Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Afscheid nemen van je kinderwens

in Geloven

Toen Jadita (40) en Harrie (41) de Hullu trouwden, wilden ze het liefst meteen kinderen. Toen Jadita na een jaar nog niet zwanger was, stapten ze naar de huisarts en belandden ze in de medische molen. Na een aantal onderzoeken kregen Jadita en Harrie te horen: ‘Het zou moeten kunnen’. Maar het gebeurde niet. Een oorzaak werd niet gevonden.

Inmiddels is het predikantenechtpaar vijftien jaar verder. Ze kijken terug op een moeilijke tijd waarin ze hun kinderloos-zijn probeerden te verwerken. Jadita: „Vooral de eerste vijf jaar heeft het heel veel met ons gedaan. Ik was gestopt met werken, we waren verhuisd, dus ik had zoiets van: ‘Kom maar op’. Toen het maar niet gebeurde, viel heel ons toekomstbeeld weg. In het begin dacht ik: ‘Over een jaar zal het wel zo ver zijn’. Maar dat was dus niet zo. Ik heb best een heel diepe crisis doorgemaakt, ook op geloofsgebied. Want wat zou Gods bedoeling hiermee zijn? Daar kwam bij dat de mogelijkheid om zwanger te worden er altijd is geweest. Het gebeurde alleen niet. Dus we moesten zelf een punt creëren waarop we met verwerken konden beginnen. Bovendien ben je er ook allebei op je eigen manier mee bezig.“
Harrie vult aan: „Net zoals een man een zwangerschap anders beleeft dan een vrouw, zo beleeft een man het niet zwanger worden en het gemis daarvan, ook anders dan een vrouw. Onze kinderloosheid heeft ons dichter bij elkaar gebracht, hoewel we ons daar wel op moesten toeleggen.

Schoolplein
De laatste paar jaar heeft kinderloosheid steeds meer een plek in het leven van Harrie en Jadita gekregen. Harrie: „We zijn erop ingesteld dat we geen kinderen zullen krijgen. Hoewel we ook weten dat zolang Jadita niet in de overgang is, er toch een kans is. Maar aan die hoop trekken we ons niet op.“
Jadita: „In het begin houd je bijvoorbeeld bij de inrichting van je huis rekening met de komst van kinderen. Nu doen we dat niet meer. De eerste jaren verwacht je toch dat je op een gegeven moment ook bij die moeders op het schoolplein zult staan. Maar dat ga je loslaten. Daarnaast ben ik in de loop van de tijd bewust dingen gaan zoeken die mij voldoening gaven en waarin ik mijn ei kwijt kon.“
In die tijd, zo’n zes jaar geleden, kreeg Jadita een whiplash, waardoor ze volledig arbeidsongeschikt raakte. Alles kwam in volle hevigheid weer op haar af. „Weer die vragen: ‘Wat is nu het doel van mijn leven’? en ‘Ik heb niet eens kinderen om op te voeden’. Ik had een nieuw evenwicht gevonden en ineens was ik dat kwijt. Ik zat weer hele dagen alleen thuis. En ik realiseerde me toen dat kinderloosheid je hele leven meegaat. In elke fase van je leven komt het terug, ook al is het verdriet en je kwetsbaarheid dan misschien anders.“

Categorie kinderloos
Wat Harrie en Jadita vooral geholpen heeft hun gemis te verwerken, is het erkennen van de situatie waarin ze zaten. Ze hadden daarbij de hulp van een gespreksgroepje en konden met anderen praten die in hetzelfde schuitje zaten.
Er was herkenning, die dingen voor hen op een rijtje zette. Jadita: „Ik vond het een hele stap om te erkennen dat wij dus in de categorie van kinderlozen thuishoren. Maar als je die stap eenmaal gezet hebt, ben je wel een stap verder. Want dan zie je onder ogen wat er aan de hand is en wat er met je gebeurt. Daar komt bij dat de vraag hoe je kinderloosheid een plek wilt geven in je leven niet zo massief op je af komt. Die vraag komt eigenlijk in stukjes. En het ‘ermee leren leven’ gaat daarmee ook in stukjes.“
Ze gaat verder: „Mensen verwachten vaak wel van je dat je ineens je leven om gaat gooien of nieuwe dingen op gaat pakken. ‘Ga je niet adopteren’?, of ‘Ga je geen ‘grote’ dingen doen’? En dan worden verhalen verteld van beroemdheden die geen kinderen hadden en daarom... Daar werd ik heel boos en kriegelig van. Want ik kon er niets mee. Wat is het verband tussen het niet krijgen van kinderen en het doen van zulke grote dingen? Bovendien, ‘grote dingen’ gaan doen, kan ook heel moeilijk voor je zijn. In de zin van: ‘Ik moet nu iets groots doen, maar daar moet ik het offer voor brengen dat ik geen kinderen heb. Dat wil ik helemaal niet’.
Anderen waren dus eigenlijk voor ons aan het denken en drongen ons op dat we iets met onze kinderloosheid moesten doen. Terwijl we dat gevoel zelf helemaal niet hadden.
In het geloof was het voor mij op een bepaald punt heel belangrijk dat we niet meer vroegen om kinderen, maar om vrede met het feit dat we geen kinderen kregen. We wilden het heel bewust overgeven in vertrouwen op God. Als het komt, is het mooi, en als het niet komt, moet het ook goed zijn. Dat vertrouwen en die vrede heb ik moeten leren, maar ben ik ook nooit meer kwijtgeraakt. Bovendien, het leven hier op aarde is maar even. En dat maakt het minder belangrijk om nageslacht te hebben.“

Ben je erachter gekomen wat dan de bedoeling is in je leven?
Jadita: „Nee. Maar ik vind het ook niet erg meer dat ik dat niet weet. En dat is wel een groot verschil met een aantal jaar geleden. Ik hoef het niet meer te weten. God is wijzer dan ik. Hij snapt het en dan is het goed.“
Harrie: „Ik denk dat niemand die vraag afgerond kan beantwoorden. En dat het ook niet aan ons mensen is om die vraag te beantwoorden. Wij ervaren wel dat er veel dingen zijn waarin het goed is om te leven, waarin je er voor anderen mag zijn en de Here mag dienen. En natuurlijk ziet ons leven er anders uit, maar dat is ook maar heel betrekkelijk.“

Zal het gemis van kinderen ooit helemaal weg zijn?
Jadita: „Ik denk het niet. Kijk, de scherpte van de pijn is wel weg, het is niet meer zo schrijnend, maar je blijft dat alleen-zijn wel voelen. Die pijnpunten blijven. Soms is het er maanden niet, en ineens is het er weer. Als ik zondags alleen zit in de kerk - Harrie staat dan op de preekstoel - dan kan ik dat best heel vervelend vinden. Het verlangen naar kinderen is er nog wel, hoewel de intensiteit afneemt. Ik denk nu ook niet meer aan baby’s, maar aan pubers. Dus we groeien eigenlijk mee. Maar wij hebben ons ook nooit afgesloten voor kinderen. Anders hoor je helemaal zo bij de wereld van oude mensen. Of bij de yuppen,“ lacht ze.
„Ik ben bijvoorbeeld bij de geboorte geweest van twee kinderen van een vriendin en bij de kinderen van mijn broer. En dat vind ik helemaal geweldig. Ook de manier waarop zij mij de ruimte gaven. Maar dat kan alleen als je je kinderloosheid bespreekbaar maakt en je je niet afsluit. Het geeft anderen ook ruimte om te kijken hoe je daar samen mee om kunt gaan. Je kunt zelf aangeven wat je wel en niet wilt.
Wij hebben ook geprobeerd de bedoeling achter het handelen van mensen te zien. Meestal is het alleen maar goed bedoeld als mensen hun kinderen bij je weg houden of hen juist naar je toe sturen. En je moet soms dingen leren negeren of accepteren dat levens uit elkaar kunnen lopen op het moment dat de een wel kinderen heeft en de ander niet.“
Ze schiet in de lach: „Vaak doen wij de hoogtepunten met kinderen van anderen. Als ze lastig worden, brengen we ze weer terug.“ Harrie: „Dat is met pubers ook zo. Met ons hebben ze leuke gesprekken, maar ze schoppen tegen hun eigen ouders.
Ik bedenk me wel eens dat als we oud zijn, ik het gemis van kinderen meer zal voelen dan nu. Als je bijvoorbeeld in een bejaardencentrum zit en er komen geen kinderen op bezoek, kan dat heel eenzaam zijn. Toen mijn vader overleed, had ik wel een beetje een eilandgevoel. Mijn moeder was al overleden, dus ik was nog de enige in de generatie. En er zou ook niets meer komen. Op dat soort momenten komt het wel op me af dat we ‘maar’ met z’n tweeën zijn.“

Rouwverwerking
Het verwerken van kinderloosheid wordt vaak vergeleken met een rouwproces. Men moet het verlies verwerken van een kind dat nooit geboren is. In dat rouwproces horen gevoelens van ontkenning, verdriet, onzekerheid, boosheid, eenzaamheid, schuldgevoel, schaamte en aanvaarding. Niet iedereen heeft overal evenveel last van en ook partners onderling doorlopen dat rouwproces vaak verschillend.

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons