Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

‘Het ND wil een onafhankelijke krant zijn’

in Nieuws

Wie aan het Nederlands Dagblad denkt, denkt direct aan de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt. Want daarmee was de krant altijd onlosmakelijk verbonden. Die band wordt de laatste jaren echter steeds losser. „We willen graag een onafhankelijke krant zijn,“ zegt hoofdredacteur P.A. Bergwerff, „en in alle vrijheid kunnen schrijven.“

Het Nederlands Dagblad (ND) speelde in 1944 een belangrijke rol in de kerkelijke strijd binnen de Gereformeerde Kerken. Die strijd leidde eind ‘44 tot de Vrijmaking, waarmee de krant – toen Reformatie Stemmen – verbonden was. In november 1945 werd het De Vrije Kerk onder redactionele leiding van ds. R.H. Bremmer. In die periode kwam de journalist Piet Jongeling in beeld. Hij werd in 1948 hoofdredacteur. Jongeling werd later ook fractievoorzitter van het GPV. Hij was hoofdredacteur tot zijn pensioen in 1974 en werd opgevolgd door zijn schoonzoon, drs. J.P. de Vries. Sinds 1993 staat Peter Bergwerff aan het hoofd van de redactie.

De naam Nederlands Dagblad kwam pas op 2 januari 1968 boven de krant te staan. De frequentie was toen al langzaam opgevoerd tot zes keer per week. De ondertitel Gereformeerd Gezinsblad werd gewijzigd in Gereformeerde ochtendkrant voor christelijk Nederland.

Het ND heeft de laatste tijd een ontwikkeling doorgemaakt die men twintig jaar geleden beslist niet voor mogelijk had gehouden. Van een strikt vrijgemaakte krant met vrijgemaakt personeel, werd het een Gereformeerde krant voor christelijk Nederland.

Peter Bergwerff, toen nog redacteur, vroeg in 1983 aan de gepensioneerde Jongeling of hij nog steeds vond dat redacteuren lid moesten zijn van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt. Voor Jongeling was dat een overbodige vraag, want dat stond voor hem als een paal boven water.

Veranderd
„Er is inderdaad heel wat veranderd,“ beaamt Bergwerff. „Het is ongeveer tien jaar geleden dat het besluit genomen is om de redactie te verbreden met collega’s uit andere kerken. Dat is in de statuten aangepast en we hebben nu een verwijzing naar Schrift en Belijdenis. Vroeger was er een binding met de kerk, nu is er een confessionele binding. Dat betekent dat sinds een jaar of tien het vrijgemaakte karakter van de redactie langzamerhand veranderd is. Eenderde van de journalisten is Hervormd, Christelijk Gereformeerd, Nederlands Gereformeerd en Gereformeerde Gemeenten.“

Bergwerff legt uit in welk segment van christelijk Nederland het ND zich beweegt: „We willen een christelijke krant zijn en ons in de visie op mens en wereld heel sterk laten inspireren door de reformatorische traditie. En met reformatorisch bedoel ik in de lijn van de kerk van de Reformatie van alle eeuwen.

De Here God verlost door Jezus Christus niet alleen mensen, maar Hij is ook bezig Zijn wereld te verlossen. De wereld is Gods Werkelijkheid. Dat proberen we te laten doorklinken. Daarnaast zijn we ook een serviceorgaan voor orthodox-christelijk Nederland.“

Het ND heeft min of meer een voortrekkersrol vervuld in het veranderingsproces binnen de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt. Dat leverde best wel spanningen op in de kerk en onder de lezers. Er ontstonden vleugels.

Bergwerff: „Vooral in behoudend vrijgemaakte kring vond men dit een ontwikkeling waar men de termen als ‘desastreus’ en ‘hellend vlak’ aan verbond. Ik kan me dat vanuit het oude vrijgemaakte standpunt wel indenken. Bij de kerk hoorde een eigen politieke partij (GPV), eigen scholen, een eigen krant en andere eigen organisaties. Wij waren de eerste organisatie die ‘open’ ging en sindsdien hebben de ontwikkelingen niet stil gestaan. De verzuiling is voorbij en ik vind dat geen verkeerde ontwikkeling.“

Zondag
Omdat er op zondag bij het ND niet gewerkt wordt, is de maandagkrant zaterdagavond laat al klaar. Dat betekent volgens Bergwerff echter niet dat je nieuwsvoorziening in zijn algemeenheid op zondag zou kunnen of mogen stopzetten. Waarom werkt het ND dan toch niet op zondag? Bergwerff: „Praktisch alle abonnees hebben radio en televisie als nieuwsbron, waardoor je als krant een meer complementair karakter hebt. En dan bedoel ik dat je verbanden probeert te leggen naar je doelgroep vanuit je bijbelse achtergrond. De noodzaak om een hoogst actuele maandagochtendkrant te maken, is dan niet zo groot. In die afweging kiezen wij ervoor de rustdag zo veel als mogelijk is rustdag te laten. Dus in principe werken we niet op zondag. Maar als er situaties zijn die vragen om een actuele krant op maandag, dan gaan we zondagavond open en kunnen we nog enkele pagina’s aanpassen. Dat is de afgelopen jaren een keer of vijf, zes gebeurd.“

Het abonneebestand is gegroeid naar 33.000. Wel zijn er vanwege de nieuwe koers wat mensen afgehaakt, maar dat was volgens Bergwerff per saldo niet echt merkbaar. „Vroeger hadden we bijna uitsluitend vrijgemaakte abonnees, de nieuwe aanwas komt vooral uit andere kerken.“

Over samenwerking met het Reformatorisch Dagblad (RD) denkt Bergwerff genuanceerd. „De intentie is er wel, de praktijk is vaak weerbarstiger. We zijn echt twee verschillende kranten. Dat zie je in de visie op mens en wereld. Wij onthouden ons van topsport en zondagssport, maar brengen wel zaterdagamateurvoetbal. Dat is bij het RD taboe. Datzelfde geldt voor radio en televisie, cultuur in het algemeen. En onze theologische visie op genade en verlossing. We overleggen met elkaar over wat we eventueel samen kunnen doen, bijvoorbeeld op het gebied van binnenland, economie, politiek. Maar ik zie de kranten niet fuseren. We werken wel samen op het gebied van advertentiewerving.“

Onafhankelijk
Hoofdredacteur Janse van het RD denkt dat het ND liever niet geassocieerd wil worden met het RD. Maar Bergwerff ontkent dat. „Het is wel zo dat we niet graag geassocieerd willen worden met bepaalde beelden die er rond de doelgroep van het RD bestaan. Maar we staan natuurlijk dichter bij de broeders en zusters van het RD dan bij welke andere krant ook. Aan de andere kant willen we ook niet bij jongeren overkomen als duf, dogmatisch of scholastisch gereformeerd. We zijn voortdurend op zoek hoe we op de beste wijze tot uitdrukking kunnen brengen wat we willen zijn, zonder dat we onze principes loslaten.“

De hoofdredacteur benadrukt dat het ND graag een onafhankelijke krant wil zijn ten opzichte van politiek, kerk, omroep, organisaties enzovoort. „We willen graag in alle vrijheid kunnen schrijven. Als we bij een christelijke organisatie, waarmee we ons in veel opzichten verbonden voelen, ontwikkelingen zien waarvan we denken dat het nodig is om er bijbels gezien de vinger bij te leggen, dan zullen we dat zeker doen.“

Ar Sikking

In een serie van drie artikelen wordt een portret gemaakt van de dagbladen die in christelijk Nederland het meest gelezen worden: het Reformatorisch Dagblad, Trouw en het Nederlands Dagblad. Deze week deel 3, een gesprek met Peter Bergwerff, hoofdredacteur van het Nederlands Dagblad.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Luther spijkerde nooit stellingen aan een kerkdeur

Luther spijkerde nooit stellingen aan een kerkdeur

Nieuwe biografie ontkracht mythes rond kerkhervormer (recensie)

Gert-Jan Schaap

Hillsong tv-zender gaat live

Hillsong tv-zender gaat live

24/7 worshipmuziek, preken en conferenties kijken

Gemeentes blij met collectefunctie app Protestant

Gemeentes blij met collectefunctie app Protestant

De app Protestant is vernieuwd: doneren aan projecten van de plaatselijke kerk is nu ook mogelijk via de smartphone. Via de app vragen gemeenten een...