Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Charismatisch katholieken in opkomst

in Nieuws

"Ik ben blij dat we niet uit de katholieke kerk gestapt zijn". Harm Ruiter, staflid van de Katholieke Charismatische Vernieuwing (KCV) en lid van de ledenraad van de EO, heeft hart voor zijn kerk. Ruiter denkt dat de KCV en soortgelijke groepen de hoop van de Rooms-Katholieke Kerk zijn. De paus denkt daar ook zo over. Ruiter: "Ik verwacht volle netten, ook in Nederland.“

Goedlachs geeft Ruiter een rondleiding door het oude Helmondse klooster waar de KCV en de bijbehorende school gehuisvest zijn. Het blad Opwekking ligt boven de katholieke bladen en de beeltenis van Maria pronkt alleen in een nog niet gerestaureerd gedeelte van het gebouw. "We moeten de durf hebben het net aan de andere kant uit te gooien. Ik zie in veel parochies en bisdommen tekenen van hoop. Bijeenkomsten, jongerenwerk en vernieuwing door Gods soevereine werk door de Geest. Die is de katholieke kerk aan het wakker schudden. Nu nog bescheiden, maar ik verwacht dat het zaad in de aarde sterft en krachtig opgroeit."

De KCV is één van de nieuwe lekenbewegingen in de katholieke kerk. Ze spreken zelfs van Pinkstervernieuwing. Er is met name een openheid voor de bijzondere gaven van de Heilige Geest, zoals die ook in het begin van de kerk duidelijk aanwezig waren.
In de katholieke kerk van West-Europa lijkt iets gaande. Vooral jongeren zijn zich meer bewust van hun christen-zijn. Uit allerlei parochies trekt men naar Wereldjongerendagen, katholieke jongerenweekenden, kampen en festivals. Tiener- en jongerengroepen schieten als paddestoelen uit de grond. Na decennia van vrijzinnigheid en leegloop lijkt het nu de beurt aan verschillende nieuwe bewegingen om het katholieke instituut te verlevendigen. In Wenen vindt eind mei bijvoorbeeld een evangelisatiecongres plaats. Tientallen katholieke groepen komen er bij elkaar met volgens Ruiter het eenvoudige doel begeisterd te raken om "zowel katholieken als onkerkelijken te wijzen op de noodzaak van ‘een persoonlijke relatie met Jezus Christus’. We maken daarbij gebruik van de Alphacursus."

Statisch
De Alphacursus? Hoe krijgen katholieken het voor elkaar hun geloof zo enthousiast te beleven in een officieel statisch instituut als de Rooms-Katholieke Kerk? En dan nog evangeliseren ook? Ruiter: "Tot mijn spijt moet ik bekennen dat we als katholieken niet zoveel aan evangelisatie (het verkondigen van Gods Woord gedaan) hebben. Bij katholieken is evangelisatie een breed begrip. Het slaat enerzijds op verkondiging, maar anderzijds ook op de betrokkenheid van christenen in de hele maatschappij, zoals in diaconaat en op scholen. Geloof is vaak een cultuur, de persoonlijke relatie met Christus ontbrak. Daarom is de katholieke kerk de afgelopen decennia op veel plaatsen als een kaartenhuis in elkaar gezakt. In recente documenten van de kerk komt evangelisatie van de kern, Jezus Christus, weer duidelijk naar voren."

De Ruiter onderscheidt binnen de katholieke kerk twee richtingen: de grote institutionele kerk en de charismatische richting die niet in een hiërarchische lijn past. "Zij ontstond elke keer door spontane werkingen van de Heilige Geest. Los van de kerk, maar wel ten dienste van. Beide zijn nodig. De charismatische kant van de kerk brengt nieuw leven in de institutionele kant."

Genade
De KCV leert volgens Ruiter veel van protestanten. De polarisatie tussen protestanten en katholieken neemt volgens Ruiter aan beide kanten af. "Steeds vaker hoor je van conservatieve protestanten en katholieken dat datgene wat bindt groter is dan dat wat scheidt. Zeker als binnen de eigen kerk steeds meer het liberalisme opkomt. Met name over de persoon van Christus zijn geen meningsverschillen meer. Onder katholieken is dat sowieso geen thema: Alleen door genade kun je zalig worden, goede werken zijn daar vrucht van. Katholieken moet je wel wakker schudden op het punt dat zij een persoonlijke relatie met Christus nodig hebben. Men moet beseffen dat een katholiek niet alleen ‘goed katholiek’ moet leven, maar dat een goed katholiek een persoonlijke relatie met Christus heeft. Het gaat om een persoon en niet om een leerstelling of moraal. Dat benadrukken, is een specifiek doel van de charismatische vernieuwing. Het beeld dat katholieken zouden denken dat ze door hun goede werken de hemel verdienen, kom je alleen nog onder protestanten tegen."

Binnen het protestantisme vormen charismatische christenen meestal een nieuwe groep buiten de kerk. Zo ver is het met de Helmondse KCV’ers niet gekomen. "We gaan zondag gewoon naar de institutionele parochie. Natuurlijk is het wel gebeurd dat charismatische leden de kerk verlieten, of zich demonstratief opstelden in de kerk. Het valt over het algemeen echter niet in goede aarde als je jouw mening als dè goede presenteert, hoewel dat wel begrijpelijk is als je net tot geloof gekomen bent."

"De nieuwe bewegingen willen een derde weg zijn, als alternatief voor polarisatie. Niet progressief en niet conservatief. We zijn conservatief in de zin dat de eeuwenoude boodschap niet verandert. We zijn progressief omdat we veel uitingsvormen voorstaan, met bijvoorbeeld lofprijzing, inhoudelijk grotendeels uit het protestantisme afkomstig."

"Ik denk dat charismatische bewegingen als de onze een zegen zijn voor de kerk in Nederland als ze erin blijven, zodat God mede door ons Zijn vernieuwende werk kan doen."

‘Gelukkig zijn we geen protestant geworden?’
"Ja. Maar ‘gelukkig’ klinkt vervelend, want ik wil niet pretenderen het beter te weten. Ik denk dat we onze roeping gemist hadden als we uit de kerk gegaan waren, dus ik ben blij dat we er in gebleven zijn. De katholieke kerk zie ik als een kostbaar instituut, een middel om als beweging in balans te blijven. In het verleden hebben we gezien dat groepen als de onze gemakkelijk een sekte kunnen worden, of eenzijdig."

Paus
Onlangs maakte Ruiter twee diensten met de paus mee: „Dat was zo christocentrisch, ik werd helemaal enthousiast van. Echt heel erg evangelisch en duidelijk, ondanks dat niet iedere toehoorder op zo’n boodschap zit te wachten.“

Maar jammer dat de paus paus is, denken misschien ook de charismatische katholieken...
"Ik kan me voorstellen dat sommigen moeite hebben met de paus, vaak terugkijkend naar de geschiedenis. Heus niet alles wat de paus zegt, is onfeilbaar. Alleen als de paus overleg heeft gehad met de kardinalen kan hij een onfeilbare uitspraak doen. Dan gaat het om geloofswaarheden. We belijden dat Christus aan Zijn kerk de mogelijkheid gegeven heeft om uitspraken te doen waarvan ze zegt dat ze waarheid zijn. Dat gebeurt misschien vier keer in een eeuw. Dat Christus God en mens is, is bijvoorbeeld een onfeilbare uitspraak. Ja, dat zegt de Bijbel ook, maar velen leggen het anders uit. Daarom denken we dat de kerk kan onderscheiden wat de Schrift zegt. Op basis daarvan wordt een bijbeluitleg gedaan en alleen op fundamentele punten volgt een onfeilbare uitspraak."

Ervaren de charismatisch vernieuwden het dictaat van het Vaticaan niet als belemmering van Gods Geest?
"Ik zeker niet en ik denk dat die twee ook samen kunnen gaan. Gods Geest is niet tegengesteld aan structuur. Ook als God schept, is er structuur, kijk maar naar de aarde. Als ik de leer van de kerk lees, kan ik ook heel enthousiast worden. Het is zo goed geformuleerd. Ik denk dat veel protestanten zich er goed in zouden kunnen vinden. Wat mij soms treurig maakt, is dat de realiteit van veel parochies er heel anders uit ziet. Er wordt nog steeds weinig in de Bijbel gelezen. Veel bisschoppen benadrukken dat we wat de praktijk betreft veel van de protestanten zouden kunnen leren. Dat we de Schrift meer open moeten doen, bijvoorbeeld. Niet voor niets hebben ze in het bisdom Roermond dit jaar het Jaar van de Bijbel genoemd. Voor veel katholieken is het gewoon een gesloten boek. En ook jongeren zijn het bijbellezen niet gewend. Dat is een sterk protestantse traditie. Er is ook nauwelijks katholiek bijbelstudiemateriaal voorhanden. Wat dat betreft, ben ik jaloers op de protestanten."

Bidden de vernieuwden ook nog tot Maria en de heiligen?
"Ja.“ Op de vraag hoe dat vanuit de Schrift te beargumenteren is, keert Ruiter zich tot zijn boekenkast. Helaas staat daar de Catechismus van de Rooms-Katholieke Kerk niet in. Hij geeft wel een eigen antwoord: „Op aarde vragen we voorbede bij de strijdende kerk, in de hemel bij de triomferende kerk. Natuurlijk kun je gelijk tot Christus bidden, maar het helpt als iemand mee bidt. Maar het is dus vragen om voorbede, geen aanbidding."

Marije van der Knaap (22) volgt in Helmond de opleiding om mee te kunnen doen aan het Mission Team. Ze woont intern. Het doel van dit team is: Jongeren te trainen, zodat ze hun plaats kunnen innemen in kerk en maatschappij en jonge christenen kunnen helpen om visie te ontwikkelen en te ontdekken wat God met hun leven wil. Het Mission Team werkt samen met Jeugd met een Opdracht. Zending is Marije op haar buik geschreven: "Ik wil de zending in en wel naar de plaats waar God me leidt." In 2000 kwam Marije tot geloof, nota bene door middel van een protestantse groep. "Toen wilde ik eigenlijk ook protestants worden, maar ik dacht: Waarom heb ik dan twintig jaar in mijn kerk gezeten? We prijzen toch dezelfde God? Mijn pastoor heeft me geadviseerd naar Helmond te gaan. Ik denk dat de Katholieke Kerk me nodig heeft."

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons