een rustig moment voor.”

Fiena: “Ik ken een gezin waar ze tussen de middag met de schoolkinderen uit de kinderbijbel lazen en ‘s avonds met tieners aan tafel iets voor hen deden.
Het is goed om dingen te accepteren en niet toch iets door te drukken, dat daardoor heel vervelend kan worden. Ik merk vaak dat het overdragen van het geloof niet zozeer zit in het bijbellezen, maar veel meer in het praten over van alles en nog wat. Alles kan een aanleiding zijn om over God te praten; een geschiedenisoverhoring over de christenvervolging, een vloek, een conflict, een ongeluk of sterfgeval. Ook het voorleven van het geloof en het delen van je eigen worsteling kan een enorme band geven tussen jou en je kind en hem of haar een stuk dichterbij brengen.
Daarmee wil ik niet zeggen dat het (voor)lezen uit de Bijbel geen belangrijke rol kan spelen, maar het is niet het enige. Ook het praten naar aanleiding van tv-programma’s kan een manier zijn om samen bezig te zijn met het geloof. Dat hoeft niet officieel, maar kan eigenlijk heel vaak tussen neus en lippen door.”

KiWi

Diverse kerkelijke gemeenten hebben gespreksgroepjes voor moeders, waar je terecht kunt met jouw vragen over dit onderwerp. Informeer er eens naar.
In Dronten is onlangs een uniek project van start gegaan onder de naam KiWi. Deze KinderWinkel wil ouders ondersteuning bieden bij de opvoeding vanuit het perspectief van het geloof. Ouders kunnen er materiaal lenen die te gebruiken zijn voor opvoeders en kinderen.

Wie is wie?

Nelly (38), moeder van vijf kinderen tussen de 3 en 13 jaar
Femke (42), moeder van twee kinderen van 5 en 11 jaar
Harriëtte (30), moeder van drie kinderen tussen de 1 en 8 jaar
Henriët (36), moeder van twee kinderen van 9 en 12 jaar
Anja (43), moeder van vier kinderen tussen de 9 en 14 jaar

Fina van de Pol-Drent is een van de twee pedagogen uit het televisieprogramma Schatjes. Schatjes gaat volgende week weer van start. Over drie weken start in Visie een serie over opvoeding. ‘

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Een tuin vol twijfelende tieners

Een tuin vol twijfelende tieners

Veel jongeren draaien lekker mee in kerk, club, catechese of jeugdvereniging. Maar een groot deel haakt af en vindt geen alternatieven. Juist deze...

Waarom leraren worstelen met de Bijbel in de klas

Waarom leraren worstelen met de Bijbel in de klas

En waarom Eppo Bruins (ChristenUnie) dat heel logisch vindt

Sjoerd Wielenga

Waarom vinden kinderen de kerk niet leuk?

Waarom vinden kinderen de kerk niet leuk?

Stichting Chris: Kerken te druk met methodes en organisatie