Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Opvoeden in geloof

in Geloven

Als ouders zie je graag dat je kinderen gelovig opgroeien. Maar hoe doe je dat in een maatschappij als de onze? Hoe ben je als ouders een voorbeeld voor je kind en hoe maak je het Evangelie ‘grijpbaar’ voor hen?

Jim Weidmann, woonachtig in Amerika, is een van de drie oprichters van Family Builders, een concept dat is ontstaan in de Verenigde Staten en uitgaat van geloofsopvoeding binnen de bedding van het gezin. Family Builders traint ouders om het geloof over te brengen op hun kinderen en wil ouders daarbij praktische handvatten geven.
Weidmann spreekt in dit verband over een geestelijke erfenis: wat heb ik van mijn ouders geleerd en wat laat ik mijn kinderen na? Hij wijst daarbij op Amerikaanse statistieken die aangeven dat 97% van de ouders hun kinderen dezelfde opvoeding geeft als die zijzelf hebben genoten. „Dus wat gebeurt er dan als je een slechte erfenis hebt meegekregen? De vraag stellen, is hem beantwoorden. Want hoe kun je je kind iets geven wat je zelf niet hebt ontvangen?“

Aroma
Family Builders onderscheidt vier domeinen die belangrijk zijn bij geloofsopvoeding. De eerste is de gezinsgeur. Jim Weidmann: „Ieder gezin draagt een bepaalde geur, of sfeer uit. Als je in huis een zogenaamde rustplaats voor de ziel kunt creëren, kun je waarden aan je kinderen laten zien. Bied hun in deze roerige tijd een plaats van rust en veiligheid, waar ze bemoedigd en bevestigd worden in wie ze zijn. We noemen het ook wel de AROMA van een gezin: Affectie (genegenheid), Respect, Orde, Meeleven en Aanmoediging.“

Het tweede domein is dat van de familietradities. „Tradities zijn dingen die van generatie op generatie doorgegeven worden. Ze bepalen eigenlijk de identiteit van het gezin. Je moet zoeken naar mogelijkheden om geestelijke tradities in te stellen die het geloof op de volgende generatie over kunnen brengen.“

Het derde domein is het familiekompas: het meegeven van een moreel houvast. „Veel mensen weten niet wat ze geloven en waarom,“ stelt Weidmann. „Mensen weten niet waarom ze leven en waarom ze sterven. Family Builders moedigt ouders aan hun kinderen een moreel houvast mee te geven, iets waaraan ze zich kunnen spiegelen om normaal en gezond te leven in houding, handel en geloof. Je kunt van je kind niet verwachten dat het de juiste keuzes maakt, als je het nooit geleerd hebt wat goed en kwaad is.“
Het laatste domein is dat van de familiemomenten. „Creëer momenten waarop je je kind aandacht kunt geven en het geloof over kunt dragen. Wat je op formele momenten mee kunt geven, daar kun je in het dagelijks leven op teruggrijpen.“

Gezinsavonden
Dit laatste domein wordt ook wel de familynight genoemd. Gezinsavonden waarop je samen met je kind stille tijd beleeft, maar dan op een voor kinderen aantrekkelijke manier. Niet zomaar een stuk uit de Bijbel lezen, maar voorbeelden erbij halen, kinderen zelf dingen laten beleven die in de Bijbel staan, samen bidden. Weidmann geeft een voorbeeld vanuit zijn eigen gezin: „Samen met een bevriend echtpaar hadden mijn vrouw en ik het erover dat kinderen zo vaak roepen dat iets niet eerlijk is. Ik bedacht daarop de invulling voor een familynight. Ik nodigde het gezin uit voor een avond bij ons thuis. Zij hadden ook vier kinderen, dus we verdeelden hen in drie groepen, van oud naar jong. De oudsten gingen met ons mee naar de woonkamer en ik zei tegen hen: „Ik draai straks een praiselied en jullie moeten gedurende dat lied je handen in de lucht houden. Vier minuten en negentien seconden lang. Daarna krijgen jullie twee muntstukken. Ze gingen akkoord en ik haalde de volgende groep naar binnen. Ik vertelde hun hetzelfde, maar zij hoefden maar drie minuten hun handen in de lucht te houden. Zij zouden drie muntstukken krijgen. Ook zij gingen akkoord. Tot slot riep ik de derde groep, de jongsten. Zij hoefden het kortst hun handen in de lucht te houden en zouden vijf muntstukken krijgen. Ook zij gingen akkoord en we startten de cd. Na het lied liet ik eerst de laatste groep komen en gaf hun wat ik had beloofd. Vervolgens gaf ik ook de eerste groep wat we hadden afgesproken. Maar zij riepen: ‘Het is niet eerlijk!’

Dus ik zei: ‘Hoe kun je nu zeggen dat het niet eerlijk is? Ben ik mijn belofte niet nagekomen? Jullie gingen akkoord. Dus wat is het probleem?’ ‘Zij krijgen meer’, was het antwoord. ‘Het is niet gelijk verdeeld’. Dat was het eerste wat ze die avond konden leren. ‘Vergelijk jezelf niet met anderen’. Het is niet eerlijk om te vergelijken. Dus zo kun je hun een bijbels principe leren. En je hoeft echt niet altijd zulke dingen te ondernemen. Maak maar eens leuke, eenvoudige en snelle lessen waarbij je er zeker van bent dat ze iets van het Evangelie meekrijgen en je hun een kompas meegeeft. En dan willen kinderen er meer van en vragen ze wanneer het weer familynight is.“

Goed voorbeeld
In de geloofsopvoeding is het van groot belang om als ouders een voorbeeld voor de kinderen te zijn. Weidmann weet dat uit ervaring. "Ik heb vier tieners. En tieners hebben de gave om jouw zwakheden te ontdekken. Ze weten het precies wanneer je iets zegt, maar iets anders doet. Ze ontdekken je aan je eigen hypocrisie. Als je hun vertelt dat ze niet mogen stelen, maar je laat hen wel een klusje voor je opknappen dat niet zo zuiver is, dan geef je geen juist voorbeeld. Of sjoemelen met de belasting bijvoorbeeld. ‘Ach, niet zo erg’, zeggen we dan. Maar dat voorbeeld geven we wel door aan onze kinderen.

De grootste verantwoordelijkheid van een vader voor zijn kind is dat het kind op kan kijken naar zijn vader en begrijpt wat een ‘vader’ is. Want zo begrijpt het kind het begrip ‘hemelse Vader’. Een kind moet de vergelijking van de aardse naar de hemelse Vader kunnen maken. Maar als hij geen liefhebbende vader heeft, hoe kan hij dan geloven in een liefhebbende hemelse Vader?

Niemand is perfect. De mens is zondig en het is één van de moeilijkste dingen als een vader ontdekt dat hij niet in staat is een voorbeeld te zijn voor zijn kind. Dat kost veel frustratie en pijn. Ook voor het kind. Want wat, als je vader je misbruikt, of als je vader alcoholverslaafd is?“

Winkelen
Maar wat kunnen ouders doen die een beschadigde relatie met hun kind hebben? Tegen hen zegt Weidmann: "Geef nooit op. Geef je eigen kind nooit op! We hebben een hemelse Vader, Die de Schepper is van ons leven en Die een doel heeft met ons leven en met dat van onze kinderen. Vraag Hem om Zijn hulp. Daarnaast, vraag je kind om vergeving. Niet dat dat de relatie opeens verbetert, maar het is wel een eerste stap."

Verder benadrukt hij dat het belangrijk is om als ouders tijd door te brengen met je kind. "Als je dochter van winkelen houdt, ga met haar winkelen." Hij schiet in de lach: "Ik weet uit ervaring dat dat geen makkelijke opgave is. Want ze gaan voor een t-shirt, maar komen thuis met schoenen. Ik snap daar niets van. Maar je moet de verschillen tussen jou en je kind begrijpen. En je kind moet begrijpen wat het is om dingen met jou te ondernemen. Dan krijg je een relatie, gebaseerd op wederzijds respect. En respect is heel belangrijk, want als dat ontbreekt, zal je kind jouw lessen niet aannemen."

Een kat is een hond
Sommige ouders laten hun kinderen liever een beetje vrij als het gaat om het geloof. Een kind moet tenslotte zelf de keuze maken en die moet niet opgedrongen worden door de ouders. Weidmann wijst deze gedachtegang radicaal van de hand. "Hoe kan een kind een keuze maken, als het niet weet wat het christelijk geloof inhoudt? Het is de verantwoordelijkheid van de ouders om de boodschap van het Evangelie te delen met hun kinderen. Ouders moeten hun kinderen het geloof vóórleven. En natuurlijk moet het kind zelf een keuze maken. Het geloof van zijn vader moet het geloof van het kind worden. Maar dat is een persoonlijke keuze, die het kind alleen kan maken als het weet wat het geloof inhoudt.

Kijk, er is een periode in het leven van een kind, tot een jaar of zeven, waarin hij alles gelooft wat zijn ouders geloven. Simpel om het feit dat het zijn ouders zijn. Dus het kind gelooft in God, omdat zijn ouders geloven. Als zijn ouders zeggen dat een hond een kat is en een kat een hond, dan gelooft hij dat. Vanaf zijn zevende tot ongeveer zijn vijftiende gaat een kind al wat twijfelen aan wat zijn ouders zeggen, maar is het nog wel heel ontvankelijk voor wat zijn ouders zeggen. Maar van 15 tot 18 jaar is het kind niet meer ontvankelijk voor wat zijn ouders zeggen.

Je moet dus de mogelijkheid benutten om de christelijke waarheid door te geven wanneer het kind nog jong is. Anders zoekt het kind zijn waarheden ergens anders."

Levensboek
Family Builders brengt gezinnen terug bij de Bijbel. En dat is precies wat Weidmann voor ogen heeft. "De Bijbel is ons levensboek, waar we weer naar terug moeten. De principes uit de Bijbel zijn de principes voor onze relaties, waar ons hele leven over gaat. Vraag jezelf eens eerlijk af op basis waarvan je besluiten neemt. Met de Bijbel in de hand? Of haal je je principes ergens anders vandaan en laat je het Woord van God liever voor wat het is?

Ik ben ervan overtuigd dat God gehoorzaamheid zegent. Hij zegent je gezin als je gehoor geeft aan Gods opdracht en het geloof doorgeeft aan je kinderen.
En dat kost veel tijd. Maar er is een regel die zegt: ‘Als het belangrijk voor je is, investeer je er ook in’."

En als je kinderen dan toch de fout ingaan, heb je het dan als ouders verkeerd gedaan? "We zijn allemaal zondaren en maken allemaal verkeerde beslissingen. En als ik mijn kinderen met de Bijbel opvoed, wil dat niet zeggen dat ze geen verkeerde beslissingen zullen nemen. Maar één van de sleutelbegrippen in het geloof is dat er een God is Die op je wacht en vergeving wil schenken als je terugkomt van de verkeerde weg. Maar dat moet je ze wel leren."

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons

Lees ook

Waarom leraren worstelen met de Bijbel in de klas

Waarom leraren worstelen met de Bijbel in de klas

En waarom Eppo Bruins (ChristenUnie) dat heel logisch vindt

Sjoerd Wielenga

Kinderdienstmethode Bijbel Basics gratis online beschikbaar

Kinderdienstmethode Bijbel Basics gratis online beschikbaar

"Veel belangstelling vanuit kerken," meldt Nederlands Bijbelgenootschap

Gert-Jan Schaap

Samenleesbijbel krijgt internationale prijs voor innovatie

Samenleesbijbel krijgt internationale prijs voor innovatie

De Samenleesbijbel, een editie van de Bijbel in Gewone Taal voor gebruik in het gezin, is in Berlijn bekroond met de Annie Valloton award. Dit is een...