Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

ICF Rotterdam roept kerken op: wees grenzeloos

in Geloven

Rotterdam-Zuid. De zon schijnt op de portiekflats. Vandaag sleept Pim Fortuyn zijn zeventien zetels voor Leefbaar Rotterdam in de wacht. Veel stemmen komen uit dit multiculturele stadsdeel. Middenin deze buurt woont Theo Visser, voorganger van de International Christian Fellowship (ICF), een gemeente die merendeels uit allochtonen bestaat. Het bewijs dat de multiculturele samenleving toch werkt?

Over je eigen grenzen kijken, je oogkleppen afdoen, je geloof laten testen door mensen om je heen. Dat is wat Theo Visser aanspreekt in het contact met buitenlanders. Via een vroegere studiegenoot raakte hij betrokken bij het werk van Stichting Gave. De organisatie brengt buitenlanders in Nederland in aanraking met het Evangelie. Theo hielp hen onder meer om ingang te vinden in Nederlandse kerken. Dat bleek nog niet altijd gemakkelijk: de cultuurkloof was vaak te groot. Maar Theo gelooft dat het kan en kwam daarom twee jaar geleden naar Rotterdam. Hij stond daar aan de start van de ICF: een laagdrempelige gemeente met wijd open deuren naar de multiculturele stad. In het slot van de serie Geloof over grenzen geeft Theo zijn ervaringen. Een appèl aan de kerk om grenzeloos te zijn.

„Christenen komen ze iedere dag tegen, zeker in de grote steden. In de metro, de bus, de tram. Ik ben ervan overtuigd dat als je je ogen open hebt en als Jezus in je woont, Hij je ontferming geeft. Niet alleen voor Nederlanders, maar ook voor allochtonen, die vaak aan de zelfkant van de maatschappij staan. Laten we als Nederlandse christenen niet bang zijn en stil blijven houden bij onze eigen grenzen. Of je het nu leuk vindt of niet, de multiculturele samenleving is een gegeven in Nederland. Het is een vorm van wereldgelijkvormigheid om daar negatief over te doen. Je kunt het beter accepteren en zien dat het juist buitengewone kansen en perspectieven biedt om het Evangelie te brengen.“

Etnische kerk
De ICF in Rotterdam is met zijn internationale karakter een van de weinige christelijke gemeenschappen die daadwerkelijk multicultureel is. Het kost veel kerken grote moeite om handen en voeten te geven aan de opvang van allochtonen. Theo krijgt nogal eens de vraag of het eigenlijk wel mogelijk is om echt internationaal kerk te zijn. Kunnen buitenlanders niet beter hun toevlucht zoeken tot kerken van hun eigen etniciteit? Daar hebben ze tenminste ruimte om het geloof op hun manier te beleven...
„Het is de makkelijkste weg om je op te sluiten in etnische kerken. Maar de ICF is voor mij het levende bewijs dat een internationale kerk wel degelijk kan bestaan. Sterker nog: ik geloof ook dat het onze bijbelse roeping is om onze kerken te openen voor buitenlanders. Als we belijden dat we één in Christus zijn, waarom zouden we daar niet praktisch gestalte aan geven door samen een gemeente te vormen? De ICF is allerminst de ideale kerk. Het gaat niet om ons, maar om Jezus. Vanuit dat besef wil ik kerken en christenen uitdagen om hun geloof op een grote God te stellen en de deuren van hart en kerk wijd open te gooien voor de schreeuwende nood om ons heen.“

De Rotterdamse voorganger zal de eerste zijn om toe te geven dat het niet eenvoudig is om vorm te geven aan een internationale kerk. Het is hard werken en het confronteert je keihard met je eigen cultuur. „Mensen in Nederland zijn, veel meer dan ze zelf beseffen, beïnvloed door individualisme. Ze vinden het heel moeilijk om hun leven te delen met mensen die totaal anders zijn. Maar als je als christen open wilt staan voor buitenlanders, moet je bereid zijn je voordeur wijd open te zetten. Dat hoort onlosmakelijk bij elkaar. En daar komt bij dat je voor allerlei uitdagingen en spanningen komt te staan die meer dan het gemiddelde van een gemeente vragen. Daarvoor moet je een church-family vormen van mensen die om elkaar heen staan.“

Spanningen
De church-family van de ICF Rotterdam telt tweehonderd bezoekers, waarvan tweederde uit het buitenland komt. West-Europeanen, Afrikanen, Aziaten, Arabische mensen. Ex-moslims, ex-hindoes, ex-boeddhisten. Dertig verschillende nationaliteiten en even zovele verschillen in cultuur. Erg boeiend, maar ook spannend. „Een van de dingen die je moet voorkomen, is dat je de ene groep het idee geeft dat je ze achterstelt bij de andere. Afrikanen hebben bijvoorbeeld snel het idee dat Nederlanders op hen neerkijken. Dat heeft ook te maken met het koloniale verleden. Ik ontmoette pas een Afrikaan die tegen me zei: ‘Onze groot-grootouders zijn vroeger jullie slaven geweest. Nu doen wij in jullie fabrieken het vuile werk. Kun je je voorstellen hoe dat voelt?’ Het is belangrijk dat je als kerk dergelijke zaken erkent. En dat je hun laat merken dat je ze waardeert en hen erbij wilt hebben, want in Christus is er geen verschil.“
Het vraagt geduld, nederigheid, acceptatievermogen. Theo vertelt het lachend: „Dat zijn juist de eigenschappen die Jezus ons wil leren. De eigenschappen die je nodig hebt om als verschillende culturen met elkaar om te gaan, zijn juist die zaken die de Geest van God in mensen uitwerkt. En als we het straks in de hemel met elkaar uit moeten houden, zou het ook fijn zijn als we dat op aarde alvast een beetje leren.“

Het vraagt wat, maar – oneerbiedig gezegd – levert het ook wat op? Theo vindt het enorm verrijkend, een ervaring die hij deelt met veel andere gemeenteleden: „Het heeft me doen zien dat wat God in de tijd van de Bijbel deed, Hij ook vandaag nog kan doen. Ik heb geleerd om mijn geloofsleven meer te integreren in mijn dagelijks leven. Ik heb ervaren hoe je een échte verjaardag kunt vieren, want dat gebeurt hier in de ICF onlosmakelijk met een stevige maaltijd! En ik heb ook geleerd om de geestelijke dimensies van het leven te zien. Het samenleven met andere culturen heeft me de beperktheid van het westerse verlichtingsdenken laten zien, dat je vertrouwen op God gemakkelijk ondermijnt.“

Gematigder vorm
De gemeenteleden van de ICF ontmoeten elkaar op zondag in een samenkomst die veel weg heeft van een gewone Nederlandse kerkdienst. Er is bewust gezocht naar een wat gematigde vorm. „Als je de Afrikanen hun gang laat gaan, ben je de mensen uit het Midden-Oosten kwijt. Alle culturen moeten bereid zijn om wat in te leveren. En het is en blijft Nederland, er komen dus ook elementen uit de rijke traditie van de Nederlandse kerk aan bod.“
In de thuiskringen is er meer ruimte voor de eigen cultuur. Sommige leden kiezen voor een gemengde thuiskring, anderen willen graag een kring met mensen van hun eigen nationaliteit: „Je moet natuurlijk niet proberen om er een grote eenheidsworst van te maken. Aan de ene kant zoek je naar iets gemeenschappelijks. Aan de andere kant vind ik het heel waardevol dat mensen in hun thuiskring ook in hun eigen taal liederen kunnen zingen, de Bijbel lezen en met elkaar praten.“

Juiste aanpak
Met zijn dertig nationaliteiten is de ICF net zo multicultureel als onze samenleving. In de meeste Nederlandse kerken ligt dat anders: het overgrote deel van de kerkbanken is gevuld met Nederlanders. Steeds meer kerken proberen iets te betekenen voor het groeiende aantal allochtonen, maar het is vaak zoeken naar de juiste aanpak. Wat kunnen ze doen, en wat moeten ze vooral niet doen? „Begin ermee om contact te leggen met asielzoekers, vluchtelingen, allochtonen in je woonplaats. Begin een gespreksgroep of een bijbelstudiegroep met deze mensen. Leer ze kennen en geef hun de kans om jou te leren kennen. Wees bereid om in je gemeente openheid te hebben voor deze mensen. Maar als je gevestigde gemeentestructuur daar niet op afgestemd is, ga dan niet allerlei wurggrepen uithalen om de gemeente zover te krijgen. In zo’n geval kun je naast de reguliere kerkdiensten een laagdrempelige bijeenkomst organiseren waar die buitenlander zich wel op zijn gemak voelt.“

Theo hoopt dat de ervaringen van de ICF voor andere kerken een stimulans kunnen zijn om de stap te wagen en de deur open te gooien: „Het is belangrijk dat christenen in Nederland beseffen dat christen-zijn betekent dat je uit je eigen veilige wereld stapt. Om het leven van Jezus – dat als een magneet op het verlorene afgaat – te leven. Dat betekent zeker dat je meer strijd hebt en dat het minder gemakkelijk gaat. Maar ik heb gemerkt dat juist onder die gezonde druk je geloofsleven kan groeien en bloeien. Jezus heeft je opnieuw geboren laten worden met een missie, en die kom je in dit werk helemaal tegen.“

Agnes Ho over ICF
Agnes Ho komt uit Hong Kong. Ze woont al geruime tijd in Rotterdam en ging tot voor kort naar een kerk met mensen van haar eigen nationaliteit. Een krap jaar geleden zag ze een poster van de ICF hangen. Ze besloot te gaan kijken en bleef.

„Rotterdam is een multiculturele, multinationale stad. Ik wil die verschillende culturen graag ontmoeten. De ICF is een goede plaats om deze mensen met al hun noden beter te leren kennen. We zijn zo verschillend, maar omdat we christen zijn, leven we vanuit dezelfde Geest. En we leren veel van de ervaringen uit andere culturen. Je helpt elkaar groeien in je geloof. Ik ervaar duidelijk Gods aanwezigheid in deze kerk.“

„(lachend:) Ik kan natuurlijk niet zeggen dat de ICF een perfecte gemeente is. Soms leveren de verschillen in cultuur wel problemen op. Sommige buitenlanders houden zich niet zo aan hun afspraken, terwijl de Nederlanders weer heel strikt zijn. In sommige culturen is men gewend om een mening scherp te verwoorden. Andere culturen ervaren dat soms als onvriendelijk, terwijl het niet zo bedoeld is.“

„Van geloofsgenoten uit andere culturen heb ik geleerd om relaxed te zijn. Ik heb ook geleerd om vrijgeviger te zijn. Afrikanen zijn bijvoorbeeld bereid om alles te delen, en dat zie ik echt als iets van de Geest. Nederlanders hebben op hun beurt als positieve kant dat ze erg ‘straight’ zijn en hard werken.“

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Meer over