Icon--npo Icon--twitter Icon--facebook Icon--instagram Icon--mail Icon--search Icon--video Icon--image Icon--audio Icon--EO Icon--whatsapp Icon--linkedin Icon--snapchat Icon--youtube Icon--quote arrow-right Icon--menu Icon--background Icon--backgroundContent Icon--overlayBottom Icon--overlayTop

Tonneke Bijker: ‘Ik hoop dat dit boek anderen helpt’

Tonneke Bijker over haar boek ‘Niets meer te verliezen’

in Nieuws

Dirk-Jan en Tonneke Bijker produceerden 27 televisie-afleveringen van ‘Niets meer te verliezen’ en maakten voortdurend een stervens- en rouwproces mee. Na het plotselinge sterven van Dirk-Jan, anderhalf jaar geleden, komen verhalen uit ‘Niets meer te verliezen’ in boekvorm uit. Tonneke: 'Er zit een stukje leven van Dirk-Jan en mij in. Dus het is een heel bijzonder boek voor mij.'

De persoonlijke verhalen van mensen in hun laatste levensfase en van nabestaanden werden ook werkelijkheid voor Tonneke. Ze had niet gedacht dat ze zo gauw in dezelfde situatie terecht zou komen en kon zich er dus ook nauwelijks op voorbereiden. "De uitgave van dit boek is een stukje van mijn rouwproces," vertelt ze. "Ik zou heel blij zijn als andere mensen ook door dit boek geholpen worden in hun eigen ziekte- en rouwproces. Want als je zelf geconfronteerd wordt met verlies en rouw, kun je van anderen leren hoe zij ermee omgaan."

Het unieke aan het boek is volgens Tonneke dat de verhalen heel verschillend zijn door karakter, leeftijd en achtergrond van de personen. "Dat geeft steeds weer een heel ander verhaal. En ik hoop dat nabestaanden en omstanders zo meer naar binnen kunnen kijken, naar wat er omgaat in iemand."

Harnas

Dirk-Jan had al drie hartoperaties gehad, maar het ging de laatste jaren eigenlijk heel goed. Het gezin Bijker had het idee dat hij voorlopig de komende vijftien jaar weer vooruit kon. Tonneke: "We hebben die dag gewoon gewerkt, ‘s avonds hadden we een etentje met vrienden. Toen we thuiskwamen, vond ik hem in de slaapkamer. Dat was heel onverwachts."

Voor hij stierf, hadden Tonneke en Dirk-Jan nog een gesprek gehad, waarin ze tegen elkaar zeiden: "We hebben de eerste helft van de wedstrijd gehad. De kinderen gaan het huis uit, en nu gaan we de tweede helft samen spelen". Toen hij onverwachts stierf, wist Tonneke dat die tweede helft er heel anders uit zou gaan zien.

"Hij is echt van ons weggescheurd. Aan de andere kant, als ik de mensen van ‘Niets meer te verliezen’ gezien heb, hoe zij soms moesten lijden, dan ben ik dankbaar dat dat Dirk-Jan bespaard gebleven is. Hij zei altijd: 'Ik wil in het harnas sterven', dus eigenlijk daar waar zijn hart lag, middenin zijn werk. En dat is gebeurd. Een week voor hij stierf, zei hij nog: 'Het leven is mooi, maar van Gods volle vrijheid kan ik nu al genieten'. En dat vind ik soms een stuk troost. Ik kan nu denken: Joh, geniet jij er maar van dat het daar boven zo goed is. Bovendien hebben we als gezin veel steun aan elkaar."

Geschenk

In het boek komen verhalen van mensen naar voren die boos zijn op God over zoveel lijden en verdriet, maar aan de andere kant het vertrouwen in God ook niet willen verliezen. Herkent Tonneke daar iets van?
Het is lang stil. Dan zegt ze, met een zucht bijna: "Nee. Het leven heeft een bepaald scenario en zo gaat het. En dat is totaal anders dan je zelf in je hoofd hebt. Ik had nooit gedacht dat ik op mijn 52e weduwe zou zijn. Maar boos, of waarom-vragen? Nee, ik zou eerder zeggen: 'Waarom ik niet?' Je ziet zoveel verdriet en lijden om je heen, je leest het dagelijks in de krant.

Ik heb net iemand gesproken die heel ziek is, en zei: 'Elke ademtocht is een geschenk'. Ik heb heel veel jaren een geschenk gehad. Dus kan ik dan zeggen: 'Ik heb recht op meer'? Als ik terugkijk, zie ik dat ik, ook op momenten dat ik het helemaal niet zag zitten, er toch doorheen geholpen ben. God is er ook bij als het heel moeilijk is, of als ik Hem niet zo voel.

Bovendien, als je alleen maar achterom kijkt, neem je zoveel energie van het leven weg. Je leeft in het heden en natuurlijk heb ik herinneringen en zou ik hem graag terug willen. Want ik ben een maatje kwijt. Op de meest vreemde momenten flitst het ineens door je hoofd, ineens is het er weer.

We hadden vier jaar geleden samen een nieuw bedrijf opgezet, we werkten elke dag samen, we leefden dag en nacht met elkaar. Dus het 24 uur per dag bij elkaar zijn, is opeens afgesneden. Nu sta je overal alleen voor. De dood is zo radicaal. Maar ik weet dat hij bij God is en geniet.

De zondag voor het overlijden van Dirk-Jan hadden we een lied gezongen in de kerk: The next five minutes I want to walk with God. (De volgende vijf minuten wil ik met God wandelen). En dat zinnetje kwam op het moment dat ik Dirk-Jan dood in mijn armen had, in mijn gedachten. Ik heb die zin altijd als een cadeau gezien. En de laatste anderhalf jaar heb ik dat heel vaak gezegd; The next five minutes… God is erbij."

Levensvreugde

Tonneke leerde van elke persoon in het boek weer iets anders. Een les voor haar was dat ieder mens op zijn eigen manier rouw verwerkt. "Juist daardoor heb ik heel veel waardering voor hen. Want rond de ziekte is er veel belangstelling, maar daarna moeten de nabestaanden zelf verder. En hoe mensen dat doen, daar heb ik heel veel van geleerd. Het is heel apart dat ik dit nu zelf in praktijk mag brengen."

Mág brengen…?
"Ja. Ik geloof dat in elke gebeurtenis, hoe pijnlijk die ook kan zijn, een soort levensmoed en levensvreugde zit."

Onvoorwaardelijke liefde

Na Dirk-Jans dood is Tonneke veel dingen gaan relativeren. Ze kon zich afvragen: "Wat is belangrijk?" "Ik neem meer tijd om God te danken voor Wie Hij is, voor Zijn schepping, voor al het goede wat Hij geeft. En zie ook dat Hij trouw is en ons veel onvoorwaardelijker liefheeft. We hoeven Zijn liefde niet te verdienen. En dat heeft me het afgelopen jaar er wel doorheen geholpen.

Bovendien, je kunt het leven niet zelf dragen. Daar is het te veel en te gecompliceerd voor. 'Vandaag' is wat je krijgt en waar je ook de kracht voor krijgt. Ik merk zelf dat ik graag het leven onder controle wil hebben. Maar je komt in situaties waarin je het leven niet onder controle kán hebben. En als je dan weet dat God het wel onder controle heeft en het wel overziet, dan komt er ook een stuk rust en leer je bij het "nu" te leven. En de eeuwigheid en het leven met God is voor mij daardoor wel werkelijker geworden."

Boekgegevens:
‘Niets meer te verliezen, Gesprekken met mensen in hun laatste levensfase’
Uitgeverij Lannoo i.s.m. de EO
ISBN nr. 90 209 5144 0

Tip voor de redactie?

Of heb je een foutje gezien? Mail ons