Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

'Er is haast geboden bij het bieden van ontwikkelingshulp'

in Geloven

Ontwikkelingshulp is bepaald geen statisch gebeuren. Dean Hirsch, internationaal directeur van de wereldwijde ontwikkelingsorganisatie World Vision, benadrukt dat veel zaken goed gaan, maar dat er ook lessen geleerd worden. Evangelisatie is volgens hem een belangrijk middel om wezenlijke obstakels naar ontwikkeling te ondermijnen.

Landen helpen om zelf het land op te kunnen bouwen, is de laatste jaren het goed verkopende ideaal van vrijwel elke professionele ontwikkelingsorganisatie. Er is geen westerse ontwikkelingswerker meer die nog met zijn handen in de blubber voordoet hoe je aardappelen moet poten en water uit een put moet halen. Ontwikkelingswerk speelt zich op een steeds hoger niveau af.

Bedreigingen
Dean Hirsch tekent aan dat ook de tegenwoordige duurzame projecten bedreigd worden. Hirsch’ organisatie had in Angola verschillende projecten opgezet die door de hernieuwde strijd weer werden vernietigd. Echter ook andere misrekeningen doen zich voor, bijvoorbeeld op het gebied van de tijd. Een westerse ontwikkelingsmanager kan zich niet overal in Afrika als doel stellen binnen twee weken twee bronnen te realiseren. Technisch is dat haalbaar, maar niet zelden houdt men geen rekening met ‘Afrikaanse factoren’. Hirsch: „Het begrip ‘tijd’ heeft in Afrika een totaal andere betekenis dan bij ons. Vaak heeft Afrika het wat dat betreft bij het rechte eind, want daardoor bestaan daar goede relaties. Soms is het echter een handicap. Hoe urgent zo’n bron ook mag zijn, het bestaat niet dat bij wijze van spreken om acht uur het idee geboren wordt en om vijf over acht de eerste spade in de grond gaat.”

Maar het is bijna te laat voor Afrika.
„Op veel plaatsen in Afrika moeten we ons gaan haasten. Gebrek aan voedsel en water en oorlogen zetten door.”

En zijn Afrikanen in die gevallen gehandicapt door hun andere - korte termijn - besef van tijd?
„In elk geval zijn ze een belemmering voor zichzelf als ze toestaan dat oorlogen doorgaan, als ze stammenstrijd in stand houden en niet in actie komen tegen corruptie.”

Ploegen
Hoewel het een vast onderdeel is van ontwikkelingswerk loopt World Vision uiteraard niet alleen tegen tegenslag aan. De organisatie werkte bijvoorbeeld in Mozambique in de regio van de Tete’s om daar opnieuw de landbouw te vestigen. De Nederlandse regering voorzag in 8 miljoen euro. Voorwaarde voor de plaatselijke leiders was dat zij zouden stoppen met hun gevechten. Hisrsch: „Dit programma was zeer succesvol en geweren werden als het ware tot ploegen omgesmeed.”

Maar is dit het verhaal dat Hirsch overal houdt, omdat het project zo goed gelukt is? Nee, daar is het verhaal van Zuid-Soedan, waar hij in eigen persoon naar de aanvoerders van de oorlog daar ging. Hij benaderde ze persoonlijk: ‘Kijk nu eens naar wat er met die vrouwen en kinderen gebeurt als je oorlog voert. Waarom zet je je energie niet in om te overleven en waarom maak je geen gebruik van de hulp van ontwikkelingsorganisaties zodat je kinderen naar school kunnen’. Hirsch: „Vaak echter zijn persoonlijke belangen als geld en olie een obstakel naar vrede.”

Einddoel
Zoals verschillende andere grote ontwikkelingsorganisaties werkt ook World Vision vanuit bijbelse principes, waarvan naastenliefde wel de voornaamste is. Maar wat is het einddoel van christelijke ontwikkelingshulp?
„Het opzetten van een duurzame samenleving, zodat kinderen bijvoorbeeld Gods liefde kunnen ervaren, naar school kunnen en kind kunnen zijn. Honger, oorlog en slecht drinkwater horen daar niet bij.” Volgens Hirsch is evangelisatie, hoop, in zichzelf, bevorderend voor een samenleving. „Je ziet dat alcoholisme en mishandeling afnemen. Het benadrukken van morele waarden en eerlijkheid doet corruptie verminderen.”

Wellicht zonder Gods liefde te ervaren, krijgen arme kinderen ook door het werk van seculiere organisaties als Novib of Unicef dezelfde voorzieningen. Volgens Hirsch is het extra van christelijk ontwikkelingswerk dat zij met kerken samenwerken. "De kerk in Afrika is zeer invloedrijk en ingebed in het Afrikaanse leven. Zelfs programma’s van seculiere organisaties lopen vaak via de kerk, omdat je daar de mensen bij elkaar hebt. Zo komt het voor dat zondags, voor de dienst begint, iemand landbouwlessen geeft in de kerk.”

De grootste bedreiging voor structurele verbetering van samenlevingen en ontwikkelingswerk zijn volgens Hirsch de opmars van ‘kleine’ geweren en de daaruit voortkomende gevechten en oorlogen. Er zijn echter ook actuele hoopgevende signalen. In Oeganda daalt het aidspercentage door samenwerking tussen ontwikkelingsorganisaties en de regering. Soms is de oplossing zo eenvoudig: „Verbetering van de landbouw is meestal het belangrijkste middel om een economie van een land te verbeteren, waardoor ook weer minder vrouwen geld moeten bijverdienen in bijvoorbeeld de prostitutie.“

Ontwikkelingswerk kan echter zelf ook verkeerde ontwikkelingen in gang zetten. Vroeger deden de organisaties het ontwikkelingswerk allemaal zelf. Men sloeg een pomp en vertrok, zonder instructies te geven hoe men de pomp kon repareren als deze defect was. Hirsch: „Ze wilden dat dingen sneller ontwikkelden. Het westerse ontwikkelingswerk heeft geleerd dat landen hun eigen ontwikkelingswerk moeten doen, dan zijn ze er ook zuiniger op.”

11 september
Een belangrijke les heeft het ontwikkelingswerk moeten leren van het terrorisme van 11 september. „Die aanslagen laten zien dat ontwikkelingsorganisaties een rol kunnen spelen tussen verschillende geloofsgroepen. Ze zijn er niet om spanning te creëren en elkaar mis te verstaan. Door dialoog en discussie kom je erachter hoe je een gemeenschap het best dient. We moeten niet de fout maken om het pure terrorisme van 11 september ‘religie’ te noemen. Wel moeten we er lessen uit leren.”

Onderstreept 11 september het belang van ontwikkelingswerk?
„Vergeet die gekke Bin Laden, maar de aanslagen zetten wel de kloof tussen arm en rijk in de schijnwerpers. Zolang er armoede is, zal iedereen uit die landen zijn best doen om in het rijke Westen terecht te komen. De helft van de wereldbevolking heeft geen elektriciteit, geen koeling voor medicijnen, moet bomen kappen om te kunnen koken, waardoor ontbossing hand over hand toeneemt. Daardoor krijg je een vicieuze cirkel van armoede. Die cirkel kan ontwikkelingshulp doorbreken.”

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons