Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Verlegen? Zo kom je ervanaf!

in Geloven

Tijdens de pauze sta je tussen je groep vrienden die de nieuwste films en de nieuwste rages bespreken. "Zeg, wat vind jij er nou van?“ vragen ze je opeens. Je voelt jezelf warm worden en je gezicht wordt zo rood als een boei. Als je eindelijk wat wilt zeggen, komt er niet veel meer dan wat gestotter uit je mond. Daar sta je dan.

Binnenkomen in een volle kamer tijdens een verjaardagsfeestje, mensen die lachen als je voorbijloopt, voor een kassa in de rij staan. Allemaal situaties waar je het liefst gillend voor wegloopt. Als je tenminste last hebt van verlegenheid. Hoe kom je aan verlegenheid en hoe kom je eraf?

Verandering
Verlegenheid is de angst om iets te zeggen of te doen in het bijzijn van anderen, omdat je bang bent dat de ander je belachelijk maakt of vindt. Die verlegenheid kan in je tienerjaren een stuk heftiger worden, omdat je dan met heel veel veranderingen te maken krijgt. Verandering van je lichaam, van je omgang met je vrienden en je ouders. Matige schoolprestaties kunnen je zelfvertrouwen verminderen, waardoor verlegenheid kan ontstaan. Je veranderende lichaam kan je verwarren en onzeker maken. Sommige tieners schamen zich voor zichzelf. Soms komt dat ook door jeugdpuistjes of andere vervelende uiterlijke dingen. De verlegenheid kan zich op verschillende manieren uiten. Sommige jongeren willen zo min mogelijk opvallen. Ze dragen sobere kleding, zeggen weinig in de klas en op feestjes komen ze niet of ze zitten stil in een hoekje. Anderen proberen hun verlegenheid het hoofd te bieden door zich juist opvallend te gaan kleden en gedragen.
In ieder geval is duidelijk dat verlegen mensen overgevoelig zijn voor de mening van anderen en blikken, uitspraken en handelingen van anderen uitleggen als negatief voor zichzelf zonder dat de ander dat zo bedoelt. Ze denken continu dat ze zichzelf voor schut zetten. Gevolgen hiervan zijn blozen, trillen, hartkloppingen, duizelingen, zweetaanvallen, stotteren en geen woord meer uit weten te brengen.

Schakel
Het is niet precies duidelijk hoe verlegenheid ontstaat. Het lijkt een wisselwerking of samenwerking te zijn tussen verschillende dingen. Ten eerste speelt mee of je een extrovert of introvert persoon bent. Verder speelt mee hoe je opgevoed bent, of je problemen in je kindertijd gehad hebt, maar ook veel pesterijen op school kunnen verlegenheid in de hand werken.
Volgens Daniël Everaarts, jeugdwerker bij Stichting Chris, is verlegenheid "vaak onderdeel van een schakel, een vicieuze cirkel.“ Volgens hem komt het niet vaak voor dat er jongeren bellen over verlegenheid. Meestal speelt het wel mee bij jongeren die gepest worden of eenzaam zijn. Maar het verband wordt niet vaak geuit.

Pesten
Daniël wijst erop dat verlegenheid geen slechte eigenschap is. "Verlegenheid is een karaktereigenschap, waarvan de oorzaak in de genen ligt. Het is soms lastig of vervelend om verlegen te zijn, maar het is zeker geen slechte karaktereigenschap. Alleen als het ontaardt, heeft het slechte gevolgen. Je mist dan daardoor sociale contacten en je krijgt er emotionele en psychische problemen door.“ Een grote oorzaak van verlegenheid is pesten. Om dit tegen te gaan, voert stichting Chris speciale ‘pestprojecten’ uit op middelbare scholen. "We leggen dan duidelijk het verschil uit tussen pesten en plagen. Veel tieners weten erg moeilijk de grens daartussen te trekken. Een middel dat de laatste tijd vaak gebruikt wordt tegen pesten, is dat de gepeste, zodra het pesten begint, ‘stop’ roept. Vrijwel altijd horen andere mensen in de buurt dat en dat zorgt er vaak voor dat de pesters stoppen met pesten.“

Opblazen
Een andere oorzaak van verlegenheid is angst. "Je ziet vaak dat dat een gevolg van pesten is. En je ziet dat verlegenheid en eenzaamheid bijna altijd met angst te maken hebben. We vragen jongeren die met dit soort problemen komen: ‘Wat is je grootste angst?’ En vervolgens blijkt bijna altijd dat ze dingen opblazen. Ze beelden zich vaak in dat er dingen gebeuren die slechts één op de miljoen keer gebeuren. En ze bedenken dingen die er niet zijn.“ Een oplossing voor eenzaamheid kan dan ook zijn dat je je afvraagt of de angst die je hebt wel een realistische angst is.

5 tips bij verlegenheid
1. Leg het in gebed aan de Here God voor.
2. Zoek naar dingen die je goed kunt en haal daar bevestiging uit.
3. Denk niet negatief over jezelf.
4. Probeer een andere manier van denken aan te leren. Neem niet steeds aan dat mensen je dom vinden of dat ze om jou lachen of over jou praten op straat of op school.
5. Ga stapje voor stapje dingen doen die je vroeger niet durfde. Je zult merken dat je je vaak voor niets zorgen maakt!

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons